<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X31n0614"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 614 法花经大窾</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 614 法花经大窾</title> <author>明 通润笺</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">614</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-06-30 14:12:23 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经大窾</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00727"> <charName>CBETA CHARACTER CB00727</charName> <mapping cb:dec="983767" type="PUA">U+F02D7</mapping> <mapping type="unicode">U+38A1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>奖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[将/廾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00828"> <charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName> <mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping> <mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00895"> <charName>CBETA CHARACTER CB00895</charName> <mapping cb:dec="983935" type="PUA">U+F037F</mapping> <mapping type="unicode">U+259CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/(爿*未)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02617"> <charName>CBETA CHARACTER CB02617</charName> <mapping cb:dec="985657" type="PUA">U+F0A39</mapping> <mapping type="unicode">U+2C45F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*候]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03157"> <charName>CBETA CHARACTER CB03157</charName> <mapping cb:dec="986197" type="PUA">U+F0C55</mapping> <mapping type="unicode">U+45EB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蟆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虫*麻]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03635"> <charName>CBETA CHARACTER CB03635</charName> <mapping cb:dec="986675" type="PUA">U+F0E33</mapping> <mapping type="unicode">U+22AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>枯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+古]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04622"> <charName>CBETA CHARACTER CB04622</charName> <mapping cb:dec="987662" type="PUA">U+F120E</mapping> <mapping type="unicode">U+2B46E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@墨)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05175"> <charName>CBETA CHARACTER CB05175</charName> <mapping cb:dec="988215" type="PUA">U+F1437</mapping> <mapping type="unicode">U+235D6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[木*栗]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05316"> <charName>CBETA CHARACTER CB05316</charName> <mapping cb:dec="988356" type="PUA">U+F14C4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+45EB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[蠊-兼+林]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07703"> <charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName> <mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping> <mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(天*天)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15143"> <charName>CBETA CHARACTER CB15143</charName> <mapping cb:dec="998183" type="PUA">U+F3B27</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>鹞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鹞-缶+(工/山)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15673"> <charName>CBETA CHARACTER CB15673</charName> <mapping cb:dec="998713" type="PUA">U+F3D39</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+259FE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窾-士+上]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16818"> <charName>CBETA CHARACTER CB16818</charName> <mapping cb:dec="999858" type="PUA">U+F41B2</mapping> <mapping type="unicode">U+2DBE1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牦-未+牛]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T14:54:52"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0674a" n="0674a"/> <lb ed="X" n="0674a01"/> <lb ed="X" n="0674a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 614-A 法花大窾自叙</cb:mulu><head>No. 614-A <lb ed="X" n="0674a03"/><lb ed="R050" n="0041a01"/> 法花大窾自叙</head> <lb ed="X" n="0674a04"/> <lb ed="X" n="0674a05"/><lb ed="R050" n="0041a02"/><p xml:id="pX31p0674a0501">予初习法花时。即知此经是<persName>如来</persName>自陈出世本怀。然 <lb ed="X" n="0674a06"/><lb ed="R050" n="0041a03"/>不知妙法莲花命题之意。每于禅诵之暇。拈此四字 <lb ed="X" n="0674a07"/><lb ed="R050" n="0041a04"/>时时提撕。终无所解。及寻诸疏解。皆以法喩为名。终 <lb ed="X" n="0674a08"/><lb ed="R050" n="0041a05"/>不释然。後读<persName>佛</persName>华经。至华藏莊严世界品云。<name role="" type="person">香水海</name> <lb ed="X" n="0674a09"/><lb ed="R050" n="0041a06"/>中有大莲花。名种种光明蕊香幢。有十<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0674a10"/><lb ed="R050" n="0041a07"/>世界种。住在其中。又至<persName>如来</persName>出现品云。有大莲花。名 <lb ed="X" n="0674a11"/><lb ed="R050" n="0041a08"/><persName>如来</persName>出现处。跃然有省。乃知一切世界种。皆在自心 <lb ed="X" n="0674a12"/><lb ed="R050" n="0041a09"/>莲花中住。一切<persName>如来</persName>。亦在自心莲花中住。所谓妙法 <lb ed="X" n="0674a13"/><lb ed="R050" n="0041a10"/>莲花者。意在兹乎。于是将此二经置案头辗转披阅。 <lb ed="X" n="0674a14"/><lb ed="R050" n="0041a11"/>然<persName>佛</persName>华文廣而義周。易寻头緖。故开卷时即有入处。 <lb ed="X" n="0674a15"/><lb ed="R050" n="0041a12"/>法花文显而義幽。血脉难会。每一展卷。未尝不反复 <lb ed="X" n="0674a16"/><lb ed="R050" n="0041a13"/>沉思。胸中著一疑团也。涵泳日久。而後灼见二经一 <lb ed="X" n="0674a17"/><lb ed="R050" n="0041a14"/>贯之旨。故以二经大義合解。命名大<g ref="#CB15673">窾</g>。庶读法花者。 <lb ed="X" n="0674a18"/><lb ed="R050" n="0041a15"/>藉<persName>佛</persName>华而知法花之要。读<persName>佛</persName>华者。藉法花而知<persName>佛</persName>华 <lb ed="X" n="0674a19"/><lb ed="R050" n="0041a16"/>之详。如是不独常转法花。即<persName>佛</persName>华亦常转矣。或曰。说 <lb ed="X" n="0674a20"/><lb ed="R050" n="0041a17"/>法花时。三变秽<g ref="#CB15131">邦</g>令成净土。移置天人唯留圣众。是 <lb ed="X" n="0674a21"/><lb ed="R050" n="0041a18"/>有净秽二相在也。又龙女于刹那顷。即转女身。具菩 <lb ed="X" n="0674a22"/><lb ed="R050" n="0041b01"/>萨行。南方成<persName>佛</persName>。亦有男女二相在也。说<persName>佛</persName>华时。即此 <lb ed="X" n="0674a23"/><lb ed="R050" n="0041b02"/>娑婆便是华藏。不待变也。万法一如。更无二相。不待 <lb ed="X" n="0674a24"/><lb ed="R050" n="0041b03"/>转也。二经旨趣迥别。何得始终一贯。答<persName>佛</persName>华所谈。纯 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0674b" n="0674b"/> <lb ed="X" n="0674b01"/><lb ed="R050" n="0041b04"/>被上機。故头头法法。直显法身圆满无碍之体。本来 <lb ed="X" n="0674b02"/><lb ed="R050" n="0041b05"/>具足。不假修成。故不劳转变。法花所说。曲引权機入 <lb ed="X" n="0674b03"/><lb ed="R050" n="0041b06"/>法界门。故有转变之说。然转与不转。变与不变。尽属 <lb ed="X" n="0674b04"/><lb ed="R050" n="0041b07"/>化機。大事因缘。本无是事。切不得以情见作两橛会。 <lb ed="X" n="0674b05"/><lb ed="R050" n="0041b08"/>要知妙法随缘不变不变随缘。原非有定。不可以转 <lb ed="X" n="0674b06"/><lb ed="R050" n="0041b09"/>不转作死语定之。经不云乎。是法非思量分别之所 <lb ed="X" n="0674b07"/><lb ed="R050" n="0041b10"/>能解。若以思量分别心解之。不独一乘极唱入理深 <lb ed="X" n="0674b08"/><lb ed="R050" n="0041b11"/>谈是死语。即拈花微笑瞬目扬眉等事尽成死语。安 <lb ed="X" n="0674b09"/><lb ed="R050" n="0041b12"/>得名曰妙法乎。若以<persName>佛</persName>心解<persName>佛</persName>经。以法眼照诸法。不 <lb ed="X" n="0674b10"/><lb ed="R050" n="0041b13"/>但转与不转变与不变是一贯。即拍门打地嬉笑怒 <lb ed="X" n="0674b11"/><lb ed="R050" n="0041b14"/>骂等事无非一贯。故知一切在人不在法也。昔有三 <lb ed="X" n="0674b12"/><lb ed="R050" n="0041b15"/>藏。问大珠禅师云。真如有变易否。师曰有变易。藏曰 <lb ed="X" n="0674b13"/><lb ed="R050" n="0041b16"/>错也。师却问三藏。有真如否。曰有。师曰。若无变易。决 <lb ed="X" n="0674b14"/><lb ed="R050" n="0041b17"/>定是凡僧也。岂不闻。善知识者能回三毒为三聚净 <lb ed="X" n="0674b15"/><lb ed="R050" n="0041b18"/>戒。回六识为六神通。回烦恼作菩提。回无明为大智。 <lb ed="X" n="0674b16"/><lb ed="R050" n="0042a01"/>真如若无变易。三藏即是自然外道也。藏曰。若尔真 <lb ed="X" n="0674b17"/><lb ed="R050" n="0042a02"/>如即有变易也。师曰。若执真如有变易者。亦是外道。 <lb ed="X" n="0674b18"/><lb ed="R050" n="0042a03"/>藏曰。禅师适来说真如变易。如今又道不变易。如何 <lb ed="X" n="0674b19"/><lb ed="R050" n="0042a04"/>的当。曰若了了见性人。如摩尼珠现色。说变易亦得。 <lb ed="X" n="0674b20"/><lb ed="R050" n="0042a05"/>说不变易亦得。若不见性人。说变易便作变易会。说 <lb ed="X" n="0674b21"/><lb ed="R050" n="0042a06"/>不变易便作不变易会。故知南宗实不可测。三藏作 <lb ed="X" n="0674b22"/><lb ed="R050" n="0042a07"/>礼而去。会得此意。具得此眼。方解看经。切不得扭定 <lb ed="X" n="0674b23"/><lb ed="R050" n="0042a08"/>死语自生荆棘。须要推究<persName>世尊</persName>出世。毕竟为著何等 <lb ed="X" n="0674b24"/><lb ed="R050" n="0042a09"/>一件大事。此件大事。何故唤作妙法莲花。向四威仪 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0674c" n="0674c"/> <lb ed="X" n="0674c01"/><lb ed="R050" n="0042a10"/>中默默体会。忽然心花洞开。然後知古人所云。从自 <lb ed="X" n="0674c02"/><lb ed="R050" n="0042a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0674c0201" n="0674c0201"/><anchor xml:id="beg0674c0201" n="0674c0201"/>己<anchor xml:id="end0674c0201"/>胸中流出。方始盖天盖地者。便是此件大事。此件 <lb ed="X" n="0674c03"/><lb ed="R050" n="0042a12"/>大事。即是妙法莲花。非他物也。尔时方信<persName>佛</persName>华法花 <lb ed="X" n="0674c04"/><lb ed="R050" n="0042a13"/>原非二物。方信予言之有征也。</p><p xml:id="pX31p0674c0413" cb:place="inline">铁山通润撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674c05"/> <lb ed="X" n="0674c06"/> <lb ed="X" n="0674c07"/> <lb ed="X" n="0674c08"/> <lb ed="X" n="0674c09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 614-B 莲花大窾叙</cb:mulu><head>No. 614-B <lb ed="X" n="0674c10"/><lb ed="R050" n="0042a15"/> 莲花大窾叙</head> <lb ed="X" n="0674c11"/> <lb ed="X" n="0674c12"/><lb ed="R050" n="0042a16"/><p xml:id="pX31p0674c1201">妙法莲花有<g ref="#CB15673">窾</g>耶。有<g ref="#CB15673">窾</g>则不妙也。妙法莲花无<g ref="#CB15673">窾</g>耶。 <lb ed="X" n="0674c13"/><lb ed="R050" n="0042a17"/>无<g ref="#CB15673">窾</g>则亦不妙也。故<persName>天人师</persName>亦称导师。导者何。导<g ref="#CB15673">窾</g> <lb ed="X" n="0674c14"/><lb ed="R050" n="0042a18"/>也。<g ref="#CB15673">窾</g>在导者。而不在妙法莲花也。大<g ref="#CB15673">窾</g>者。南方尊宿 <lb ed="X" n="0674c15"/><lb ed="R050" n="0042b01"/>一雨所导也。不称导<g ref="#CB15673">窾</g>。称大<g ref="#CB15673">窾</g>者。明导无可导。<g ref="#CB15673">窾</g>在 <lb ed="X" n="0674c16"/><lb ed="R050" n="0042b02"/>妙法莲花而不在导者也。导者见法妙。读者见导妙。 <lb ed="X" n="0674c17"/><lb ed="R050" n="0042b03"/>因见法妙。也则妙读妙法莲花大<g ref="#CB15673">窾</g>者也。妙读者。余 <lb ed="X" n="0674c18"/><lb ed="R050" n="0042b04"/>宗僧实法师湛修也。湛修鍕𨨲。历落数十年。乃得于 <lb ed="X" n="0674c19"/><lb ed="R050" n="0042b05"/>莲花<anchor xml:id="nkr_note_orig_0674001" n="0674001"/>须上建由旬宝幢。信手拈示皆中理。解则一雨 <lb ed="X" n="0674c20"/><lb ed="R050" n="0042b06"/>师所导也。重刻大<g ref="#CB15673">窾</g>者。导导师所导也。雨在法<g ref="#CB15673">窾</g>中。 <lb ed="X" n="0674c21"/><lb ed="R050" n="0042b07"/>修在雨<g ref="#CB15673">窾</g>中。後读者在修<g ref="#CB15673">窾</g>中。筋肢相属。可同<g ref="#CB15673">窾</g>而 <lb ed="X" n="0674c22"/><lb ed="R050" n="0042b08"/>语也。乃知捉刀人真英雄也。不捉刀不可读大<g ref="#CB15673">窾</g>也。 <lb ed="X" n="0674c23"/><lb ed="R050" n="0042b09"/>妙在读者而不在导者也。亦不在妙法莲花也。妙读 <lb ed="X" n="0674c24"/><lb ed="R050" n="0042b10"/>者。视莲花如视白牛。视白牛如风之步。无全步。也则 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0675a" n="0675a"/> <lb ed="X" n="0675a01"/><lb ed="R050" n="0042b11"/>妙读妙法莲花大<g ref="#CB15673">窾</g>者也。闻有读莲花经三十年来 <lb ed="X" n="0675a02"/><lb ed="R050" n="0042b12"/>世。口中常作莲花香者。又未知其所读何<g ref="#CB15673">窾</g>也。善乎 <lb ed="X" n="0675a03"/><lb ed="R050" n="0042b13"/>李秃翁曰。妙法莲花经。品品皆说妙法莲花。至求其 <lb ed="X" n="0675a04"/><lb ed="R050" n="0042b14"/>所谓妙法莲花者则渺不可得。呜呼此其所以谓妙 <lb ed="X" n="0675a05"/><lb ed="R050" n="0042b15"/>法莲花也欤。呜呼此其所以谓妙法莲花大<g ref="#CB15673">窾</g>也欤。</p> <lb ed="X" n="0675a06"/><lb ed="R050" n="0042b16"/><p xml:id="pX31p0675a0601">崇祯庚午暮春幾朢日 <lb ed="X" n="0675a07" type="honorific"/><lb ed="R050" n="0042b17"/>雾山懒禅刘谷贞题</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675a08"/> <lb ed="X" n="0675a09"/> <lb ed="X" n="0675a10"/> <lb ed="X" n="0675a11"/> <lb ed="X" n="0675a12"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 614-C 妙法莲花经弘传序</cb:mulu><head>No. 614-C <lb ed="X" n="0675a13"/><lb ed="R050" n="0043a01"/> 妙法莲花经弘传序</head> <lb ed="X" n="0675a14"/> <lb ed="X" n="0675a15"/><lb ed="R050" n="0043a02"/><byline cb:type="other">唐<name role="" type="person">终南山</name>沙门 道宣 述</byline> <lb ed="X" n="0675a16"/><lb ed="R050" n="0043a03"/><byline cb:type="author">明 金庭比丘 通润 笺</byline> <lb ed="X" n="0675a17"/><lb ed="R050" n="0043a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0675a1701">妙法莲花经者。统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675a18"/><lb ed="R050" n="0043a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0675a1801">统者。赅摄也。言十方三世诸<persName>佛</persName>降生心事。尽在此 <lb ed="X" n="0675a19"/><lb ed="R050" n="0043a06"/>经。赅摄无遗也。昔<persName>如来</persName>乘六牙白象入母胎时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0675a1901" n="0675a1901"/><anchor xml:id="beg0675a1901" n="0675a1901"/>已<anchor xml:id="end0675a1901"/> <lb ed="X" n="0675a20"/><lb ed="R050" n="0043a07"/>有许多大惊小怪。及乎纔出母胎。一手指天。一手 <lb ed="X" n="0675a21"/><lb ed="R050" n="0043a08"/>指地曰。天上天下。唯我独尊。尔时降灵本致。<anchor xml:id="nkr_note_add_0675a2101" n="0675a2101"/><anchor xml:id="beg0675a2101" n="0675a2101"/>已<anchor xml:id="end0675a2101"/>见 <lb ed="X" n="0675a22"/><lb ed="R050" n="0043a09"/>其槪。及至菩提树下成<persName>等正觉</persName>。歎曰。善哉一切众 <lb ed="X" n="0675a23"/><lb ed="R050" n="0043a10"/>生。具有<persName>如来</persName>智慧德相。但以妄想执著而不证得。 <lb ed="X" n="0675a24"/><lb ed="R050" n="0043a11"/>此又见得不但天上天下唯我独尊。即一切众生。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0675b" n="0675b"/> <lb ed="X" n="0675b01"/><lb ed="R050" n="0043a12"/>悉皆与我平等无二。于是称法界性。说花严经。欲 <lb ed="X" n="0675b02"/><lb ed="R050" n="0043a13"/>令众生皆证此法。无奈小機不能担荷。以故四十 <lb ed="X" n="0675b03"/><lb ed="R050" n="0043a14"/>年中含忍不发。俟其根熟志纯。心相体信。直至灵 <lb ed="X" n="0675b04"/><lb ed="R050" n="0043a15"/>山会上。始将出世本怀。尽情吐露。言我出现世间。 <lb ed="X" n="0675b05"/><lb ed="R050" n="0043a16"/>别无所事。不过欲令众生。个个知得自<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b0501" n="0675b0501"/><anchor xml:id="beg0675b0501" n="0675b0501"/>己<anchor xml:id="end0675b0501"/>脚跟下。 <lb ed="X" n="0675b06"/><lb ed="R050" n="0043a17"/>皆有天上天下唯我独尊一件大事在。我来为汝 <lb ed="X" n="0675b07"/><lb ed="R050" n="0043a18"/>作个牓样。要汝等向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b0701" n="0675b0701"/><anchor xml:id="beg0675b0701" n="0675b0701"/>己<anchor xml:id="end0675b0701"/>脚跟下各自荐取去。不 <lb ed="X" n="0675b08"/><lb ed="R050" n="0043b01"/>唯我与汝等作牓样。即三世十方诸<persName>佛</persName>出世。不过 <lb ed="X" n="0675b09"/><lb ed="R050" n="0043b02"/>皆为汝等作牓样而<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b0901" n="0675b0901"/><anchor xml:id="beg0675b0901" n="0675b0901"/>已<anchor xml:id="end0675b0901"/>。无他事也。故曰。统诸<persName>佛</persName>降 <lb ed="X" n="0675b10"/><lb ed="R050" n="0043b03"/>灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b11"/><lb ed="R050" n="0043b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0675b1101">蕴结大夏。出彼千龄。东传震旦。三百馀载。西<name role="" type="person">晋惠帝</name> <lb ed="X" n="0675b12"/><lb ed="R050" n="0043b05"/>永康年中。长安靑门炖煌菩萨<name role="" type="person">竺法护</name>者。初翻此经 <lb ed="X" n="0675b13"/><lb ed="R050" n="0043b06"/>名正法花。东<name role="" type="person">晋安帝</name>隆安年中。後秦弘始。<note place="inline">龟兹</note>龟兹沙门 <lb ed="X" n="0675b14"/><lb ed="R050" n="0043b07"/>鸠摩罗什。次翻此经名妙法莲花。隋氏仁寿。大兴善 <lb ed="X" n="0675b15"/><lb ed="R050" n="0043b08"/>寺<name role="" type="person">北天竺</name>沙门阇那笈多。後所翻者同名妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b16"/><lb ed="R050" n="0043b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0675b1601">首四句。明此经流传来历。大夏者。指中印土。西域 <lb ed="X" n="0675b17"/><lb ed="R050" n="0043b10"/>有五印土。<persName>如来</persName>生于中印。故以中印为大夏。四方 <lb ed="X" n="0675b18"/><lb ed="R050" n="0043b11"/>为四印土。印土之外。皆为别名。亦如此方。以中原 <lb ed="X" n="0675b19"/><lb ed="R050" n="0043b12"/>为华夏。四方为蛮夷戎狄之意。蕴者。藏也。结者。固 <lb ed="X" n="0675b20"/><lb ed="R050" n="0043b13"/>而不出也。言此经出中印土。<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b2001" n="0675b2001"/><anchor xml:id="beg0675b2001" n="0675b2001"/>已<anchor xml:id="end0675b2001"/>有千年。然国中宝 <lb ed="X" n="0675b21"/><lb ed="R050" n="0043b14"/>惜。不肯妄传他国。故藏于中印千年。然後传于震 <lb ed="X" n="0675b22"/><lb ed="R050" n="0043b15"/>旦。即此方也。震为东方日所出之处。故以东国为 <lb ed="X" n="0675b23"/><lb ed="R050" n="0043b16"/>震旦国也。此经虽传震旦三百馀年。然未经翻译。 <lb ed="X" n="0675b24"/><lb ed="R050" n="0043b17"/>不得流通。故下复序翻译源流。言西晋者。司马氏 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0675c" n="0675c"/> <lb ed="X" n="0675c01"/><lb ed="R050" n="0043b18"/>所都在洛阳。永康。惠帝年号。长安者。古咸阳地。秦 <lb ed="X" n="0675c02"/><lb ed="R050" n="0044a01"/>汉建都之处也。靑门者。长安东门也。东方属靑。故 <lb ed="X" n="0675c03"/><lb ed="R050" n="0044a02"/>以东门为靑门。炖煌。郡名。<name role="" type="person">竺法护</name>者。<name role="" type="person">月氏国</name>人。自 <lb ed="X" n="0675c04"/><lb ed="R050" n="0044a03"/>本国至此国驻锡。炖煌时人尊之。不敢名。谓之炖 <lb ed="X" n="0675c05"/><lb ed="R050" n="0044a04"/>煌菩萨。後入长安靑门。初翻此经。名正法花经有 <lb ed="X" n="0675c06"/><lb ed="R050" n="0044a05"/>十卷。五胡乱华。元帝自西晋渡江建都建康。对西 <lb ed="X" n="0675c07"/><lb ed="R050" n="0044a06"/>晋言。故曰东晋。隆安。安帝年号。後秦对前秦言。初 <lb ed="X" n="0675c08"/><lb ed="R050" n="0044a07"/>符坚自称大秦王。晋败符坚。而符坚之将姚苌。自 <lb ed="X" n="0675c09"/><lb ed="R050" n="0044a08"/>称後秦王。姚苌卒。子姚兴立。改年弘始。乃迎龟兹 <lb ed="X" n="0675c10"/><lb ed="R050" n="0044a09"/>沙门鸠摩罗什于<name role="" type="person">草堂寺</name>。重译此经。名妙法莲花。 <lb ed="X" n="0675c11"/><lb ed="R050" n="0044a10"/>龟兹。国名。鸠摩罗什。此翻童寿。童年而有耆德故。 <lb ed="X" n="0675c12"/><lb ed="R050" n="0044a11"/>隋氏仁寿者。即隋高祖<name role="" type="person">文皇帝</name>也。仁寿。文帝年号。 <lb ed="X" n="0675c13"/><lb ed="R050" n="0044a12"/>普曜寺沙门上行。请阇那崛多。及<name role="" type="person">达摩笈多</name>二师。 <lb ed="X" n="0675c14"/><lb ed="R050" n="0044a13"/>于<name role="" type="person">大兴善寺</name>。重译此经。名添品妙法莲花经。有八 <lb ed="X" n="0675c15"/><lb ed="R050" n="0044a14"/>卷。阇那崛多此云志德。<name role="" type="person">达摩笈多</name>。此云法密也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675c16"/><lb ed="R050" n="0044a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0675c1601">三经重沓。文旨互陈。时所宗尙。皆弘秦本。自馀支品 <lb ed="X" n="0675c17"/><lb ed="R050" n="0044a16"/>别偈。不无其流。具如序历。故所非述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675c18"/><lb ed="R050" n="0044a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0675c1801">沓。犹叠也。谓三经重见而迭出也。此经因三译不 <lb ed="X" n="0675c19"/><lb ed="R050" n="0044a18"/>同。而文旨详略。亦各有异。如如是性如是相等。二 <lb ed="X" n="0675c20"/><lb ed="R050" n="0044b01"/>本皆有。晋本独无。如药草品。二本各多半品。秦本 <lb ed="X" n="0675c21"/><lb ed="R050" n="0044b02"/>独无。如提婆达多品。二本皆有。秦本独无。如普门 <lb ed="X" n="0675c22"/><lb ed="R050" n="0044b03"/>品偈。隋本独有。而二本皆无。故虽三经幷传于世。 <lb ed="X" n="0675c23"/><lb ed="R050" n="0044b04"/>而世之所宗奉尊尙者。独秦本为尤焉。问。若尔则 <lb ed="X" n="0675c24"/><lb ed="R050" n="0044b05"/>秦理为得。二译为失。且二译之支品别偈。或多或 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0676a" n="0676a"/> <lb ed="X" n="0676a01"/><lb ed="R050" n="0044b06"/>少者何故。答。二本中虽有支品别偈。然各自有流 <lb ed="X" n="0676a02"/><lb ed="R050" n="0044b07"/>派。由彼所见梵本。有详有略。故译人因之而有增 <lb ed="X" n="0676a03"/><lb ed="R050" n="0044b08"/>减耳。然文虽有增减。其所说开<persName>佛</persName>知见一大事因 <lb ed="X" n="0676a04"/><lb ed="R050" n="0044b09"/>缘。皆悉具足。如序历然。毫末不爽。正不必较其谁 <lb ed="X" n="0676a05"/><lb ed="R050" n="0044b10"/>得谁失。故我所以不述也。以序历喩者。如历曰正 <lb ed="X" n="0676a06"/><lb ed="R050" n="0044b11"/>月大。二月小。大月三十日。小月二十九日。大月多 <lb ed="X" n="0676a07"/><lb ed="R050" n="0044b12"/>一日。小月少一日。殊不知多者一月。少者亦一月 <lb ed="X" n="0676a08"/><lb ed="R050" n="0044b13"/>也。或序历是指添品法花经序说。此序详明三译 <lb ed="X" n="0676a09"/><lb ed="R050" n="0044b14"/>支品别偈来历。故曰序历。其言曰。昔炖煌沙门竺 <lb ed="X" n="0676a10"/><lb ed="R050" n="0044b15"/>法护。于晋武之世。译正法花。後秦姚兴。更请罗什 <lb ed="X" n="0676a11"/><lb ed="R050" n="0044b16"/>译妙法莲花。考详二译。定非一本。护似多罗之葉。 <lb ed="X" n="0676a12"/><lb ed="R050" n="0044b17"/>什似龟兹之文。余检经藏。备见二本。多则与正法 <lb ed="X" n="0676a13"/><lb ed="R050" n="0044b18"/>符会。龟兹则共妙法允同。护葉尙有所遗。什文寧 <lb ed="X" n="0676a14"/><lb ed="R050" n="0045a01"/>无其漏。而护所阙者。普门品偈也。什所阙者。药草 <lb ed="X" n="0676a15"/><lb ed="R050" n="0045a02"/>喩品之半。富楼那。及法师等。二品之初。提婆达多 <lb ed="X" n="0676a16"/><lb ed="R050" n="0045a03"/>品。普门品偈也。什又移嘱累在药王之前。二本陀 <lb ed="X" n="0676a17"/><lb ed="R050" n="0045a04"/>罗尼幷置普门之後。其间异同。言不能极。窃见提 <lb ed="X" n="0676a18"/><lb ed="R050" n="0045a05"/>婆达多。及普门品偈。先贤续出補关流行。余景仰 <lb ed="X" n="0676a19"/><lb ed="R050" n="0045a06"/>遗风。宪章成笵。大隋仁寿元年。辛酉之岁。因普曜 <lb ed="X" n="0676a20"/><lb ed="R050" n="0045a07"/>寺沙门上行所请。遂共三藏崛多。笈多二法师。于 <lb ed="X" n="0676a21"/><lb ed="R050" n="0045a08"/><name role="" type="person">大兴善寺</name>。重勘天竺多罗葉本。富楼那。及法师等 <lb ed="X" n="0676a22"/><lb ed="R050" n="0045a09"/>二品之初。勘本犹阙药草喩品。更益其半。提婆达 <lb ed="X" n="0676a23"/><lb ed="R050" n="0045a10"/>多。通入塔品。陀罗尼。次神力之後。嘱累还结其终。 <lb ed="X" n="0676a24"/><lb ed="R050" n="0045a11"/>等序主意。谓支品别偈来历。具在此序。故我不复 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0676b" n="0676b"/> <lb ed="X" n="0676b01"/><lb ed="R050" n="0045a12"/>述也。历历二字。古麻字也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b02"/><lb ed="R050" n="0045a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0676b0201">夫以灵嶽降灵。非大圣无由开化。适化所及。非昔缘 <lb ed="X" n="0676b03"/><lb ed="R050" n="0045a14"/>无以导心。所以仙苑告成。機分小大之别。金河顾命。 <lb ed="X" n="0676b04"/><lb ed="R050" n="0045a15"/>道殊半满之科。岂非教被乘时。无足核其高会。是知 <lb ed="X" n="0676b05"/><lb ed="R050" n="0045a16"/>五千退席。为进增慢之俦。五百授记。俱崇密化之迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b06"/><lb ed="R050" n="0045a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0676b0601">问云。上说<persName>如来</persName>降灵本致。不知为何事出现。故云。 <lb ed="X" n="0676b07"/><lb ed="R050" n="0045a18"/>夫以世尊现相人中。示居灵鹫。岂无故哉。直为一 <lb ed="X" n="0676b08"/><lb ed="R050" n="0045b01"/>切众生。醉生梦死。<persName>佛</persName>眼不开。自非大觉圣人。无由 <lb ed="X" n="0676b09"/><lb ed="R050" n="0045b02"/>开廣大之教化。令其成然<g ref="#CB00895">寐</g>者豁然醒也。<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0676b10"/><lb ed="R050" n="0045b03"/>现其在兹乎。然<persName>如来</persName>教化。廣大平等无私。适当化 <lb ed="X" n="0676b11"/><lb ed="R050" n="0045b04"/>之所及。必彼此皆有昔缘。令彼所化者易入。而能 <lb ed="X" n="0676b12"/><lb ed="R050" n="0045b05"/>化者易导。若使往昔无大乘缘。骤而与之说大乘 <lb ed="X" n="0676b13"/><lb ed="R050" n="0045b06"/>法。彼将执而不化。必称怨大唤疾走而去。岂能亲 <lb ed="X" n="0676b14"/><lb ed="R050" n="0045b07"/>近<persName>佛</persName>乘哉。所以<persName>世尊</persName>。始从鹿苑。告厥成功。终至金 <lb ed="X" n="0676b15"/><lb ed="R050" n="0045b08"/>河。褈宣顾命。中间機分大小。教有浅深者。岂非教 <lb ed="X" n="0676b16"/><lb ed="R050" n="0045b09"/>之所被。亦必乘时而设乎。所以如此者。由其根器 <lb ed="X" n="0676b17"/><lb ed="R050" n="0045b10"/>狭劣。未足预乎法花高会。考其实而授之记。故以 <lb ed="X" n="0676b18"/><lb ed="R050" n="0045b11"/>方便法门诱引之耳。然则四十年前。断断乎不可 <lb ed="X" n="0676b19"/><lb ed="R050" n="0045b12"/>以大乘平等告之。必俟其出涯涘而後可以语大 <lb ed="X" n="0676b20"/><lb ed="R050" n="0045b13"/>理也。金河即泥连河。水色如金。故曰金河。告成者。 <lb ed="X" n="0676b21"/><lb ed="R050" n="0045b14"/>谓<persName>世尊</persName>初成道时。告厥成功也。顾命者。谓<persName>世尊</persName>将 <lb ed="X" n="0676b22"/><lb ed="R050" n="0045b15"/>涅槃时。顾视诸弟子。命彼有疑请决也。问。若尔则 <lb ed="X" n="0676b23"/><lb ed="R050" n="0045b16"/>四十年中。调根<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b2301" n="0676b2301"/><anchor xml:id="beg0676b2301" n="0676b2301"/>已<anchor xml:id="end0676b2301"/>熟。今在法花会上。纯是大根。何 <lb ed="X" n="0676b24"/><lb ed="R050" n="0045b17"/>故复有退席之众。答。由是而知法花高会。无枝葉 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0676c" n="0676c"/> <lb ed="X" n="0676c01"/><lb ed="R050" n="0045b18"/>众。纯是真实。即有退席五千。亦是为人做牓样。<g ref="#CB15081">策</g> <lb ed="X" n="0676c02"/><lb ed="R050" n="0046a01"/>进增上慢人。非真有退席志也。由是而知五百弟 <lb ed="X" n="0676c03"/><lb ed="R050" n="0046a02"/>子同日授记者。亦是显彼寻常内秘外现。非真声 <lb ed="X" n="0676c04"/><lb ed="R050" n="0046a03"/>闻。也若是则得记者。与退席者。悉是一流。实无差 <lb ed="X" n="0676c05"/><lb ed="R050" n="0046a04"/>别。是知法花会上。信乎可以说平等一乘法矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c06"/><lb ed="R050" n="0046a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0676c0601">所以放光现瑞。开发请之教源。出定扬德。畅<persName>佛</persName>慧之 <lb ed="X" n="0676c07"/><lb ed="R050" n="0046a06"/>宏略。朽宅通入大之文轨。化城引昔缘之不坠。繫珠 <lb ed="X" n="0676c08"/><lb ed="R050" n="0046a07"/>明理性之常在。凿井显示悟之多方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c09"/><lb ed="R050" n="0046a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0676c0901">所以二字。承上生下之辞。言<persName>如来</persName>虽知根器<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c0901" n="0676c0901"/><anchor xml:id="beg0676c0901" n="0676c0901"/>已<anchor xml:id="end0676c0901"/>熟。 <lb ed="X" n="0676c10"/><lb ed="R050" n="0046a09"/>然法不孤起。必有所因。所以放白毫光。照见东方 <lb ed="X" n="0676c11"/><lb ed="R050" n="0046a10"/>万八千土。而又散花动地者。正欲警觉诸人。开发 <lb ed="X" n="0676c12"/><lb ed="R050" n="0046a11"/>请之端。以为说经之张本。故弥勒腾疑。文殊领答 <lb ed="X" n="0676c13"/><lb ed="R050" n="0046a12"/>也。既放光<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1301" n="0676c1301"/><anchor xml:id="beg0676c1301" n="0676c1301"/>已<anchor xml:id="end0676c1301"/>。于时<persName>世尊</persName>。从三昧起。告舍利弗。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0676c14"/><lb ed="R050" n="0046a13"/>智慧甚深无量。其智慧门难解难入。一切声闻辟 <lb ed="X" n="0676c15"/><lb ed="R050" n="0046a14"/>支<persName>佛</persName>所不能知。所谓出定扬德也。然<persName>如来</persName>出定扬 <lb ed="X" n="0676c16"/><lb ed="R050" n="0046a15"/>德者。知彼大众根器<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1601" n="0676c1601"/><anchor xml:id="beg0676c1601" n="0676c1601"/>已<anchor xml:id="end0676c1601"/>熟。故将<persName>佛</persName>慧畅明大略。实 <lb ed="X" n="0676c17"/><lb ed="R050" n="0046a16"/>欲激发二乘。进修<persName>佛</persName>慧。非自赞以毁人也。故方便 <lb ed="X" n="0676c18"/><lb ed="R050" n="0046a17"/>品中。发明出世因缘。鹙子得记。次复说朽宅一喩 <lb ed="X" n="0676c19"/><lb ed="R050" n="0046a18"/>者。以四大弟子疑而不信故也。其中引三车一车 <lb ed="X" n="0676c20"/><lb ed="R050" n="0046b01"/>之喩。以况三乘一乘之法。故经云。譬如长者有一 <lb ed="X" n="0676c21"/><lb ed="R050" n="0046b02"/>大宅。有五百人止住其中。欻燃火起。是舍唯有一 <lb ed="X" n="0676c22"/><lb ed="R050" n="0046b03"/>门。而复狭小。诸子恋著。无求出意。长者为设方便。 <lb ed="X" n="0676c23"/><lb ed="R050" n="0046b04"/>我有种种羊车鹿车牛车。今在门外。宜速出来。随 <lb ed="X" n="0676c24"/><lb ed="R050" n="0046b05"/>汝所欲。皆当与之。于是诸子争出火宅。然後长者。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0677a" n="0677a"/> <lb ed="X" n="0677a01"/><lb ed="R050" n="0046b06"/>等赐大白牛车等。说此一喩。正为会中尙有不解 <lb ed="X" n="0677a02"/><lb ed="R050" n="0046b07"/>以一乘道随宜说三者。欲其通达昔日说小。原为 <lb ed="X" n="0677a03"/><lb ed="R050" n="0046b08"/>入大。若曰。书同文车同轨之意。言书虽不同而文 <lb ed="X" n="0677a04"/><lb ed="R050" n="0046b09"/>同。车虽不同而轨同。故曰。我此九部法。入大乘为 <lb ed="X" n="0677a05"/><lb ed="R050" n="0046b10"/>本也。譬喩既明。四大弟子。又得授记。而复说化城 <lb ed="X" n="0677a06"/><lb ed="R050" n="0046b11"/>喩者。引昔日之因缘。证今日之授记有自也。经云。 <lb ed="X" n="0677a07"/><lb ed="R050" n="0046b12"/>大通智勝<persName>佛</persName>。有十六沙弥。曾与六百万亿恒河沙 <lb ed="X" n="0677a08"/><lb ed="R050" n="0046b13"/>等众生。说法花经。尔时所化恒河沙等众生者。即 <lb ed="X" n="0677a09"/><lb ed="R050" n="0046b14"/>汝等比丘。及我灭度後。未来世中。声闻弟子是也。 <lb ed="X" n="0677a10"/><lb ed="R050" n="0046b15"/>如是。则知今日法花会上。得授记者。皆有昔日一 <lb ed="X" n="0677a11"/><lb ed="R050" n="0046b16"/>线因缘在也。化城之喩。既明五百弟子皆得授记。 <lb ed="X" n="0677a12"/><lb ed="R050" n="0046b17"/>故深领夙昔因缘。说繫珠喩。以自责自喜故。经云。 <lb ed="X" n="0677a13"/><lb ed="R050" n="0046b18"/>譬如有人至亲友家。醉酒而卧。是时亲友官事当 <lb ed="X" n="0677a14"/><lb ed="R050" n="0047a01"/>行。以无價宝珠。繫其衣裡。与之而去。其人醉卧。都 <lb ed="X" n="0677a15"/><lb ed="R050" n="0047a02"/>不觉知。起<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a1501" n="0677a1501"/><anchor xml:id="beg0677a1501" n="0677a1501"/>已<anchor xml:id="end0677a1501"/>遊行。到于他国。为衣食故。勤力求索。 <lb ed="X" n="0677a16"/><lb ed="R050" n="0047a03"/>甚大艰难。于後亲友会遇见之。而作是言。咄哉丈 <lb ed="X" n="0677a17"/><lb ed="R050" n="0047a04"/>夫。何为衣食。乃至如是。我昔以无價宝珠。繫汝衣 <lb ed="X" n="0677a18"/><lb ed="R050" n="0047a05"/>裡。今故现在。而汝不知。汝今可以此宝贸易。所需 <lb ed="X" n="0677a19"/><lb ed="R050" n="0047a06"/>常可如意。无所乏少。此喩正领十六沙弥说法花 <lb ed="X" n="0677a20"/><lb ed="R050" n="0047a07"/>时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a2001" n="0677a2001"/><anchor xml:id="beg0677a2001" n="0677a2001"/>已<anchor xml:id="end0677a2001"/>将此珠繫著衣裡而我不知。今日<persName>世尊</persName>指示 <lb ed="X" n="0677a21"/><lb ed="R050" n="0047a08"/>于我。令我得珠。乃知此珠。原是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a2101" n="0677a2101"/><anchor xml:id="beg0677a2101" n="0677a2101"/>己<anchor xml:id="end0677a2101"/>衣裡本有之 <lb ed="X" n="0677a22"/><lb ed="R050" n="0047a09"/>物。<persName>世尊</persName>不过作个示珠人耳。故曰。我今乃知实是 <lb ed="X" n="0677a23"/><lb ed="R050" n="0047a10"/>菩萨。得受阿耨多罗三藐三菩提记。以是因缘。甚 <lb ed="X" n="0677a24"/><lb ed="R050" n="0047a11"/>大欢喜。自上放光扬德。朽宅化城。是叙<persName>世尊</persName>说法。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0677b" n="0677b"/> <lb ed="X" n="0677b01"/><lb ed="R050" n="0047a12"/>开<persName>佛</persName>知见之意。繫珠一喩。是叙弟子领悟之意。凿 <lb ed="X" n="0677b02"/><lb ed="R050" n="0047a13"/>井一喩。正喩<persName>世尊</persName>说法多方。而此经典最为第一。 <lb ed="X" n="0677b03"/><lb ed="R050" n="0047a14"/>经云。譬如有人渴乏需水。于彼高原穿凿求之。犹 <lb ed="X" n="0677b04"/><lb ed="R050" n="0047a15"/>见漧土。知水尙远。施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0677b0401" n="0677b0401"/><anchor xml:id="beg0677b0401" n="0677b0401"/>已<anchor xml:id="end0677b0401"/>。转见湿土。遂渐至泥。 <lb ed="X" n="0677b05"/><lb ed="R050" n="0047a16"/>其心决定知水必近。此喩正显求<persName>佛</persName>道者。必借此 <lb ed="X" n="0677b06"/><lb ed="R050" n="0047a17"/>经也。若未闻此经而求<persName>佛</persName>道。正知索水于高原之 <lb ed="X" n="0677b07"/><lb ed="R050" n="0047a18"/>上。虽是用功。尙见漧土时也。若得闻此经而思惟 <lb ed="X" n="0677b08"/><lb ed="R050" n="0047b01"/>修习。决定自知成<persName>佛</persName>不远。正如索水而见湿土烂 <lb ed="X" n="0677b09"/><lb ed="R050" n="0047b02"/>泥时也。此喩是<persName>如来</persName>为灭度後。令弟子作六种法 <lb ed="X" n="0677b10"/><lb ed="R050" n="0047b03"/>师。受持此经。故极赞美之也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b11"/><lb ed="R050" n="0047b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0677b1101">词義宛然。喩陈<name role="" type="person">唯远</name>。自非大哀旷济。拔滞溺之沉流。 <lb ed="X" n="0677b12"/><lb ed="R050" n="0047b05"/>一极悲心。拯昏迷之失性。自汉至唐六百馀载。总历 <lb ed="X" n="0677b13"/><lb ed="R050" n="0047b06"/>群藉四千馀轴。受持盛者无出此经。将非機教相扣 <lb ed="X" n="0677b14"/><lb ed="R050" n="0047b07"/>幷智勝之遗尘。闻而深敬俱威王之馀绩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b15"/><lb ed="R050" n="0047b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0677b1501">言此经虽文词義理。摹写宛然。而譬喩铺陈。旨趣 <lb ed="X" n="0677b16"/><lb ed="R050" n="0047b09"/>实远。自非<persName>如来</persName>弘慈旷济。拔滞溺于生死海中者。 <lb ed="X" n="0677b17"/><lb ed="R050" n="0047b10"/>孰肯左提右挈。援其手而出之也。自非<persName>如来</persName>至极 <lb ed="X" n="0677b18"/><lb ed="R050" n="0047b11"/>悲心。拯昏迷于火宅之内者。孰肯近牵远引。投其 <lb ed="X" n="0677b19"/><lb ed="R050" n="0047b12"/>好而诱之哉。正见婆心太切。故有落草之谈。此结 <lb ed="X" n="0677b20"/><lb ed="R050" n="0047b13"/>归非大圣无由开化也。遗尘犹言流风馀韵也。绩 <lb ed="X" n="0677b21"/><lb ed="R050" n="0047b14"/>功也。言六百年中。天竺群经。传于此土者。总有四 <lb ed="X" n="0677b22"/><lb ed="R050" n="0047b15"/>千馀轴。四千馀轴之内。擧天下唯受持此经者。是 <lb ed="X" n="0677b23"/><lb ed="R050" n="0047b16"/>機教相投。也然而今日機教相投。大非容易。皆是 <lb ed="X" n="0677b24"/><lb ed="R050" n="0047b17"/>释迦往昔。在大通智勝<persName>佛</persName>时。为十六沙弥。说法花 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0677c" n="0677c"/> <lb ed="X" n="0677c01"/><lb ed="R050" n="0047b18"/>经之流风馀韵也。无论機教相投。受持不失者。是 <lb ed="X" n="0677c02"/><lb ed="R050" n="0048a01"/>有夙因。即闻此经。而有一念竦然深敬者。亦是释 <lb ed="X" n="0677c03"/><lb ed="R050" n="0048a02"/>迦在威音<persName>佛</persName>时。作常不轻菩萨。而以<persName>佛</persName>性遍记四 <lb ed="X" n="0677c04"/><lb ed="R050" n="0048a03"/>众之馀功也。不然。则一闻此经。即以杖木瓦石打 <lb ed="X" n="0677c05"/><lb ed="R050" n="0048a04"/>掷之矣。安能令其深敬哉。此结归非昔缘无以导 <lb ed="X" n="0677c06"/><lb ed="R050" n="0048a05"/>心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677c07"/><lb ed="R050" n="0048a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0677c0701">辄于经首。序而综之。庶得早净六根仰慈尊之嘉会。 <lb ed="X" n="0677c08"/><lb ed="R050" n="0048a07"/>速成四德趋乐土之玄猷。弘赞莫穷。永贻诸後云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677c09"/><lb ed="R050" n="0048a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0677c0901">言我即于经首。错錝其说而成此序。亦欲借此微 <lb ed="X" n="0677c10"/><lb ed="R050" n="0048a09"/>因。庶幾现世六根淸净。仰见慈尊。他生四德圆成。 <lb ed="X" n="0677c11"/><lb ed="R050" n="0048a10"/>得趋乐土。然此经之妙。岂可以笔舌罄之哉。贻之 <lb ed="X" n="0677c12"/><lb ed="R050" n="0048a11"/>後人。作敲门瓦子耳。言慈尊乐土者。是<persName>佛</persName>皆号慈 <lb ed="X" n="0677c13"/><lb ed="R050" n="0048a12"/>尊。是<persName>佛</persName>土悉名乐土。不必专指慈氏为慈尊。西方 <lb ed="X" n="0677c14"/><lb ed="R050" n="0048a13"/>为乐土也。四德者。一者诸<persName>佛</persName>护念。二者殖众德本。 <lb ed="X" n="0677c15"/><lb ed="R050" n="0048a14"/>三者入正定聚。四者发救一切众生之心是也。玄 <lb ed="X" n="0677c16"/><lb ed="R050" n="0048a15"/>猷。犹言妙道也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0677c17"/> <lb ed="X" n="0677c18"/> <lb ed="X" n="0677c19"/> <lb ed="X" n="0677c20"/> <lb ed="X" n="0677c21"/> <lb ed="X" n="0677c22"/> <lb ed="X" n="0677c23"/> <lb ed="X" n="0677c24"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0678a" n="0678a"/> <lb ed="X" n="0678a01"/> <lb ed="X" n="0678a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 614-D 经题</cb:mulu><head>No. 614-D <lb ed="X" n="0678a03"/><lb ed="R050" n="0048b01"/> 妙法莲花经大窾卷首</head> <lb ed="X" n="0678a04"/> <lb ed="X" n="0678a05"/><lb ed="R050" n="0048b02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0678a06"/><lb ed="R050" n="0048b03"/><byline cb:type="author">明 金庭比丘 通润 笺</byline> <lb ed="X" n="0678a07"/><lb ed="R050" n="0048b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0678a0701">此经是<persName>如来</persName>原始要终。最尊最勝之极谈也。然谓 <lb ed="X" n="0678a08"/><lb ed="R050" n="0048b05"/>之妙法莲花经者有故。昔<persName>世尊</persName>菩提场中。于一切 <lb ed="X" n="0678a09"/><lb ed="R050" n="0048b06"/>法成最正觉。便欲将自<anchor xml:id="nkr_note_add_0678a0901" n="0678a0901"/><anchor xml:id="beg0678a0901" n="0678a0901"/>己<anchor xml:id="end0678a0901"/>证入处。拈出示人。于是 <lb ed="X" n="0678a10"/><lb ed="R050" n="0048b07"/>不起树王。现法界身。遍坐一切道场。称法界性。说 <lb ed="X" n="0678a11"/><lb ed="R050" n="0048b08"/>花严经。以阐普遍圆融无碍大解脱法门。故初会 <lb ed="X" n="0678a12"/><lb ed="R050" n="0048b09"/>菩提场中。放眉间光。加被普贤菩萨入<persName>如来</persName>藏身 <lb ed="X" n="0678a13"/><lb ed="R050" n="0048b10"/>三昧。而说华藏莊严世界海。以显<persName>如来</persName>依报正报 <lb ed="X" n="0678a14"/><lb ed="R050" n="0048b11"/>二种果法。至玄至极。非思量分别之所能解。故大 <lb ed="X" n="0678a15"/><lb ed="R050" n="0048b12"/>经云。尔时普贤菩萨坐莲花藏狮子之座。承<persName>佛</persName>神 <lb ed="X" n="0678a16"/><lb ed="R050" n="0048b13"/>力。入于三昧。此三昧名一切诸<persName>佛</persName>毘卢遮那<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0678a17"/><lb ed="R050" n="0048b14"/>藏身。普入一切众生平等法性入此三昧。如是尽 <lb ed="X" n="0678a18"/><lb ed="R050" n="0048b15"/>法界。虚空界。十方三世微细无碍。廣大光明。<persName>佛</persName>眼 <lb ed="X" n="0678a19"/><lb ed="R050" n="0048b16"/>所见。<persName>佛</persName>力所到。<persName>佛</persName>身所现。一切国土。及此国土所 <lb ed="X" n="0678a20"/><lb ed="R050" n="0048b17"/>有微尘。一一尘中有世界海。微尘数<persName>佛</persName>刹。一一刹 <lb ed="X" n="0678a21"/><lb ed="R050" n="0048b18"/>中有微尘数诸<persName>佛</persName>。一一<persName>佛</persName>前有微尘数普贤菩萨。 <lb ed="X" n="0678a22"/><lb ed="R050" n="0049a01"/>亦皆入此诸<persName>佛</persName>毘卢遮那<persName>如来</persName>藏身三昧<note place="inline">普贤一入<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0678a23"/><lb ed="R050" n="0049a02"/>藏身三昧。便显<persName>如来</persName>依正。褈褈无尽</note>。尔时普贤告诸大众。此花藏世 <lb ed="X" n="0678a24"/><lb ed="R050" n="0049a03"/>界海。是毘卢遮那<persName>如来</persName>。往昔于世界海微尘数劫。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0678b" n="0678b"/> <lb ed="X" n="0678b01"/><lb ed="R050" n="0049a04"/>修菩萨行时。一一劫中。亲近世界海微尘数<persName>佛</persName>。一 <lb ed="X" n="0678b02"/><lb ed="R050" n="0049a05"/>一<persName>佛</persName>所。净修世界海微尘数大愿之所严净<note place="inline">此言<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0678b03"/><lb ed="R050" n="0049a06"/>因中有大行大愿。故感如是大果报</note>。诸<persName>佛</persName>子。此<name role="" type="person">华藏世界海</name>有须弥 <lb ed="X" n="0678b04"/><lb ed="R050" n="0049a07"/>山。微尘数风轮所持。其最下风轮名平等住。其最 <lb ed="X" n="0678b05"/><lb ed="R050" n="0049a08"/>上者名殊勝威王藏。能持普光摩尼莊严<name role="" type="person">香水海</name>。 <lb ed="X" n="0678b06"/><lb ed="R050" n="0049a09"/>此<name role="" type="person">香水海</name>有大莲花。名种种光明蕊香幢。华藏莊 <lb ed="X" n="0678b07"/><lb ed="R050" n="0049a10"/>严世界住在其中<note place="inline">一经大旨。不出<persName>如来</persName>藏身<name role="" type="person">华藏世界</name>八字。<persName>如来</persName>藏身。即是<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0678b08"/><lb ed="R050" n="0049a11"/>正报。<name role="" type="person">华藏世界</name>。即是<persName>如来</persName>依报也。八十一卷大经中间。不过摸写<persName>如来</persName>藏身在<name role="" type="person">华藏世界海</name>。作种种<persName>佛</persName>事 <lb ed="X" n="0678b09"/><lb ed="R050" n="0049a12"/>耳</note>。此花藏莊严世界海。大<name role="" type="person">轮围山</name>。住日珠光莲花 <lb ed="X" n="0678b10"/><lb ed="R050" n="0049a13"/>之上。栴檀摩尼以为其身。威德宝王以为其峰。妙 <lb ed="X" n="0678b11"/><lb ed="R050" n="0049a14"/>香摩尼以为其轮。如是等有世界海微尘数众妙 <lb ed="X" n="0678b12"/><lb ed="R050" n="0049a15"/>莊严<note place="inline">自此以下。皆是写出<name role="" type="person">华藏世界</name>图样。言<name role="" type="person">华藏世界</name>之边岸。有大<name role="" type="person">轮围山</name>。四面包裹住日珠 <lb ed="X" n="0678b13"/><lb ed="R050" n="0049a16"/>王莲花之上。即种种光明蕊香幢也</note>。此世界海大地中。有十不可说 <lb ed="X" n="0678b14"/><lb ed="R050" n="0049a17"/><persName>佛</persName>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>。一切妙宝莊严其底妙香摩 <lb ed="X" n="0678b15"/><lb ed="R050" n="0049a18"/>尼莊严其岸。毘卢遮那摩尼宝而为其网<note place="inline">此言<name role="" type="person">轮围山</name>内 <lb ed="X" n="0678b16"/><lb ed="R050" n="0049b01"/>大地上复有十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数小<name role="" type="person">香水海</name>。在大地之中也</note>。一一<name role="" type="person">香水海</name>。各有 <lb ed="X" n="0678b17"/><lb ed="R050" n="0049b02"/>微尘数香水河。右旋围绕。一一河皆有世界海微 <lb ed="X" n="0678b18"/><lb ed="R050" n="0049b03"/>尘数莊严<note place="inline">此言一小<name role="" type="person">香水海</name>。复有微尘数香水河。旋绕一海。如此众海皆然。故云各</note>。善男 <lb ed="X" n="0678b19"/><lb ed="R050" n="0049b04"/>子。此诸香河两间之地。有何等世界住。我今当说。 <lb ed="X" n="0678b20"/><lb ed="R050" n="0049b05"/>诸<persName>佛</persName>子。此十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>中。有十 <lb ed="X" n="0678b21"/><lb ed="R050" n="0049b06"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界种。安住一一世界。复有 <lb ed="X" n="0678b22"/><lb ed="R050" n="0049b07"/>不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界<note place="inline">此言每一小<name role="" type="person">香水海</name>。有一世界种。安住十不可 <lb ed="X" n="0678b23"/><lb ed="R050" n="0049b08"/>说小<name role="" type="person">香水海</name>。有十不可说世界种。安住一世界种中。复有不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界。在一世界种中安住</note>。 <lb ed="X" n="0678b24"/><lb ed="R050" n="0049b09"/>诸<persName>佛</persName>子。此十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数<name role="" type="person">香水海</name>。在华藏 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0678c" n="0678c"/> <lb ed="X" n="0678c01"/><lb ed="R050" n="0049b10"/>莊严世界海中。如天帝网分佈而住<note place="inline">此总结也。如此世界。皆是 <lb ed="X" n="0678c02"/><lb ed="R050" n="0049b11"/>毘卢<persName>如来</persName>往昔因中。行菩萨行时。大愿之所严净</note>。诸<persName>佛</persName>子。此最中央香水 <lb ed="X" n="0678c03"/><lb ed="R050" n="0049b12"/>海。名无边妙花光。出大莲花。名一切摩尼王莊严。 <lb ed="X" n="0678c04"/><lb ed="R050" n="0049b13"/>有世界种而住其上。名普照炽燃宝光明。以一切 <lb ed="X" n="0678c05"/><lb ed="R050" n="0049b14"/>莊严具为体。有不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界于中布 <lb ed="X" n="0678c06"/><lb ed="R050" n="0049b15"/>列。其最下方有世界名最勝光遍照<persName>佛</persName>号净眼離 <lb ed="X" n="0678c07"/><lb ed="R050" n="0049b16"/>垢灯。此上过<persName>佛</persName>刹微尘数世界。名种种香莲花妙 <lb ed="X" n="0678c08"/><lb ed="R050" n="0049b17"/>莊严。<persName>佛</persName>号狮子光勝照。二<persName>佛</persName>刹微尘数世界围绕。 <lb ed="X" n="0678c09"/><lb ed="R050" n="0049b18"/>此上过<persName>佛</persName>刹微尘数世界。有世界名一切宝莊严 <lb ed="X" n="0678c10"/><lb ed="R050" n="0050a01"/>普照光。<persName>佛</persName>号净光智勝幢。三<persName>佛</persName>刹微尘数世界围 <lb ed="X" n="0678c11"/><lb ed="R050" n="0050a02"/>绕。至第十三重有世界名娑婆。其<persName>佛</persName>即是毘卢遮 <lb ed="X" n="0678c12"/><lb ed="R050" n="0050a03"/>那<persName>如来</persName>。十三<persName>佛</persName>刹微尘数世界围绕<note place="inline">上文云。<name role="" type="person">华藏世界</name>。皆是毘 <lb ed="X" n="0678c13"/><lb ed="R050" n="0050a04"/>卢遮那<persName>如来</persName>之所严净。此云即是毘卢遮那。可见释迦牟尼。即是。毘卢隐勝显劣所分之身也</note>。乃 <lb ed="X" n="0678c14"/><lb ed="R050" n="0050a05"/>至最上第二十重。有世界名宝<g ref="#CB08504">焰</g>。<persName>佛</persName>号福德相光 <lb ed="X" n="0678c15"/><lb ed="R050" n="0050a06"/>明。二十<persName>佛</persName>刹微尘数世界围绕。此遍照十方炽燃 <lb ed="X" n="0678c16"/><lb ed="R050" n="0050a07"/>宝光明世界种。有如是等不可说<persName>佛</persName>刹微尘数廣 <lb ed="X" n="0678c17"/><lb ed="R050" n="0050a08"/>大世界。各各所依住。各各形状。各各体性。各各方 <lb ed="X" n="0678c18"/><lb ed="R050" n="0050a09"/>面。各各趣入。各各莊严。各各分齐。各各行列。各各 <lb ed="X" n="0678c19"/><lb ed="R050" n="0050a10"/>无差别。各各力加持。周迊旋绕。所谓十<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="X" n="0678c20"/><lb ed="R050" n="0050a11"/>数迴转形世界。十<persName>佛</persName>刹微尘数江河形世界。旋流 <lb ed="X" n="0678c21"/><lb ed="R050" n="0050a12"/>形世界。壇墠形世界。树林形世界。楼观形世界。尸 <lb ed="X" n="0678c22"/><lb ed="R050" n="0050a13"/>罗幢形世界。普方形世界。胎脏形世界。佉勒迦形 <lb ed="X" n="0678c23"/><lb ed="R050" n="0050a14"/>世界。众生形世界。<persName>佛</persName>相形世界。圆光形世界。雲形 <lb ed="X" n="0678c24"/><lb ed="R050" n="0050a15"/>世界。网形世界。门闼形世界。如是等有不可说<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0679a" n="0679a"/> <lb ed="X" n="0679a01"/><lb ed="R050" n="0050a16"/>刹微尘数。此一一世界。各有十<persName>佛</persName>刹微尘数廣大 <lb ed="X" n="0679a02"/><lb ed="R050" n="0050a17"/>世界围绕。此诸世界。一一复有如上所说微尘数 <lb ed="X" n="0679a03"/><lb ed="R050" n="0050a18"/>世界。而为眷属。如是所说。皆在此无边妙花光香 <lb ed="X" n="0679a04"/><lb ed="R050" n="0050b01"/>水海。及围绕此海香水河中<note place="inline">此特擧<name role="" type="person">华藏世界</name>。<name role="" type="person">香水海</name>中。十不可说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0679a05"/><lb ed="R050" n="0050b02"/>刹微尘数世界种中之一世界种而言。自下而上。有二十重。总在最中央。无边妙花光<name role="" type="person">香水海</name>中。即此花 <lb ed="X" n="0679a06"/><lb ed="R050" n="0050b03"/>中一世界种。<persName>佛</persName>有不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界。周迊围绕如此。<anchor xml:id="nkr_note_add_0679a0601" n="0679a0601"/><anchor xml:id="beg0679a0601" n="0679a0601"/>已<anchor xml:id="end0679a0601"/>是极玄。又况此无边<name role="" type="person">香水海</name>。东南西北所 <lb ed="X" n="0679a07"/><lb ed="R050" n="0050b04"/>围绕者。尙有十不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界围绕。一一世界种中。各各复有不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界围 <lb ed="X" n="0679a08"/><lb ed="R050" n="0050b05"/>绕故。又云此无边妙花<name role="" type="person">香水海</name>东。次有世界海。名離垢焰藏。此離垢焰藏南。复有<name role="" type="person">香水海</name>。名无尽光明轮 <lb ed="X" n="0679a09"/><lb ed="R050" n="0050b06"/>等。每一世界种。从下至上。亦有二十重。如是褈褈无尽世界。总在莲花藏<name role="" type="person">香水海</name>中。如此世界。皆是释迦 <lb ed="X" n="0679a10"/><lb ed="R050" n="0050b07"/>牟尼<persName>佛</persName>坐菩提树下。成<persName>等正觉</persName>时。所知所见之世界也。所谓开<persName>佛</persName>知见者如此</note>。故知藏识 <lb ed="X" n="0679a11"/><lb ed="R050" n="0050b08"/>淸净。即名<persName>如来</persName>藏。世界种淸净。即名莲花藏。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0679a12"/><lb ed="R050" n="0050b09"/>名藏。世界亦名藏者。总是转藏识得名耳。是以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0679a13"/><lb ed="R050" n="0050b10"/>知见不开。藏识不转。总有<persName>如来</persName>藏身<name role="" type="person">华藏世界</name>。却 <lb ed="X" n="0679a14"/><lb ed="R050" n="0050b11"/>被一微尘覆蔽。不见其大。<persName>佛</persName>知见一开。藏识一转 <lb ed="X" n="0679a15"/><lb ed="R050" n="0050b12"/>始知有此大身。有此大世界。且知此大身。本来周 <lb ed="X" n="0679a16"/><lb ed="R050" n="0050b13"/>遍如此大世界也。故古德云。若端的一回汗出。便 <lb ed="X" n="0679a17"/><lb ed="R050" n="0050b14"/>向一茎草上。现琼楼玉殿。若未端的一回汗出。纵 <lb ed="X" n="0679a18"/><lb ed="R050" n="0050b15"/>有琼楼玉殿。却被一茎草盖。正此意也。然<persName>如来</persName>与 <lb ed="X" n="0679a19"/><lb ed="R050" n="0050b16"/>诸大菩萨。七处九会。鼓扬此道。而舍利弗大目犍 <lb ed="X" n="0679a20"/><lb ed="R050" n="0050b17"/>连等。诸大声闻。皆悉不见<persName>如来</persName>神力。<persName>如来</persName>严好。如 <lb ed="X" n="0679a21"/><lb ed="R050" n="0050b18"/>来境界。<persName>如来</persName>遊戏。<persName>如来</persName>神变。<persName>如来</persName>尊勝。<persName>如来</persName>妙行。 <lb ed="X" n="0679a22"/><lb ed="R050" n="0051a01"/><persName>如来</persName>威德。<persName>如来</persName>住持。<persName>如来</persName>净刹。亦复不见不可思 <lb ed="X" n="0679a23"/><lb ed="R050" n="0051a02"/>议菩萨境界。菩萨神变。菩萨遊戏。菩萨宫殿。菩萨 <lb ed="X" n="0679a24"/><lb ed="R050" n="0051a03"/>莊严狮子座。菩萨住处。菩萨所入三昧。菩萨授记 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0679b" n="0679b"/> <lb ed="X" n="0679b01"/><lb ed="R050" n="0051a04"/>乃至菩萨诸行圆满。如是等一切声闻诸大弟子 <lb ed="X" n="0679b02"/><lb ed="R050" n="0051a05"/>皆悉不见。何以故。以善根不同故。本不修习见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0679b03"/><lb ed="R050" n="0051a06"/>自在善根故。本不赞说十方世界一切<persName>佛</persName>刹淸净 <lb ed="X" n="0679b04"/><lb ed="R050" n="0051a07"/>功德故。本不称歎诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>种种神变故。本不于 <lb ed="X" n="0679b05"/><lb ed="R050" n="0051a08"/>生死流转中发菩提心故。本不令他住菩提心故。 <lb ed="X" n="0679b06"/><lb ed="R050" n="0051a09"/>本不能令<persName>如来</persName>种姓不断绝故。本不摄受诸众生 <lb ed="X" n="0679b07"/><lb ed="R050" n="0051a10"/>故。本不劝他修习菩萨波罗蜜故。本在生死流中 <lb ed="X" n="0679b08"/><lb ed="R050" n="0051a11"/>不劝众生求于最勝大智眼故。本不发一切菩萨 <lb ed="X" n="0679b09"/><lb ed="R050" n="0051a12"/>诸大愿故。乃至本不得菩萨廣大欢喜故。<persName>如来</persName>皆 <lb ed="X" n="0679b10"/><lb ed="R050" n="0051a13"/>是普贤菩萨智眼境界。不与一切二乘所共。以是 <lb ed="X" n="0679b11"/><lb ed="R050" n="0051a14"/>因缘。诸大声闻。不能见。不能知。乃至不能思惟。不 <lb ed="X" n="0679b12"/><lb ed="R050" n="0051a15"/>能分别。是故虽在誓多林中。不见<persName>如来</persName>诸大神变。 <lb ed="X" n="0679b13"/><lb ed="R050" n="0051a16"/><note place="inline">所谓双丸塞耳。片葉遮睛。有眼不见舍那身。有耳不闻华藏法</note>由是观之<persName>世尊</persName>本 <lb ed="X" n="0679b14"/><lb ed="R050" n="0051a17"/>意。要一切众生成正觉。开<persName>佛</persName>知见。出现于世。非为 <lb ed="X" n="0679b15"/><lb ed="R050" n="0051a18"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0679b1501" n="0679b1501"/><anchor xml:id="beg0679b1501" n="0679b1501"/>己<anchor xml:id="end0679b1501"/>一人独作<persName>佛</persName>以自尊也。所以菩提树下。纔成正 <lb ed="X" n="0679b16"/><lb ed="R050" n="0051b01"/>觉。开<persName>佛</persName>知见。急忙便将<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。廣示一切菩萨 <lb ed="X" n="0679b17"/><lb ed="R050" n="0051b02"/>声闻。及诸大众。而诸菩萨目击道存。不言而喩。其 <lb ed="X" n="0679b18"/><lb ed="R050" n="0051b03"/>奈声闻不知不见何。是谓觌面面过。于是<persName>世尊</persName>隐 <lb ed="X" n="0679b19"/><lb ed="R050" n="0051b04"/>法界藏身。化为丈六。隐<name role="" type="person">华藏世界</name>。现居娑婆。脱珍 <lb ed="X" n="0679b20"/><lb ed="R050" n="0051b05"/>著弊。设种种方便。亲近其子。令子得见。循循善诱。 <lb ed="X" n="0679b21"/><lb ed="R050" n="0051b06"/>令其心相体信。根熟志纯。至法花会上。然後重番 <lb ed="X" n="0679b22"/><lb ed="R050" n="0051b07"/>旧案。乃以实言告之。言我本意。原要汝等证<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0679b23"/><lb ed="R050" n="0051b08"/>藏身。原不要汝等证此变易身。原要汝等入<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0679b24"/><lb ed="R050" n="0051b09"/><name role="" type="person">华藏世界海</name>。原不要汝等入一解脱门。原要汝等 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0679c" n="0679c"/> <lb ed="X" n="0679c01"/><lb ed="R050" n="0051b10"/>开<persName>佛</persName>知见。获大宝藏。不要汝等得涅槃一日之價 <lb ed="X" n="0679c02"/><lb ed="R050" n="0051b11"/>以汝等原有<persName>如来</persName>宝藏分。原有<persName>如来</persName>藏身分。原有 <lb ed="X" n="0679c03"/><lb ed="R050" n="0051b12"/>华藏莊严世界海分。原与毘卢<persName>如来</persName>一般富贵。不 <lb ed="X" n="0679c04"/><lb ed="R050" n="0051b13"/>曾欠少一丝毫。原先在华藏各各<anchor xml:id="nkr_note_add_0679c0401" n="0679c0401"/><anchor xml:id="beg0679c0401" n="0679c0401"/>已<anchor xml:id="end0679c0401"/>成<persName>佛</persName>道。但汝 <lb ed="X" n="0679c05"/><lb ed="R050" n="0051b14"/>自暴自弃。不把做一件大事。不放在怀裡。东飘西 <lb ed="X" n="0679c06"/><lb ed="R050" n="0051b15"/>荡。甘为下劣。枉受贫穷。故我今日不惜唇皮。一一 <lb ed="X" n="0679c07"/><lb ed="R050" n="0051b16"/>为汝指出自家宝藏。与汝受用。更与汝等安名立 <lb ed="X" n="0679c08"/><lb ed="R050" n="0051b17"/>号。汝等即是当来华藏界中某<persName>佛</persName>某<persName>佛</persName>也。此等华藏 <lb ed="X" n="0679c09"/><lb ed="R050" n="0051b18"/>大世界。皆是汝等真实受用处。自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0679c0901" n="0679c0901"/><anchor xml:id="beg0679c0901" n="0679c0901"/>已<anchor xml:id="end0679c0901"/>後。切须记 <lb ed="X" n="0679c10"/><lb ed="R050" n="0052a01"/>取。切须保任。切莫忘失。此便是<persName>如来</persName>以妙法莲花 <lb ed="X" n="0679c11"/><lb ed="R050" n="0052a02"/>经授与人也。然虽授与。若不受持读诵。复恐遗忘。 <lb ed="X" n="0679c12"/><lb ed="R050" n="0052a03"/>故教其发愿持经。作大法师。则法王大宝。永无遗 <lb ed="X" n="0679c13"/><lb ed="R050" n="0052a04"/>失。此便是<persName>如来</persName>始终为一大事因缘出现于世之 <lb ed="X" n="0679c14"/><lb ed="R050" n="0052a05"/>本怀也。故出现品云。譬如世界初欲成时。有大水 <lb ed="X" n="0679c15"/><lb ed="R050" n="0052a06"/>生。遍满三千大千世界。生大莲花。名<persName>如来</persName>出现。遍 <lb ed="X" n="0679c16"/><lb ed="R050" n="0052a07"/>覆水上。光照十方一切世界。<name role="" type="person">摩醯首罗</name>净居天等。 <lb ed="X" n="0679c17"/><lb ed="R050" n="0052a08"/>见是华<anchor xml:id="nkr_note_add_0679c1701" n="0679c1701"/><anchor xml:id="beg0679c1701" n="0679c1701"/>已<anchor xml:id="end0679c1701"/>。即决定知于此劫中。有尔所<persName>佛</persName>出兴于 <lb ed="X" n="0679c18"/><lb ed="R050" n="0052a09"/>世。又云<persName>如来</persName>不以一事。不以一缘出现于世。为无 <lb ed="X" n="0679c19"/><lb ed="R050" n="0052a10"/>量事无量缘。出现于世。此经云。<persName>如来</persName>唯以一大事 <lb ed="X" n="0679c20"/><lb ed="R050" n="0052a11"/>因缘出现于世。无量事。无量缘。即一大事因缘也。 <lb ed="X" n="0679c21"/><lb ed="R050" n="0052a12"/>一大事因缘。即妙法也。是知心花不开。<persName>如来</persName>不现。 <lb ed="X" n="0679c22"/><lb ed="R050" n="0052a13"/>有法不妙。世界即成娑婆。必也心花一开。<persName>如来</persName>现 <lb ed="X" n="0679c23"/><lb ed="R050" n="0052a14"/>而心法妙。世界总成华藏矣。所以大经名<persName>佛</persName>华。而 <lb ed="X" n="0679c24"/><lb ed="R050" n="0052a15"/>此经名法花。<persName>佛</persName>华。法花。先後不同。其究也总为一 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0680a" n="0680a"/> <lb ed="X" n="0680a01"/><lb ed="R050" n="0052a16"/>大事因缘出世耳。问云。花严是最初之教。法花是 <lb ed="X" n="0680a02"/><lb ed="R050" n="0052a17"/>末後之谈。二经各自有宗。何必勾牵合说。答云。经 <lb ed="X" n="0680a03"/><lb ed="R050" n="0052a18"/>有明文。非臆说也。大经云。尔时<persName>世尊</persName>菩提场中。于 <lb ed="X" n="0680a04"/><lb ed="R050" n="0052b01"/>一切法成最正觉<note place="inline">果也</note>。智入三世。悉皆平等<note place="inline">性也</note>。其身 <lb ed="X" n="0680a05"/><lb ed="R050" n="0052b02"/>充满一切世间。其音普顺十方国土。于诸国土平 <lb ed="X" n="0680a06"/><lb ed="R050" n="0052b03"/>等随入<note place="inline">体也</note>。身恒遍坐一切道场<note place="inline">报也</note>。三世所行。众福 <lb ed="X" n="0680a07"/><lb ed="R050" n="0052b04"/>大海。悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0680a0701" n="0680a0701"/><anchor xml:id="beg0680a0701" n="0680a0701"/>已<anchor xml:id="end0680a0701"/>淸净<note place="inline">因也</note>。而恒示生诸<persName>佛</persName>国土<note place="inline">缘也</note>。无边色 <lb ed="X" n="0680a08"/><lb ed="R050" n="0052b05"/>相。圆满光明。遍照法界。等无差别<note place="inline">相也</note>。演一切法。如 <lb ed="X" n="0680a09"/><lb ed="R050" n="0052b06"/>佈大雲。一一毛端。悉能容受一切世界而无障碍 <lb ed="X" n="0680a10"/><lb ed="R050" n="0052b07"/><note place="inline">作也</note>。各现无量神通之力。教化调伏一切众生<note place="inline">力也</note>。遍 <lb ed="X" n="0680a11"/><lb ed="R050" n="0052b08"/>十方界而无来往。智入诸相。了法空寂<note place="inline">本末</note>。此是世尊 <lb ed="X" n="0680a12"/><lb ed="R050" n="0052b09"/>初成正觉。开<persName>佛</persName>知见时所得妙法也。<persName>如来</persName>四十年 <lb ed="X" n="0680a13"/><lb ed="R050" n="0052b10"/>中。秘而不说者此也。直至法花会上。欲将此事向 <lb ed="X" n="0680a14"/><lb ed="R050" n="0052b11"/>人吐露。故先放光现瑞。一众惊疑。不知所措。弥勒 <lb ed="X" n="0680a15"/><lb ed="R050" n="0052b12"/>为众旁通云。<persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当 <lb ed="X" n="0680a16"/><lb ed="R050" n="0052b13"/>授记。此是弥勒暗猜<persName>世尊</persName>。欲将菩提树下所得妙 <lb ed="X" n="0680a17"/><lb ed="R050" n="0052b14"/>法。久默而不说者。向人吐露也。是弥勒又猜<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0680a18"/><lb ed="R050" n="0052b15"/>欲将此事转授与人也。及乎<persName>世尊</persName>出定之後。却将 <lb ed="X" n="0680a19"/><lb ed="R050" n="0052b16"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0680a1901" n="0680a1901"/><anchor xml:id="beg0680a1901" n="0680a1901"/>己<anchor xml:id="end0680a1901"/>初坐道场。开<persName>佛</persName>知见时所证所得者。在大众 <lb ed="X" n="0680a20"/><lb ed="R050" n="0052b17"/>前卖弄一上云。诸<persName>佛</persName>智慧。甚深无量。一切声闻辟 <lb ed="X" n="0680a21"/><lb ed="R050" n="0052b18"/>支<persName>佛</persName>所不能知。所以者何。<persName>佛</persName>所成就第一稀有难 <lb ed="X" n="0680a22"/><lb ed="R050" n="0053a01"/>解之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽诸法实相。所谓诸法。 <lb ed="X" n="0680a23"/><lb ed="R050" n="0053a02"/>如是相。如是性。乃至如是本末究竟等。偈中又云。 <lb ed="X" n="0680a24"/><lb ed="R050" n="0053a03"/>道场得成果。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0680a2401" n="0680a2401"/><anchor xml:id="beg0680a2401" n="0680a2401"/>已<anchor xml:id="end0680a2401"/>悉知见。如是大果报。种种姓相 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0680b" n="0680b"/> <lb ed="X" n="0680b01"/><lb ed="R050" n="0053a04"/>義。我及十方<persName>佛</persName>。乃能知是事。此是<persName>世尊</persName>分明显说。 <lb ed="X" n="0680b02"/><lb ed="R050" n="0053a05"/>初坐道场所说。究竟平等妙法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究 <lb ed="X" n="0680b03"/><lb ed="R050" n="0053a06"/>尽。但<persName>如来</persName>体相因缘果报等事。一一皆在後文发 <lb ed="X" n="0680b04"/><lb ed="R050" n="0053a07"/>明。故但云如是体相因缘果报本末究竟平等而 <lb ed="X" n="0680b05"/><lb ed="R050" n="0053a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0680b0501" n="0680b0501"/><anchor xml:id="beg0680b0501" n="0680b0501"/>已<anchor xml:id="end0680b0501"/>。言如是者。犹言如此也。意指<persName>如来</persName>如此遍华藏 <lb ed="X" n="0680b06"/><lb ed="R050" n="0053a09"/>海之体相因缘果报也。下文又将四十年中所说 <lb ed="X" n="0680b07"/><lb ed="R050" n="0053a10"/>诸法。复卖弄云。诸<persName>佛</persName>随宜所说。意趣难解。一切声 <lb ed="X" n="0680b08"/><lb ed="R050" n="0053a11"/>闻辟支<persName>佛</persName>亦不能知。唯有<persName>佛</persName>知。所以者何。诸<persName>佛</persName>如 <lb ed="X" n="0680b09"/><lb ed="R050" n="0053a12"/>来。唯以一大事因缘出现于世。唯以<persName>佛</persName>之知见。示 <lb ed="X" n="0680b10"/><lb ed="R050" n="0053a13"/>悟众生。故我四十年来。实未曾说二乘法。皆是指 <lb ed="X" n="0680b11"/><lb ed="R050" n="0053a14"/>示众生<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。欲令众生同证<persName>如来</persName>。如是体相 <lb ed="X" n="0680b12"/><lb ed="R050" n="0053a15"/>因缘果报究竟平等妙法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0680b1201" n="0680b1201"/><anchor xml:id="beg0680b1201" n="0680b1201"/>已<anchor xml:id="end0680b1201"/>。汝自不知不解。错 <lb ed="X" n="0680b13"/><lb ed="R050" n="0053a16"/>会<persName>佛</persName>心。取证小果。我今亦将此事为汝道破。故说 <lb ed="X" n="0680b14"/><lb ed="R050" n="0053a17"/>方便一周。而身子悟。则曰。吾今乃知真是<persName>佛</persName>子。而 <lb ed="X" n="0680b15"/><lb ed="R050" n="0053a18"/><persName>如来</persName>即与授记。次说譬喩一周。而四大弟子悟。则 <lb ed="X" n="0680b16"/><lb ed="R050" n="0053b01"/>曰。我等今日真是声闻。真阿罗汉。而<persName>如来</persName>即与授 <lb ed="X" n="0680b17"/><lb ed="R050" n="0053b02"/>记。又说因缘一周。而五百弟子。学无学人齐悟。故 <lb ed="X" n="0680b18"/><lb ed="R050" n="0053b03"/>曰。我今乃知真是菩萨。而<persName>如来</persName>悉与授记。至法师 <lb ed="X" n="0680b19"/><lb ed="R050" n="0053b04"/>品。总将<persName>如来</persName>在世及灭度後。若有人闻妙法花经 <lb ed="X" n="0680b20"/><lb ed="R050" n="0053b05"/>一句一偈。乃至一念随喜此经。及受持读诵解说 <lb ed="X" n="0680b21"/><lb ed="R050" n="0053b06"/>书写供养此经者。皆得授记。如上完结其智慧门。 <lb ed="X" n="0680b22"/><lb ed="R050" n="0053b07"/>难解难入二句。然二乘虽得授记。若不行法师事。 <lb ed="X" n="0680b23"/><lb ed="R050" n="0053b08"/>受持此经。毕竟不能绍法王位。故在法师品中。极 <lb ed="X" n="0680b24"/><lb ed="R050" n="0053b09"/>赞法师持经功德。令彼心生好乐。发愿受持。然恐不 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0680c" n="0680c"/> <lb ed="X" n="0680c01"/><lb ed="R050" n="0053b10"/>知此卷大经。何等式样。云何受持。于是释迦牟尼 <lb ed="X" n="0680c02"/><lb ed="R050" n="0053b11"/>却将初坐道场。开<persName>佛</persName>知见时。所得妙法。在大众前。 <lb ed="X" n="0680c03"/><lb ed="R050" n="0053b12"/>觌面亲呈。令彼亲见一回。故待多宝现塔现身。而 <lb ed="X" n="0680c04"/><lb ed="R050" n="0053b13"/><persName>如来</persName>三变净土。雲集十方百千万亿那由他恒河 <lb ed="X" n="0680c05"/><lb ed="R050" n="0053b14"/>沙等国土分身诸<persName>佛</persName>。各各在宝树下坐狮子座。释 <lb ed="X" n="0680c06"/><lb ed="R050" n="0053b15"/>迦<persName>如来</persName>。与多宝<persName>佛</persName>在宝塔中坐狮子座者。此是诸 <lb ed="X" n="0680c07"/><lb ed="R050" n="0053b16"/><persName>佛</persName><persName>如来</persName>。各将自<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c0701" n="0680c0701"/><anchor xml:id="beg0680c0701" n="0680c0701"/>己<anchor xml:id="end0680c0701"/>遍<name role="" type="person">华藏世界</name>。如是体。如是相。如 <lb ed="X" n="0680c08"/><lb ed="R050" n="0053b17"/>是性。如是果报。一卷大经。满盘托出以示大众也。 <lb ed="X" n="0680c09"/><lb ed="R050" n="0053b18"/>及谈大因。则曰。我于无量无数劫。为国王时即求 <lb ed="X" n="0680c10"/><lb ed="R050" n="0054a01"/>此经。为常不轻时即持此经者。是说自<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1001" n="0680c1001"/><anchor xml:id="beg0680c1001" n="0680c1001"/>己<anchor xml:id="end0680c1001"/>往昔因 <lb ed="X" n="0680c11"/><lb ed="R050" n="0054a02"/>中。修菩萨行。严净华藏莊严世界海者。皆为此经 <lb ed="X" n="0680c12"/><lb ed="R050" n="0054a03"/>也。及谈寿量。则曰。我成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1201" n="0680c1201"/><anchor xml:id="beg0680c1201" n="0680c1201"/>已<anchor xml:id="end0680c1201"/>来。无量百千万亿那 <lb ed="X" n="0680c13"/><lb ed="R050" n="0054a04"/>由他阿僧祇劫。自从是来。我常在此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。说 <lb ed="X" n="0680c14"/><lb ed="R050" n="0054a05"/>法教化。亦于馀处百千万亿阿僧祇国。导利众生 <lb ed="X" n="0680c15"/><lb ed="R050" n="0054a06"/>者。无非亦为此经也。由<persName>如来</persName>苦口劝持。又引自<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1501" n="0680c1501"/><anchor xml:id="beg0680c1501" n="0680c1501"/>己<anchor xml:id="end0680c1501"/> <lb ed="X" n="0680c16"/><lb ed="R050" n="0054a07"/>作证。于是会中二万菩萨。及八十万亿那由他菩 <lb ed="X" n="0680c17"/><lb ed="R050" n="0054a08"/>萨幷得记。诸大弟子乃至从地涌出六万恒河沙 <lb ed="X" n="0680c18"/><lb ed="R050" n="0054a09"/>等诸大菩萨。无量无边算数譬喩所不能知者。一 <lb ed="X" n="0680c19"/><lb ed="R050" n="0054a10"/>时皆悉发愿持经。至此则法王法师之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1901" n="0680c1901"/><anchor xml:id="beg0680c1901" n="0680c1901"/>已<anchor xml:id="end0680c1901"/>定。诸 <lb ed="X" n="0680c20"/><lb ed="R050" n="0054a11"/><persName>佛</persName>出世本怀。<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c2001" n="0680c2001"/><anchor xml:id="beg0680c2001" n="0680c2001"/>已<anchor xml:id="end0680c2001"/>得了当。心生欢喜。在大众前现大 <lb ed="X" n="0680c21"/><lb ed="R050" n="0054a12"/>神力。出廣长舌。上至梵世。一切毛孔。放无量无数 <lb ed="X" n="0680c22"/><lb ed="R050" n="0054a13"/>色光。皆悉遍满十方世界。众宝树下狮子座上诸 <lb ed="X" n="0680c23"/><lb ed="R050" n="0054a14"/><persName>佛</persName>亦复如是。出廣长舌。放无量光。一时謦欬。俱供 <lb ed="X" n="0680c24"/><lb ed="R050" n="0054a15"/>弹指。是二音声。遍至十方诸<persName>佛</persName>世界。令诸大众。皆 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0681a" n="0681a"/> <lb ed="X" n="0681a01"/><lb ed="R050" n="0054a16"/>见此<name role="" type="person">娑婆世界</name>无量无边百千万亿众宝树下师 <lb ed="X" n="0681a02"/><lb ed="R050" n="0054a17"/>子座上诸<persName>佛</persName>。及见释迦牟尼<persName>佛</persName>。及多宝<persName>如来</persName>在宝 <lb ed="X" n="0681a03"/><lb ed="R050" n="0054a18"/>塔中坐狮子座。又见无量无边百千万亿菩萨摩 <lb ed="X" n="0681a04"/><lb ed="R050" n="0054b01"/>诃萨。及诸四众。恭敬围绕释迦牟尼<persName>佛</persName>。既见是<anchor xml:id="nkr_note_add_0681a0401" n="0681a0401"/><anchor xml:id="beg0681a0401" n="0681a0401"/>已<anchor xml:id="end0681a0401"/>。 <lb ed="X" n="0681a05"/><lb ed="R050" n="0054b02"/>皆大欢喜。至此完结诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量二句。于 <lb ed="X" n="0681a06"/><lb ed="R050" n="0054b03"/>是<persName>如来</persName>以右手摩无量菩萨摩诃萨顶。而作是言。 <lb ed="X" n="0681a07"/><lb ed="R050" n="0054b04"/>我于无量百千万亿阿僧祇劫修习。是难得阿耨 <lb ed="X" n="0681a08"/><lb ed="R050" n="0054b05"/>多罗三藐三菩提法。今以付嘱汝等。汝等当一心 <lb ed="X" n="0681a09"/><lb ed="R050" n="0054b06"/>流佈此法。廣令增益。如是三摩诸菩萨摩诃萨顶。 <lb ed="X" n="0681a10"/><lb ed="R050" n="0054b07"/>而作是言。我于无量百千万亿阿僧祇劫修习。是 <lb ed="X" n="0681a11"/><lb ed="R050" n="0054b08"/>难得阿耨多罗三藐三菩提法。今以付嘱汝等。汝 <lb ed="X" n="0681a12"/><lb ed="R050" n="0054b09"/>等当受持读诵。廣宣此法。令一切众生。普得闻知。 <lb ed="X" n="0681a13"/><lb ed="R050" n="0054b10"/>时诸菩萨俱发声言。如<persName>世尊</persName>敕。当具奉行。唯愿世 <lb ed="X" n="0681a14"/><lb ed="R050" n="0054b11"/>尊。愿不有虑。尔时无量菩萨大众。舍利弗等声闻 <lb ed="X" n="0681a15"/><lb ed="R050" n="0054b12"/>四众。及一切世间天人阿修罗等。闻<persName>佛</persName>所说。皆大 <lb ed="X" n="0681a16"/><lb ed="R050" n="0054b13"/>欢喜。由是而知诸<persName>佛</persName>出世。不过欲令一切众生尽 <lb ed="X" n="0681a17"/><lb ed="R050" n="0054b14"/>知尽见。尽得受持读诵。如此遍华藏莊严世界海 <lb ed="X" n="0681a18"/><lb ed="R050" n="0054b15"/>之大体。大相。大性。大作用。大因缘。大果报。究竟平 <lb ed="X" n="0681a19"/><lb ed="R050" n="0054b16"/>等一卷大经而<anchor xml:id="nkr_note_add_0681a1901" n="0681a1901"/><anchor xml:id="beg0681a1901" n="0681a1901"/>已<anchor xml:id="end0681a1901"/>。更无他事。然则虽会灵山。宛然 <lb ed="X" n="0681a20"/><lb ed="R050" n="0054b17"/>华藏。虽说法花。实与大众褈说一遍花严也。故知 <lb ed="X" n="0681a21"/><lb ed="R050" n="0054b18"/>二经所说。始终不出种种光明蕊香幢大莲花中 <lb ed="X" n="0681a22"/><lb ed="R050" n="0055a01"/>事。所以大经名<persName>佛</persName>华。而此经名法花者。良有意也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0681a23"/><lb ed="R050" n="0055a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0681a2301">序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a24"/><lb ed="R050" n="0055a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0681a2401">颂云。</p> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0681b" n="0681b"/> <lb ed="X" n="0681b01"/><lb ed="R050" n="0055a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX31p0681b0101"><l>一段光明在</l><l>扬眉即焕然</l><l>只缘不自见</l> <lb ed="X" n="0681b02"/><lb ed="R050" n="0055a05"/><l>所以受人怜</l><l>慈氏佯停马</l><l>文殊诈著鞭</l> <lb ed="X" n="0681b03"/><lb ed="R050" n="0055a06"/><l>当人欲荐取</l><l>休離眼稍边</l></lg> <lb ed="X" n="0681b04"/><lb ed="R050" n="0055a07"/><p xml:id="pX31p0681b0401">序者。由也。始也。陈教起之因由。作法兴之渐始故。 <lb ed="X" n="0681b05"/><lb ed="R050" n="0055a08"/>又序者。緖也。如茧得緖而尽一茧之丝。经得序而 <lb ed="X" n="0681b06"/><lb ed="R050" n="0055a09"/>尽一经之旨。故此品虽为一经之发起。实括全经 <lb ed="X" n="0681b07"/><lb ed="R050" n="0055a10"/>之始终。故直名序品。于中说无量義经。入无量義 <lb ed="X" n="0681b08"/><lb ed="R050" n="0055a11"/>定。天雨四华。地摇六震。放一毫光。现十界相。于是 <lb ed="X" n="0681b09"/><lb ed="R050" n="0055a12"/>弥勒腾疑。文殊领答。原始要终。则诸<persName>佛</persName>出世本怀。 <lb ed="X" n="0681b10"/><lb ed="R050" n="0055a13"/>尽情吐露。无复馀蕴矣。自馀三周说法。曰方便。曰 <lb ed="X" n="0681b11"/><lb ed="R050" n="0055a14"/>譬喩。曰因缘。乃至现宝塔。集分身。涌菩萨。说寿量。 <lb ed="X" n="0681b12"/><lb ed="R050" n="0055a15"/>无非皆是发明光中所现之事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0681b1201" n="0681b1201"/><anchor xml:id="beg0681b1201" n="0681b1201"/>已<anchor xml:id="end0681b1201"/>。无他道也。品 <lb ed="X" n="0681b13"/><lb ed="R050" n="0055a16"/>者类也。分義类以彰品名。冠全经而称第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b14"/><lb ed="R050" n="0055a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0681b1401">如是我闻。一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">王舍城</name>。耆阇<note place="interlinear">舍</note>崛山中。与大比丘 <lb ed="X" n="0681b15"/><lb ed="R050" n="0055a18"/>众。万二千人俱。皆是阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b16"/><lb ed="R050" n="0055b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0681b1601">如是者。指法之辞。如是之法。我从<persName>佛</persName>闻。证法有所 <lb ed="X" n="0681b17"/><lb ed="R050" n="0055b02"/>授。非自说也。一时下。出说法之时处。及听众也。梵 <lb ed="X" n="0681b18"/><lb ed="R050" n="0055b03"/>语<name role="" type="person">罗阅耆</name>伽罗。此云<name role="" type="person">王舍城</name>。国名<name role="" type="person">摩伽陀</name>。此云不 <lb ed="X" n="0681b19"/><lb ed="R050" n="0055b04"/>害。无刑杀故。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云天罗。即王名也。以 <lb ed="X" n="0681b20"/><lb ed="R050" n="0055b05"/>王名国。此王即斑足王之父。从久远劫。此王主千 <lb ed="X" n="0681b21"/><lb ed="R050" n="0055b06"/>国。王巡山値牸狮子。众人逬散。仍共王交。後月满 <lb ed="X" n="0681b22"/><lb ed="R050" n="0055b07"/>来殿上生子。王知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0681b2201" n="0681b2201"/><anchor xml:id="beg0681b2201" n="0681b2201"/>己<anchor xml:id="end0681b2201"/>子。讹言我既无儿。此是天 <lb ed="X" n="0681b23"/><lb ed="R050" n="0055b08"/>赐。养为太子。足上斑驳。时人号为斑足。後绍王位。 <lb ed="X" n="0681b24"/><lb ed="R050" n="0055b09"/>极喜啖肉。常敕厨人。勿令肉少。偶一时阙。乃取城 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0681c" n="0681c"/> <lb ed="X" n="0681c01"/><lb ed="R050" n="0055b10"/>西新死小儿为膳。王言太美。敕云。日当办此肉。厨 <lb ed="X" n="0681c02"/><lb ed="R050" n="0055b11"/>人日捕一人为膳。擧国愁恐。千小王兴兵废王。置 <lb ed="X" n="0681c03"/><lb ed="R050" n="0055b12"/>耆阇山中。诸罗刹辅之为国王。因与山神誓。誓取 <lb ed="X" n="0681c04"/><lb ed="R050" n="0055b13"/>千王祭山。捕得九百<anchor xml:id="nkr_note_orig_0681001" n="0681001"/>九。唯少普明王。後时伺执得 <lb ed="X" n="0681c05"/><lb ed="R050" n="0055b14"/>之。王大啼哭。自恨生来实语。而今乖信。斑足放之 <lb ed="X" n="0681c06"/><lb ed="R050" n="0055b15"/>普明还国。作大施。立太子。仍来就死。形悦心安。斑 <lb ed="X" n="0681c07"/><lb ed="R050" n="0055b16"/>足问之。答云。得闻圣法。因令说之。廣赞慈心。毁訾 <lb ed="X" n="0681c08"/><lb ed="R050" n="0055b17"/>杀害。仍说无常偈。斑足闻之。即证初地。千王各取 <lb ed="X" n="0681c09"/><lb ed="R050" n="0055b18"/>一滴血。三条发。赛山神愿。斑足与千王共立舍城。 <lb ed="X" n="0681c10"/><lb ed="R050" n="0056a01"/>都五山中。仍为大国。千小王各以国付子。更迭知 <lb ed="X" n="0681c11"/><lb ed="R050" n="0056a02"/>大国事。故曰王舍。又云斑足得道。放赦千王。千王 <lb ed="X" n="0681c12"/><lb ed="R050" n="0056a03"/>被赦于其地。故名王赦。而经家借名为屋舍字耳。 <lb ed="X" n="0681c13"/><lb ed="R050" n="0056a04"/><name role="" type="person">耆阇崛山</name>。此云灵鹫。峰如鹫形故。此山有五精舍 <lb ed="X" n="0681c14"/><lb ed="R050" n="0056a05"/>一名天主穴。二名七葉穴。三名蛇神穴。四名少独 <lb ed="X" n="0681c15"/><lb ed="R050" n="0056a06"/>力山。五曰耆阇崛也。大比丘众者。器量尊勝。超诸 <lb ed="X" n="0681c16"/><lb ed="R050" n="0056a07"/>外道。为天主所敬。故曰大也。比丘者。秦言净命。乞 <lb ed="X" n="0681c17"/><lb ed="R050" n="0056a08"/>食。破烦恼。能持戒怖魔。天竺一名。含此四義。故存 <lb ed="X" n="0681c18"/><lb ed="R050" n="0056a09"/>本称。言众者。梵语僧伽。此翻和合众。一人不名和 <lb ed="X" n="0681c19"/><lb ed="R050" n="0056a10"/>合。三人<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c1901" n="0681c1901"/><anchor xml:id="beg0681c1901" n="0681c1901"/>已<anchor xml:id="end0681c1901"/>上乃名和合。阿罗汉者。亦含三義。我生 <lb ed="X" n="0681c20"/><lb ed="R050" n="0056a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0681c2001" n="0681c2001"/><anchor xml:id="beg0681c2001" n="0681c2001"/>已<anchor xml:id="end0681c2001"/>尽。不受後有。故名不生。九十八使。烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c2002" n="0681c2002"/><anchor xml:id="beg0681c2002" n="0681c2002"/>已<anchor xml:id="end0681c2002"/>尽。故 <lb ed="X" n="0681c21"/><lb ed="R050" n="0056a12"/>名杀贼。具智断德。堪为人天福田。故名<persName>应供</persName>。含此 <lb ed="X" n="0681c22"/><lb ed="R050" n="0056a13"/>三義。亦存本称。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c23"/><lb ed="R050" n="0056a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0681c2301">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c2301" n="0681c2301"/><anchor xml:id="beg0681c2301" n="0681c2301"/>已<anchor xml:id="end0681c2301"/>尽。无复烦恼。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0681c2302" n="0681c2302"/><anchor xml:id="beg0681c2302" n="0681c2302"/>己<anchor xml:id="end0681c2302"/><note place="interlinear">纪</note>利。尽诸有结。心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c24"/><lb ed="R050" n="0056a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0681c2401">此歎德也。诸漏者。三漏也。谓欲漏有漏无明漏。欲 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0682a" n="0682a"/> <lb ed="X" n="0682a01"/><lb ed="R050" n="0056a16"/>界诸爱名欲漏。上二界爱名有漏。三界无明名无明 <lb ed="X" n="0682a02"/><lb ed="R050" n="0056a17"/>漏。烦恼者。见思二惑也。诸有结者。即欲结有结无 <lb ed="X" n="0682a03"/><lb ed="R050" n="0056a18"/>明结也。以果言谓之漏。漏落生死故。以因言谓之 <lb ed="X" n="0682a04"/><lb ed="R050" n="0056b01"/>结。结生相续故。今言断烦恼。尽漏结者。因亡果丧 <lb ed="X" n="0682a05"/><lb ed="R050" n="0056b02"/>也。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0682a0501" n="0682a0501"/><anchor xml:id="beg0682a0501" n="0682a0501"/>己<anchor xml:id="end0682a0501"/>利者。自出三界。不愿度生。因乖万善也。 <lb ed="X" n="0682a06"/><lb ed="R050" n="0056b03"/>心得自在者。耽寂灭乐。不求<persName>佛</persName>道。果缺圆常也。宗 <lb ed="X" n="0682a07"/><lb ed="R050" n="0056b04"/>门所谓鹤立枯松。点水滴冻。百尺竿头坐的人也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a08"/><lb ed="R050" n="0056b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0682a0801">其名曰阿若<note place="interlinear">惹</note>憍<note place="interlinear">憍</note>陈如。<name role="" type="person">摩诃迦葉</name><note place="interlinear">涉</note>。<name role="" type="person">优楼频螺迦葉</name>。迦耶 <lb ed="X" n="0682a09"/><lb ed="R050" n="0056b06"/>迦葉。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。舍利弗。<name role="" type="person">大目犍连</name>。摩诃加旃延。阿<g ref="#CB00145">㝹</g> <lb ed="X" n="0682a10"/><lb ed="R050" n="0056b07"/>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。<name role="" type="person">劫宾那</name>。<name role="" type="person">憍梵波提</name>。離婆多。毕陵伽婆蹉。<name role="" type="person">薄拘罗</name>。 <lb ed="X" n="0682a11"/><lb ed="R050" n="0056b08"/><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。难陀。<name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。富楼那弥多罗尼子。 <lb ed="X" n="0682a12"/><lb ed="R050" n="0056b09"/>须菩提。阿难。罗<g ref="#CB02617">睺</g>罗。如是众所知识。大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a13"/><lb ed="R050" n="0056b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0682a1301">此列名也。憍陈如姓也。此翻火器。其先事火。由此 <lb ed="X" n="0682a14"/><lb ed="R050" n="0056b11"/>命族。阿若者。此翻最初解。阎浮得道。最在先故。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0682a15"/><lb ed="R050" n="0056b12"/>昔于饑世。化为赤目大鱼。闭气不喘。示为死相。木 <lb ed="X" n="0682a16"/><lb ed="R050" n="0056b13"/>工五人。先以斧斫其肉。<persName>佛</persName>时誓言。于当来世。先度 <lb ed="X" n="0682a17"/><lb ed="R050" n="0056b14"/>此等。先愿与其无生。故名阿若。增壹阿含云。我<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0682a18"/><lb ed="R050" n="0056b15"/>法中。宽仁博识。初受法味者。拘邻如比丘第一。</p><p xml:id="pX31p0682a1819" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0682a19"/><lb ed="R050" n="0056b16"/><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。此云大龟氏。其先学道。灵龟负仙图而 <lb ed="X" n="0682a20"/><lb ed="R050" n="0056b17"/>应。从德命族故。亦名饮光。以身光映物故。付法藏 <lb ed="X" n="0682a21"/><lb ed="R050" n="0056b18"/>云。毘婆尸<persName>佛</persName>灭度後以金师。因塔像金色缺壞。时 <lb ed="X" n="0682a22"/><lb ed="R050" n="0057a01"/>有贫女乞得金珠。请彼严饰。金师欢喜。妆莹事毕。 <lb ed="X" n="0682a23"/><lb ed="R050" n="0057a02"/>立誓为无姻夫妇。九十一劫。人间天上。身恒金色。 <lb ed="X" n="0682a24"/><lb ed="R050" n="0057a03"/>增壹阿含云。我<persName>佛</persName>法中行头陀行。大迦葉第一。</p><p xml:id="pX31p0682a2419" cb:place="inline">〇 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0682b" n="0682b"/> <lb ed="X" n="0682b01"/><lb ed="R050" n="0057a04"/><name role="" type="person">优楼频</name>螺。此翻木瓜林。依林住故。那提此翻河。伽 <lb ed="X" n="0682b02"/><lb ed="R050" n="0057a05"/>耶此翻城。三兄弟皆事火。毘婆尸<persName>佛</persName>时。共坚刹柱。 <lb ed="X" n="0682b03"/><lb ed="R050" n="0057a06"/>缘是为兄弟。兄为<name role="" type="person">甁沙王</name>师。有五百弟子。两弟各 <lb ed="X" n="0682b04"/><lb ed="R050" n="0057a07"/>二百五十。行兄法。<persName>佛</persName>作十种变度之。所谓毒龙不 <lb ed="X" n="0682b05"/><lb ed="R050" n="0057a08"/>中。龙火不烧。恒水不溺。三方取果。此取粳粮。忉利 <lb ed="X" n="0682b06"/><lb ed="R050" n="0057a09"/>取甘露。知嫌隐去。知念现来。火灭还然。斧擧不下。 <lb ed="X" n="0682b07"/><lb ed="R050" n="0057a10"/>廣出瑞应。虽睹众变。邪执未改。复云。瞿昙虽神。不 <lb ed="X" n="0682b08"/><lb ed="R050" n="0057a11"/>如我道真。<persName>佛</persName>即语云。汝非罗汉。亦不得道。霍然开 <lb ed="X" n="0682b09"/><lb ed="R050" n="0057a12"/>悟。师徒皆伏。二弟亦随归<persName>佛</persName>。成一千比丘。增一阿 <lb ed="X" n="0682b10"/><lb ed="R050" n="0057a13"/>含云。优楼毘比丘。能将护四众。供给四事。令无所 <lb ed="X" n="0682b11"/><lb ed="R050" n="0057a14"/>乏。最为第一。那提比丘。心意寂然。降伏诸结。精进 <lb ed="X" n="0682b12"/><lb ed="R050" n="0057a15"/>第一。伽耶比丘。观了诸法。都无所著。善能教化。最 <lb ed="X" n="0682b13"/><lb ed="R050" n="0057a16"/>为第一。</p><p xml:id="pX31p0682b1304" cb:place="inline">〇舍利弗。此翻身子。母好形身。身之所生 <lb ed="X" n="0682b14"/><lb ed="R050" n="0057a17"/>故。经云。过去甥舅。俱为织师。知王宝藏。因穿土盗 <lb ed="X" n="0682b15"/><lb ed="R050" n="0057a18"/>之。大获珍宝。宝监白王。王曰勿扬。彼盗寻来。伺而 <lb ed="X" n="0682b16"/><lb ed="R050" n="0057b01"/>执之。甥复令舅。倒入。被执甥恐人识。即级舅头。王 <lb ed="X" n="0682b17"/><lb ed="R050" n="0057b02"/>令以尸置四衢道。引取其亲。後因贾客群集猥闹。 <lb ed="X" n="0682b18"/><lb ed="R050" n="0057b03"/>甥以薪覆之。王犹伺取。又因儿童舞戏。投火烧之。 <lb ed="X" n="0682b19"/><lb ed="R050" n="0057b04"/>又复置酒与伺者饮。伺者大醉。复以酒甁盛骨而 <lb ed="X" n="0682b20"/><lb ed="R050" n="0057b05"/>去。王忧狡猾。出女诱之。严防水边。诫其女曰。来者 <lb ed="X" n="0682b21"/><lb ed="R050" n="0057b06"/>执唤。彼浮先株于水。防者谓人。视之乃株。连日不 <lb ed="X" n="0682b22"/><lb ed="R050" n="0057b07"/>备。因是得来通女。女执其衣。即授死人手而去。女 <lb ed="X" n="0682b23"/><lb ed="R050" n="0057b08"/>大唤视之。乃死人手耳。因是有身。生男端正。王令 <lb ed="X" n="0682b24"/><lb ed="R050" n="0057b09"/>乳母抱出。有歍者执之。一日至煮餠炉下。餠师与 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0682c" n="0682c"/> <lb ed="X" n="0682c01"/><lb ed="R050" n="0057b10"/>餠而呜。王更令抱出。因沽醇酒醉乳母。抱儿而去。 <lb ed="X" n="0682c02"/><lb ed="R050" n="0057b11"/>出过他国。他国贤其谋。欲以大臣女妻之不允。因 <lb ed="X" n="0682c03"/><lb ed="R050" n="0057b12"/>字之为儿。聘本国王女许之。王疑其前盗。复以五 <lb ed="X" n="0682c04"/><lb ed="R050" n="0057b13"/>百骑。鞍马衣服一种相似。往迎妇。时本国王知是 <lb ed="X" n="0682c05"/><lb ed="R050" n="0057b14"/>前盗。歎其姦诈。以女归之。尔时甥者舍利弗是。尔 <lb ed="X" n="0682c06"/><lb ed="R050" n="0057b15"/>时舅者调达是也。难陀<g ref="#CB02494">跋</g>难陀二龙。护<name role="" type="person">王舍城</name>。雨 <lb ed="X" n="0682c07"/><lb ed="R050" n="0057b16"/>泽以时。国无饑年。王及人民。岁设大会。置三高座。 <lb ed="X" n="0682c08"/><lb ed="R050" n="0057b17"/>坐王太子论师。时身子年八岁。身到会所。问人三 <lb ed="X" n="0682c09"/><lb ed="R050" n="0057b18"/>座。人具答之。即越众登论床。群儒皆耻。不肯论议。 <lb ed="X" n="0682c10"/><lb ed="R050" n="0058a01"/>佥曰。勝此小儿。无足显誉。脱其不如。屈辱甚大。皆 <lb ed="X" n="0682c11"/><lb ed="R050" n="0058a02"/>遣侍者。传语问之。答过问表。尽隳诸幢。无敢当者。 <lb ed="X" n="0682c12"/><lb ed="R050" n="0058a03"/>及年十六。究尽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0682001" n="0682001"/>阅浮典籍。无事不闲。十六大国。议 <lb ed="X" n="0682c13"/><lb ed="R050" n="0058a04"/>论无双。五天竺国最为第一。後于路中。逢见马勝。 <lb ed="X" n="0682c14"/><lb ed="R050" n="0058a05"/>威仪详序。因问师法。答。诸法从缘生。亦复从缘灭。 <lb ed="X" n="0682c15"/><lb ed="R050" n="0058a06"/>吾师大沙门。常作如是说。一闻此偈。即得须陀洹 <lb ed="X" n="0682c16"/><lb ed="R050" n="0058a07"/>果。来至<persName>佛</persName>所。七日遍达<persName>佛</persName>法渊海。十五日得阿罗 <lb ed="X" n="0682c17"/><lb ed="R050" n="0058a08"/>汉果。为罗雲和尙。增一云。我<persName>佛</persName>法中。智慧无穷。决 <lb ed="X" n="0682c18"/><lb ed="R050" n="0058a09"/>了无疑。舍利弗第一。</p><p xml:id="pX31p0682c1809" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">大目犍连</name>。此翻莱菔根。又 <lb ed="X" n="0682c19"/><lb ed="R050" n="0058a10"/>翻胡豆。二物。古仙所嗜。因以命族。往昔曾助辟支 <lb ed="X" n="0682c20"/><lb ed="R050" n="0058a11"/><persName>佛</persName>剃头。浣染缝袈裟。发愿求得神通。昔外道师徒 <lb ed="X" n="0682c21"/><lb ed="R050" n="0058a12"/>五百。用咒移山。经一月日。簸峨<anchor xml:id="nkr_note_add_0682c2101" n="0682c2101"/><anchor xml:id="beg0682c2101" n="0682c2101"/>已<anchor xml:id="end0682c2101"/>动。目连念言。此 <lb ed="X" n="0682c22"/><lb ed="R050" n="0058a13"/>山若移。多所损害。即于山顶虚空中。结跏趺坐。山 <lb ed="X" n="0682c23"/><lb ed="R050" n="0058a14"/>还不动。外道相谓。我法山动。计日必移。云何不动。 <lb ed="X" n="0682c24"/><lb ed="R050" n="0058a15"/>必是沙门使尔。自知力弱。归心<persName>佛</persName>道。难陀<g ref="#CB02494">跋</g>难陀 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0683a" n="0683a"/> <lb ed="X" n="0683a01"/><lb ed="R050" n="0058a16"/>二龙。居须弥边海。<persName>佛</persName>常飞空上<name role="" type="person">忉利天</name>宫。二龙嗔 <lb ed="X" n="0683a02"/><lb ed="R050" n="0058a17"/>恨。云何秃人。从我上过。後时<persName>佛</persName>欲上<name role="" type="person">忉利天</name>。二龙 <lb ed="X" n="0683a03"/><lb ed="R050" n="0058a18"/>吐黑雲暗雾。隐翳三光。诸比丘咸欲降之。<persName>佛</persName>不听。 <lb ed="X" n="0683a04"/><lb ed="R050" n="0058b01"/>目连云。我能降是龙。龙以身绕须弥七迊。尾挑海 <lb ed="X" n="0683a05"/><lb ed="R050" n="0058b02"/>水。头枕山顶。目连倍现其身。绕山十四迊。尾出海 <lb ed="X" n="0683a06"/><lb ed="R050" n="0058b03"/>外。头枕梵宫。是龙嗔盛。雨金刚沙。目连变沙为宝 <lb ed="X" n="0683a07"/><lb ed="R050" n="0058b04"/>华。轻软可爱。犹嗔不<anchor xml:id="nkr_note_add_0683a0701" n="0683a0701"/><anchor xml:id="beg0683a0701" n="0683a0701"/>已<anchor xml:id="end0683a0701"/>。目连化为细身。入龙身内。 <lb ed="X" n="0683a08"/><lb ed="R050" n="0058b05"/>从眼入耳出。耳入鼻出。钻啮<note place="interlinear">孽</note>其身。使受痛苦。其龙乃 <lb ed="X" n="0683a09"/><lb ed="R050" n="0058b06"/>伏。目连摄巨细二身。示沙门像。将是二龙。来至<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0683a10"/><lb ed="R050" n="0058b07"/>所。增壹阿含云。弟子中神通轻擧。飞到十方者。目 <lb ed="X" n="0683a11"/><lb ed="R050" n="0058b08"/>犍连第一。</p><p xml:id="pX31p0683a1105" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。此翻文饰。长阿含云。有 <lb ed="X" n="0683a12"/><lb ed="R050" n="0058b09"/>外道执断见。谓无他世。答云。今之日月为此世。为 <lb ed="X" n="0683a13"/><lb ed="R050" n="0058b10"/>他世。若无他世。则无明日。又云。我见人死不还。云 <lb ed="X" n="0683a14"/><lb ed="R050" n="0058b11"/>何说其受苦。故知无他世。答。如罪人被驻。寧得归 <lb ed="X" n="0683a15"/><lb ed="R050" n="0058b12"/>否。又云。若生天上。何故不归。故知无他世。答。如人 <lb ed="X" n="0683a16"/><lb ed="R050" n="0058b13"/>堕厕得出。寧肯更入厕否。且天上一日。当此百年。 <lb ed="X" n="0683a17"/><lb ed="R050" n="0058b14"/>生彼三五日。未遑归心设有归者。汝身<anchor xml:id="nkr_note_add_0683a1701" n="0683a1701"/><anchor xml:id="beg0683a1701" n="0683a1701"/>已<anchor xml:id="end0683a1701"/>化。寧得 <lb ed="X" n="0683a18"/><lb ed="R050" n="0058b15"/>知之。又云。镬煮罪人。密盖其上。伺之不见神出。故 <lb ed="X" n="0683a19"/><lb ed="R050" n="0058b16"/>知无他世。答。汝昼眠时。傍人在边。见汝神出否。又 <lb ed="X" n="0683a20"/><lb ed="R050" n="0058b17"/>云。我剥死人皮。脔肉碎骨。求神不得。故知无他世。 <lb ed="X" n="0683a21"/><lb ed="R050" n="0058b18"/>答。譬如小儿析薪。寸寸分裂。求火寧有得否。又云。 <lb ed="X" n="0683a22"/><lb ed="R050" n="0059a01"/>我秤死人更重。若神去应轻。若无神去。应无他世。 <lb ed="X" n="0683a23"/><lb ed="R050" n="0059a02"/>答。如火与铁合则轻。铁失火则重。人生有神则轻。 <lb ed="X" n="0683a24"/><lb ed="R050" n="0059a03"/>人死失神则重。又云我见人临死。反转求神不得。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0683b" n="0683b"/> <lb ed="X" n="0683b01"/><lb ed="R050" n="0059a04"/>故知无他世。答。如人反转求于贝声。寧得声否。又 <lb ed="X" n="0683b02"/><lb ed="R050" n="0059a05"/>云。汝虽种种破我。我执甚久而不能捨。答。如人採 <lb ed="X" n="0683b03"/><lb ed="R050" n="0059a06"/>穞。初见麻取麻。次捨麻取麻皮。次捨麻皮取缕。次 <lb ed="X" n="0683b04"/><lb ed="R050" n="0059a07"/>捨缕取布。次捨布取绢。次捨绢取银。次捨银取金。 <lb ed="X" n="0683b05"/><lb ed="R050" n="0059a08"/>捨劣取勝。云何不能。又云。非但我如是说。诸人亦 <lb ed="X" n="0683b06"/><lb ed="R050" n="0059a09"/>如是说。云何谓我为非。答。如两商人逢鬼。鬼为人 <lb ed="X" n="0683b07"/><lb ed="R050" n="0059a10"/>形。语云。前路豐米足草。载之何为。一商便弃。至于 <lb ed="X" n="0683b08"/><lb ed="R050" n="0059a11"/>前路。人牛皆饥。为鬼所啖。一商人云。若得新草米。 <lb ed="X" n="0683b09"/><lb ed="R050" n="0059a12"/>故草米可弃。人牛皆不为鬼啖。诸人妄说。如鬼诳 <lb ed="X" n="0683b10"/><lb ed="R050" n="0059a13"/>言。汝不纳我言。如不弃故米草。今既得新。何不弃 <lb ed="X" n="0683b11"/><lb ed="R050" n="0059a14"/>故。又云。我不能捨。劝我则嗔。答。汝如养猪人。路上 <lb ed="X" n="0683b12"/><lb ed="R050" n="0059a15"/>逢粪。头擎将还。在路逢雨。汁下汚头。傍人令弃。反 <lb ed="X" n="0683b13"/><lb ed="R050" n="0059a16"/>嗔劝者。如是番番析破。外道便伏。增一云。善分别 <lb ed="X" n="0683b14"/><lb ed="R050" n="0059a17"/>義。敷演道法。迦旃延第一。</p><p xml:id="pX31p0683b1411" cb:place="inline">〇阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。此翻无贫。 <lb ed="X" n="0683b15"/><lb ed="R050" n="0059a18"/>昔于饑世。以稗饭供辟支<persName>佛</persName>。九十一劫。果报充足。 <lb ed="X" n="0683b16"/><lb ed="R050" n="0059b01"/>故名无贫。贤愚经云。弗沙<persName>佛</persName>末法时饑馑。有辟支 <lb ed="X" n="0683b17"/><lb ed="R050" n="0059b02"/><persName>佛</persName>。名利咤。行乞。空钵无获。有一贫人。见而悲悼。白 <lb ed="X" n="0683b18"/><lb ed="R050" n="0059b03"/>言勝士能受稗否。答云。可耳。即以所啖奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0683b1801" n="0683b1801"/><anchor xml:id="beg0683b1801" n="0683b1801"/>已<anchor xml:id="end0683b1801"/>。 <lb ed="X" n="0683b19"/><lb ed="R050" n="0059b04"/>作十八变而去。後更採稗。有兔抱其背变为死人。 <lb ed="X" n="0683b20"/><lb ed="R050" n="0059b05"/>无伴得脱。待暗还家。委兔于地。即成金人。拔指随 <lb ed="X" n="0683b21"/><lb ed="R050" n="0059b06"/>生。取脚更出。用之无尽。恶人恶王。欲来夺之。便见 <lb ed="X" n="0683b22"/><lb ed="R050" n="0059b07"/>死屍。而彼所睹。纯是金宝。故号无贫。又云。昔为劫 <lb ed="X" n="0683b23"/><lb ed="R050" n="0059b08"/>贼。入<persName>佛</persName>寺盗物。<persName>佛</persName>灯欲灭。那律以箭剔灯。见<persName>佛</persName>毛 <lb ed="X" n="0683b24"/><lb ed="R050" n="0059b09"/>竖。即自念言。他尙捨物。我云何盗。便捨而去。以是 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0683c" n="0683c"/> <lb ed="X" n="0683c01"/><lb ed="R050" n="0059b10"/>因缘。得天眼洞视。增一云。我<persName>佛</persName>法中天眼彻视者。 <lb ed="X" n="0683c02"/><lb ed="R050" n="0059b11"/>阿那律第一。<name role="" type="person">斛饭王</name>之次子也。</p><p xml:id="pX31p0683c0213" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">劫宾那</name>。此翻房 <lb ed="X" n="0683c03"/><lb ed="R050" n="0059b12"/>宿。父母祷房星而生。善占星宿。明识图像。从解得 <lb ed="X" n="0683c04"/><lb ed="R050" n="0059b13"/>名。增一云。我<persName>佛</persName>法中。善占星宿日月者。<name role="" type="person">劫宾那</name>第 <lb ed="X" n="0683c05"/><lb ed="R050" n="0059b14"/>一。又初出家时。欲向<persName>佛</persName>所。夜値天雨。寄宿陶师房。 <lb ed="X" n="0683c06"/><lb ed="R050" n="0059b15"/>以草为座。又一比丘亦随後来寄宿。即推草与之。 <lb ed="X" n="0683c07"/><lb ed="R050" n="0059b16"/>就地而坐。後比丘中夜相问。欲何所之。答云觅<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0683c08"/><lb ed="R050" n="0059b17"/>後比丘即为说法。豁然得道。後比丘即<persName>佛</persName>也。由彼 <lb ed="X" n="0683c09"/><lb ed="R050" n="0059b18"/>与<persName>佛</persName>同房共宿。得见法身。故名房宿。此从得道处 <lb ed="X" n="0683c10"/><lb ed="R050" n="0060a01"/>得名。</p><p xml:id="pX31p0683c1003" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">憍梵钵</name>提。此翻牛呞。亦云牛迹。昔五百世 <lb ed="X" n="0683c11"/><lb ed="R050" n="0060a02"/>为牛王。牛常食後。恒事虚哨。馀报未尽。咂咂常嚼。 <lb ed="X" n="0683c12"/><lb ed="R050" n="0060a03"/>故名牛呞。人但观形。不知有德。若轻笑罗汉。则得 <lb ed="X" n="0683c13"/><lb ed="R050" n="0060a04"/>大罪。由避人罪故。常居天上。天知有德。不笑其形 <lb ed="X" n="0683c14"/><lb ed="R050" n="0060a05"/>故。增一云。乐在天上。不乐在人间者。牛迹比丘第 <lb ed="X" n="0683c15"/><lb ed="R050" n="0060a06"/>一。</p><p xml:id="pX31p0683c1502" cb:place="inline">〇離婆多。亦云離越。此翻假和合。释论云。空亭 <lb ed="X" n="0683c16"/><lb ed="R050" n="0060a07"/>中宿。见二鬼争尸。令其分判。设依理枉理。俱不免 <lb ed="X" n="0683c17"/><lb ed="R050" n="0060a08"/>害。乃随实而答。大鬼拔其手足。小鬼取尸補之。食 <lb ed="X" n="0683c18"/><lb ed="R050" n="0060a09"/>意拭口而去。因有烦恼。不测谁身。遂疑此身。从何 <lb ed="X" n="0683c19"/><lb ed="R050" n="0060a10"/>所来。若是我身。眼见拔去。若是他身。随我行住。由 <lb ed="X" n="0683c20"/><lb ed="R050" n="0060a11"/>此疑惑。逢人即问。汝见我身否。众僧云。此人易度 <lb ed="X" n="0683c21"/><lb ed="R050" n="0060a12"/>遂语云。此身本是他人遗体。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0683c2101" n="0683c2101"/><anchor xml:id="beg0683c2101" n="0683c2101"/>己<anchor xml:id="end0683c2101"/>有也。于是得道。 <lb ed="X" n="0683c22"/><lb ed="R050" n="0060a13"/>增一云。坐禅入定。心不倒乱者。離越比丘第一。</p><p xml:id="pX31p0683c2219" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0683c23"/><lb ed="R050" n="0060a14"/>毕陵伽婆蹉。此翻馀习。五百世为婆罗门。虽得道 <lb ed="X" n="0683c24"/><lb ed="R050" n="0060a15"/>果。馀习犹高。过恒河水对河神曰。咄小婢驻流。河 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0684a" n="0684a"/> <lb ed="X" n="0684a01"/><lb ed="R050" n="0060a16"/>神为之两派。神往诉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>令忏谢。即合掌云。小婢 <lb ed="X" n="0684a02"/><lb ed="R050" n="0060a17"/>莫嗔。大众笑云。忏而更骂。<persName>佛</persName>言。本习如此。实无高 <lb ed="X" n="0684a03"/><lb ed="R050" n="0060a18"/>心。增一云。树下苦坐。不避风雨者。婆蹉第一。</p><p xml:id="pX31p0684a0318" cb:place="inline">〇薄 <lb ed="X" n="0684a04"/><lb ed="R050" n="0060b01"/>拘罗。此翻善容。色貌端正故。毘婆尸<persName>佛</persName>时。有一比 <lb ed="X" n="0684a05"/><lb ed="R050" n="0060b02"/>丘患头痛。尊者夙为贫人。因持一诃黎勒果施之。 <lb ed="X" n="0684a06"/><lb ed="R050" n="0060b03"/>病愈。缘施果故。九十一劫。天上人中。享福快乐。未 <lb ed="X" n="0684a07"/><lb ed="R050" n="0060b04"/>尝有病。最後生婆罗门家。其母早亡。父聘後妻。拘 <lb ed="X" n="0684a08"/><lb ed="R050" n="0060b05"/>罗年幼。见母作餠。从而索之。後母憎恚。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0684001" n="0684001"/>促拘罗 <lb ed="X" n="0684a09"/><lb ed="R050" n="0060b06"/>掷置<g ref="#CB00828">鏊</g>上。<g ref="#CB00828">鏊</g>虽焦热不能烧害。母後煮肉。拘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0684002" n="0684002"/>那复 <lb ed="X" n="0684a10"/><lb ed="R050" n="0060b07"/>索。母益嗔恚。寻置釜中亦不能煮。母後向河。拘罗 <lb ed="X" n="0684a11"/><lb ed="R050" n="0060b08"/>随去。寻掷水中。大鱼吞之。遭捕入市。遇父买归。时 <lb ed="X" n="0684a12"/><lb ed="R050" n="0060b09"/>剖鱼腹。拘罗尙活。告父安详。无至伤儿。父既见子。 <lb ed="X" n="0684a13"/><lb ed="R050" n="0060b10"/>喜拘而出。长大出家。得罗汉果。年百六十岁。自乐 <lb ed="X" n="0684a14"/><lb ed="R050" n="0060b11"/>寂静。常处闲居。不乐众中。乃至舍利塔亦乐闲静。 <lb ed="X" n="0684a15"/><lb ed="R050" n="0060b12"/><name role="" type="person">阿育王</name>。礼诸罗汉塔。次至其塔而说偈言。虽自炼 <lb ed="X" n="0684a16"/><lb ed="R050" n="0060b13"/>无明。于世少利益。供二十贝子。贝子从塔飞出著 <lb ed="X" n="0684a17"/><lb ed="R050" n="0060b14"/>王足。闲静少欲。塔亦如是。增一云。寿命极长。终不 <lb ed="X" n="0684a18"/><lb ed="R050" n="0060b15"/>中夭。常乐闲居。不处众中者。<name role="" type="person">薄拘罗</name>第一。</p><p xml:id="pX31p0684a1817" cb:place="inline">〇摩诃 <lb ed="X" n="0684a19"/><lb ed="R050" n="0060b16"/>拘絺罗。此翻大膝。舍利弗舅也。由来论常勝姊。姊 <lb ed="X" n="0684a20"/><lb ed="R050" n="0060b17"/>孕论则不勝。知怀智人。寄辨尙尔。何况出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0684003" n="0684003"/>家。乃弃 <lb ed="X" n="0684a21"/><lb ed="R050" n="0060b18"/>家往南天竺。读十八经。时众笑之。纍世难通。一生 <lb ed="X" n="0684a22"/><lb ed="R050" n="0061a01"/>岂冀。喟然歎曰。在家为姊所勝。出家为他所轻。誓 <lb ed="X" n="0684a23"/><lb ed="R050" n="0061a02"/>读不休。无暇剪爪。时人呼为长爪梵志。学讫还家。 <lb ed="X" n="0684a24"/><lb ed="R050" n="0061a03"/>问甥所在。人曰为<persName>佛</persName>弟子。即生大慢。我甥八岁。声 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0684b" n="0684b"/> <lb ed="X" n="0684b01"/><lb ed="R050" n="0061a04"/>震五天。彼沙门者。有何道術。诱我姊子。径往<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0684b02"/><lb ed="R050" n="0061a05"/>索<persName>佛</persName>论義。<persName>世尊</persName>曰。汝意以何为宗。志曰。我以一切 <lb ed="X" n="0684b03"/><lb ed="R050" n="0061a06"/>不受为宗。<persName>世尊</persName>曰。是见受否。志拂袖而去。至中路 <lb ed="X" n="0684b04"/><lb ed="R050" n="0061a07"/>乃省。歎曰。我義两处负堕。是见若受。负门处粗。是 <lb ed="X" n="0684b05"/><lb ed="R050" n="0061a08"/>见不受。负门处细。一切人天二乘。不知我堕处。唯 <lb ed="X" n="0684b06"/><lb ed="R050" n="0061a09"/>有<persName>世尊</persName>诸大菩萨。知我堕处。于是同五百徒众。一 <lb ed="X" n="0684b07"/><lb ed="R050" n="0061a10"/>时出家。证阿罗汉。增一云。得四辩才。触难能答者。 <lb ed="X" n="0684b08"/><lb ed="R050" n="0061a11"/>拘絺罗第一。</p><p xml:id="pX31p0684b0806" cb:place="inline">〇难陀。亦云放牛难陀。此翻善欢喜。 <lb ed="X" n="0684b09"/><lb ed="R050" n="0061a12"/><name role="" type="person">净饭王</name>偪十万释出家。即其一也。</p><p xml:id="pX31p0684b0914" cb:place="inline">〇<name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。 <lb ed="X" n="0684b10"/><lb ed="R050" n="0061a13"/>此翻艳喜。是<persName>佛</persName>亲弟。四月九日生。短<persName>佛</persName>四指。容仪 <lb ed="X" n="0684b11"/><lb ed="R050" n="0061a14"/>挺特。与世殊异。若在众中。有不识者。谓言<persName>佛</persName>来。弥 <lb ed="X" n="0684b12"/><lb ed="R050" n="0061a15"/>沙塞律云。摩竭有裸形外道。大聪明。国人号为智 <lb ed="X" n="0684b13"/><lb ed="R050" n="0061a16"/>者。共身子议论结舌。乃生善心。欲于<persName>佛</persName>法中出家。 <lb ed="X" n="0684b14"/><lb ed="R050" n="0061a17"/>见难陀形貌奇伟。歎云。短小比丘。智慧难槪。况堂 <lb ed="X" n="0684b15"/><lb ed="R050" n="0061a18"/>者乎。难陀即度出家。妇即孙陀罗。极端正。食息不 <lb ed="X" n="0684b16"/><lb ed="R050" n="0061b01"/>相離。<persName>佛</persName>与阿难入城乞食。次至难陀门首而立。难 <lb ed="X" n="0684b17"/><lb ed="R050" n="0061b02"/>陀迎礼<persName>世尊</persName>。时孙陀便作是念。我若放去。<persName>世尊</persName>必 <lb ed="X" n="0684b18"/><lb ed="R050" n="0061b03"/>定与其出家。遂牵衣不令出。难陀曰。今可暂放。礼 <lb ed="X" n="0684b19"/><lb ed="R050" n="0061b04"/><persName>世尊</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0684b1901" n="0684b1901"/><anchor xml:id="beg0684b1901" n="0684b1901"/>已<anchor xml:id="end0684b1901"/>。我即却回。孙陀罗曰。共作要期。方随意去。 <lb ed="X" n="0684b20"/><lb ed="R050" n="0061b05"/>以妆湿额而告之曰。此点未漧。即宜却至。若迟违 <lb ed="X" n="0684b21"/><lb ed="R050" n="0061b06"/>者。罚金钱五百。难陀曰。可尔。即至门首礼足。取如 <lb ed="X" n="0684b22"/><lb ed="R050" n="0061b07"/>来钵。盛满美食。持至门首。<persName>世尊</persName>遂去。即与阿难。世 <lb ed="X" n="0684b23"/><lb ed="R050" n="0061b08"/>尊现相。不令取钵。难陀持钵。默然随去。<persName>世尊</persName>至寺。 <lb ed="X" n="0684b24"/><lb ed="R050" n="0061b09"/>难陀持钵以奉<persName>世尊</persName>。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0684b2401" n="0684b2401"/><anchor xml:id="beg0684b2401" n="0684b2401"/>已<anchor xml:id="end0684b2401"/>告曰。难陀汝食我残否。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0684c" n="0684c"/> <lb ed="X" n="0684c01"/><lb ed="R050" n="0061b10"/>答云我食。<persName>佛</persName>即授与难陀食<anchor xml:id="nkr_note_add_0684c0101" n="0684c0101"/><anchor xml:id="beg0684c0101" n="0684c0101"/>已<anchor xml:id="end0684c0101"/>。<persName>世尊</persName>告曰。汝能出 <lb ed="X" n="0684c02"/><lb ed="R050" n="0061b11"/>家否。答云出家。即告阿难。汝与难陀剃除鬚发。答 <lb ed="X" n="0684c03"/><lb ed="R050" n="0061b12"/>曰如<persName>世尊</persName>教。即觅剃头人。为其落发。难陀乃握拳 <lb ed="X" n="0684c04"/><lb ed="R050" n="0061b13"/>语剃者。我不久当作转轮王。汝若剃我发者。当截 <lb ed="X" n="0684c05"/><lb ed="R050" n="0061b14"/>汝腕。彼即大怖。裹收刀具。即欲辞出。阿难白<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0684c06"/><lb ed="R050" n="0061b15"/>便自去问言。难陀汝出家否。答言出家。是时<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0684c07"/><lb ed="R050" n="0061b16"/>自持甁水。灌其顶上。净人即剃。便作是念。我今敬 <lb ed="X" n="0684c08"/><lb ed="R050" n="0061b17"/>奉<persName>世尊</persName>。旦为出家。暮即归舍。既至日晚。寻路而归。 <lb ed="X" n="0684c09"/><lb ed="R050" n="0061b18"/><persName>世尊</persName>于其行路。化作大坑。不能得去。愁苦通夜。诘 <lb ed="X" n="0684c10"/><lb ed="R050" n="0062a01"/>朝。<persName>佛</persName>与五百比丘应请。难陀求住守寺。意欲逃去。 <lb ed="X" n="0684c11"/><lb ed="R050" n="0062a02"/><persName>佛</persName>令关房扫地。关南北开。扫此彼秽。复惧<persName>佛</persName>归。即 <lb ed="X" n="0684c12"/><lb ed="R050" n="0062a03"/>逃走。于路値<persName>佛</persName>。隐身树下。<persName>佛</persName>令其树擧枝高上。其 <lb ed="X" n="0684c13"/><lb ed="R050" n="0062a04"/>身露现。<persName>佛</persName>见唤还。问云。何故欲去。答。昨与妇别。待 <lb ed="X" n="0684c14"/><lb ed="R050" n="0062a05"/>还与食。忆妇食耳。<persName>佛</persName>将彼遊天堂。次遊地狱。然後 <lb ed="X" n="0684c15"/><lb ed="R050" n="0062a06"/>歇下。</p><p xml:id="pX31p0684c1503" cb:place="inline">〇富楼那弥多罗尼子。富楼此翻满。弥多罗 <lb ed="X" n="0684c16"/><lb ed="R050" n="0062a07"/>翻慈。西域称男为那。女为尼。此从父母两缘得名。 <lb ed="X" n="0684c17"/><lb ed="R050" n="0062a08"/>内外经书靡不该练。增一云。善能廣说。分别義理。 <lb ed="X" n="0684c18"/><lb ed="R050" n="0062a09"/><name role="" type="person">满慈子</name>第一。欲还本国利生。<persName>佛</persName>言。彼国弊恶。汝云 <lb ed="X" n="0684c19"/><lb ed="R050" n="0062a10"/>何化。答。我当修忍。人若毁。我当自幸不得拳殴。拳 <lb ed="X" n="0684c20"/><lb ed="R050" n="0062a11"/>殴时。自幸不得木杖。木杖时。自幸不得刀刃。刀刃 <lb ed="X" n="0684c21"/><lb ed="R050" n="0062a12"/>时。自幸離五浊毒器。由彼忍满。故曰满慈也。</p><p xml:id="pX31p0684c2118" cb:place="inline">〇须 <lb ed="X" n="0684c22"/><lb ed="R050" n="0062a13"/>菩提。此翻空生。生时库藏皆空。占者曰。解空之相 <lb ed="X" n="0684c23"/><lb ed="R050" n="0062a14"/>吉。故名空生。所修行业。以空为本。常入空定。住无 <lb ed="X" n="0684c24"/><lb ed="R050" n="0062a15"/>诤三昧。善说空法。有所宣说。皆分别空。<persName>佛</persName>从忉利 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0685a" n="0685a"/> <lb ed="X" n="0685a01"/><lb ed="R050" n="0062a16"/>天下。率土辐辏。争前顶礼。尊者端坐石室。念诸法 <lb ed="X" n="0685a02"/><lb ed="R050" n="0062a17"/>空。色非<persName>佛</persName>。乃至识非<persName>佛</persName>。眼非<persName>佛</persName>。乃至意非<persName>佛</persName>。豁然悟 <lb ed="X" n="0685a03"/><lb ed="R050" n="0062a18"/>道。得见法身。故名空生。诸弟子中解空第一。</p><p xml:id="pX31p0685a0318" cb:place="inline">〇阿难。 <lb ed="X" n="0685a04"/><lb ed="R050" n="0062b01"/>此翻欢喜。又翻不染。中阿含云。四众若闻阿难所说。 <lb ed="X" n="0685a05"/><lb ed="R050" n="0062b02"/>若多若少。无不欢喜。欲发问先謦欬。大众皆欢喜。四 <lb ed="X" n="0685a06"/><lb ed="R050" n="0062b03"/>众若观其默。或行住坐卧。指撝处分。进止动转皆 <lb ed="X" n="0685a07"/><lb ed="R050" n="0062b04"/>欢喜。年二十五。<persName>佛</persName>前求侍。<persName>佛</persName>言。阿难勝过去侍。过 <lb ed="X" n="0685a08"/><lb ed="R050" n="0062b05"/>去侍闻说乃解。今<persName>佛</persName>未发言。阿难<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a0801" n="0685a0801"/><anchor xml:id="beg0685a0801" n="0685a0801"/>已<anchor xml:id="end0685a0801"/>解。阿难侍<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0685a09"/><lb ed="R050" n="0062b06"/>二十五年。所闻八千犍陀。皆诵不遗。不褈问一句。 <lb ed="X" n="0685a10"/><lb ed="R050" n="0062b07"/><persName>佛</persName>灭度後。坐狮子床。迦葉大众赞曰。面如净满月。 <lb ed="X" n="0685a11"/><lb ed="R050" n="0062b08"/>眼若靑莲花。<persName>佛</persName>法大海水。流入阿难心。增一云。知 <lb ed="X" n="0685a12"/><lb ed="R050" n="0062b09"/>时明物。所至无疑。所忆不忘。多闻廣达。堪任奉持 <lb ed="X" n="0685a13"/><lb ed="R050" n="0062b10"/>者。<name role="" type="person">阿难陀</name>第一。</p><p xml:id="pX31p0685a1307" cb:place="inline">〇罗<g ref="#CB02617">睺</g>罗。此翻覆障。昔塞鼠穴。由 <lb ed="X" n="0685a14"/><lb ed="R050" n="0062b11"/>是因缘。故名覆障。昔太子求出家。父王不许。慇勤 <lb ed="X" n="0685a15"/><lb ed="R050" n="0062b12"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1501" n="0685a1501"/><anchor xml:id="beg0685a1501" n="0685a1501"/>已<anchor xml:id="end0685a1501"/>。王言汝若有子。听汝出家。太子指腹妃。却後 <lb ed="X" n="0685a16"/><lb ed="R050" n="0062b13"/>六年。汝当生男。太子出家後。耶输有娠。在胎六年。 <lb ed="X" n="0685a17"/><lb ed="R050" n="0062b14"/>方得产生。诸释咸嗔。何因有此。欲治欲杀。恶声载 <lb ed="X" n="0685a18"/><lb ed="R050" n="0062b15"/>道。耶输即焚火坑。发大誓愿。我若非为。子母俱灭。 <lb ed="X" n="0685a19"/><lb ed="R050" n="0062b16"/>若真遗体。天当为证。因抱子投坑。坑变为池。莲花 <lb ed="X" n="0685a20"/><lb ed="R050" n="0062b17"/>捧体。王及国人乃始释疑。後<persName>佛</persName>还国。耶输令罗雲 <lb ed="X" n="0685a21"/><lb ed="R050" n="0062b18"/>奉<persName>佛</persName>欢喜丸。罗雲幼稚。竟持上<persName>佛</persName>。耶输由此息谤。 <lb ed="X" n="0685a22"/><lb ed="R050" n="0063a01"/>祖王欢喜。虽失其父。而获其子。为金轮王。吾亦何 <lb ed="X" n="0685a23"/><lb ed="R050" n="0063a02"/>恨。想其长大冀神宝至。而<persName>佛</persName>索令出家。父王不许。 <lb ed="X" n="0685a24"/><lb ed="R050" n="0063a03"/>耶输将上高楼。目连飞空来取。<persName>佛</persName>度出家。付舍利 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0685b" n="0685b"/> <lb ed="X" n="0685b01"/><lb ed="R050" n="0063a04"/>弗为弟子。作沙弥时喜妄语。凡国王大臣居士来 <lb ed="X" n="0685b02"/><lb ed="R050" n="0063a05"/>欲见<persName>佛</persName>。俱答言不在。令无量人不得见<persName>佛</persName>。由妄语 <lb ed="X" n="0685b03"/><lb ed="R050" n="0063a06"/>故。<persName>佛</persName>每诃责。<persName>佛</persName>出行还。使罗雲洗足。<persName>佛</persName>以脚挑澡 <lb ed="X" n="0685b04"/><lb ed="R050" n="0063a07"/>盆。三覆三仰。然後覆地。命令注水。罗雲盆覆注水 <lb ed="X" n="0685b05"/><lb ed="R050" n="0063a08"/>不得立。<persName>佛</persName>言。汝今妄语。犹如覆盆。于<persName>佛</persName>法水。亦不 <lb ed="X" n="0685b06"/><lb ed="R050" n="0063a09"/>得立。今当实语。莫妄语也。诸弟子中。密行第一。众 <lb ed="X" n="0685b07"/><lb ed="R050" n="0063a10"/>所知识者。言此等皆是大众首领。人人心知眼识 <lb ed="X" n="0685b08"/><lb ed="R050" n="0063a11"/>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b09"/><lb ed="R050" n="0063a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0685b0901">复有学无学二千人。<name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼。与眷属 <lb ed="X" n="0685b10"/><lb ed="R050" n="0063a13"/>六千人俱。罗睺罗母<name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼。亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b11"/><lb ed="R050" n="0063a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0685b1101">此叙有学众也。真穷惑尽无所事事者。名无学。即 <lb ed="X" n="0685b12"/><lb ed="R050" n="0063a15"/>阿罗汉是也。研真断惑。而欲造于真穷惑尽者。名 <lb ed="X" n="0685b13"/><lb ed="R050" n="0063a16"/>学无学也。<name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>。此翻<name role="" type="person">大爱道</name>。亦云憍昙 <lb ed="X" n="0685b14"/><lb ed="R050" n="0063a17"/>弥。此翻尼众主。即<persName>佛</persName>姨母也。<name role="" type="person">耶输陀罗</name>。此翻华色。 <lb ed="X" n="0685b15"/><lb ed="R050" n="0063a18"/>亦翻名闻。罗雲母也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b16"/><lb ed="R050" n="0063b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0685b1601">菩萨摩诃萨八万人。皆于阿耨多罗三藐三菩提不 <lb ed="X" n="0685b17"/><lb ed="R050" n="0063b02"/>退转。皆得陀罗尼。乐说辩才。转不退转法轮。供养无 <lb ed="X" n="0685b18"/><lb ed="R050" n="0063b03"/>量百千诸<persName>佛</persName>。于诸<persName>佛</persName>所殖众德本。常为诸<persName>佛</persName>之所称 <lb ed="X" n="0685b19"/><lb ed="R050" n="0063b04"/>歎。以慈修身。善入<persName>佛</persName>慧。通达大智到于彼岸。名称普 <lb ed="X" n="0685b20"/><lb ed="R050" n="0063b05"/>闻无量世界。能度无数百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b21"/><lb ed="R050" n="0063b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0685b2101">此歎菩萨德也。菩萨者梵语之半。具云菩提萨埵。 <lb ed="X" n="0685b22"/><lb ed="R050" n="0063b07"/>此云觉有情。亦名大心众生。具大慈。得大智。修大 <lb ed="X" n="0685b23"/><lb ed="R050" n="0063b08"/>因。证大果故。梵语阿耨多罗。此云无上。三藐三菩 <lb ed="X" n="0685b24"/><lb ed="R050" n="0063b09"/>提。此云正<persName>等正觉</persName>。皆于菩提不退转者。荷担<persName>如来</persName> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0685c" n="0685c"/> <lb ed="X" n="0685c01"/><lb ed="R050" n="0063b10"/>大事因缘。决定自知成<persName>佛</persName>不谬。非若小乘自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0685c0101" n="0685c0101"/><anchor xml:id="beg0685c0101" n="0685c0101"/>已<anchor xml:id="end0685c0101"/> <lb ed="X" n="0685c02"/><lb ed="R050" n="0063b11"/>得涅槃。不复<anchor xml:id="nkr_note_orig_0685001" n="0685001"/>道求也。皆得陀罗尼乐说辩才者。梵 <lb ed="X" n="0685c03"/><lb ed="R050" n="0063b12"/>语陀罗尼。此翻总持。乐说辩才者。四无碍之二也。 <lb ed="X" n="0685c04"/><lb ed="R050" n="0063b13"/>九地菩萨。断一障二愚。得四无碍解。一障者。利它 <lb ed="X" n="0685c05"/><lb ed="R050" n="0063b14"/>不欲行障。二愚者。一于无量所说法无量名句字。 <lb ed="X" n="0685c06"/><lb ed="R050" n="0063b15"/>後後慧辩陀罗尼自在愚。二辩才自在愚。于无量 <lb ed="X" n="0685c07"/><lb ed="R050" n="0063b16"/>所说法陀罗尼自在者。谓義无碍解。即于所诠总 <lb ed="X" n="0685c08"/><lb ed="R050" n="0063b17"/>持自在。于一義中现一切義故。于无量名句字陀 <lb ed="X" n="0685c09"/><lb ed="R050" n="0063b18"/>罗尼自在者。谓法无碍解。即于能诠总持自在。于 <lb ed="X" n="0685c10"/><lb ed="R050" n="0064a01"/>一名字中现一切名字故。于後後慧辩陀罗尼自 <lb ed="X" n="0685c11"/><lb ed="R050" n="0064a02"/>在者。谓词无碍解。即于言音辗转训释总持自在。 <lb ed="X" n="0685c12"/><lb ed="R050" n="0064a03"/>于一音声中现一切音声故。辩才自在者。谓辩无 <lb ed="X" n="0685c13"/><lb ed="R050" n="0064a04"/>碍解。善达機宜。巧为说故。菩萨断此二愚。得法自 <lb ed="X" n="0685c14"/><lb ed="R050" n="0064a05"/>在。非若小乘但得心自在也。转不退转法轮者。得 <lb ed="X" n="0685c15"/><lb ed="R050" n="0064a06"/>是道以处<anchor xml:id="nkr_note_add_0685c1501" n="0685c1501"/><anchor xml:id="beg0685c1501" n="0685c1501"/>己<anchor xml:id="end0685c1501"/>。运是道以利人。非若小乘不欣说法。 <lb ed="X" n="0685c16"/><lb ed="R050" n="0064a07"/>自守幽闲也。供诸<persName>佛</persName>殖众德者。一切<persName>如来</persName>皆悉供 <lb ed="X" n="0685c17"/><lb ed="R050" n="0064a08"/>养。一切德本无不培植。不似小乘身体疲懈。但念 <lb ed="X" n="0685c18"/><lb ed="R050" n="0064a09"/>空无相无作也。常为诸<persName>佛</persName>之所称歎者。菩萨智德 <lb ed="X" n="0685c19"/><lb ed="R050" n="0064a10"/>宏深。神通遊戏。故诸<persName>佛</persName>咨嗟。不似小乘<persName>如来</persName>寻常 <lb ed="X" n="0685c20"/><lb ed="R050" n="0064a11"/>斥之为焦芽败种也。以慈修身善入<persName>佛</persName>慧者。菩萨 <lb ed="X" n="0685c21"/><lb ed="R050" n="0064a12"/>视三界为家。等四生为子。借度生以入<persName>佛</persName>慧。故曰 <lb ed="X" n="0685c22"/><lb ed="R050" n="0064a13"/>善入。非若小乘观三界如牢狱。视四生如怨贼也。 <lb ed="X" n="0685c23"/><lb ed="R050" n="0064a14"/>通达大智到于彼岸者。通者推而行之之谓。达者 <lb ed="X" n="0685c24"/><lb ed="R050" n="0064a15"/>深造自得之谓。大智者即法空智也。菩萨以般若 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0686a" n="0686a"/> <lb ed="X" n="0686a01"/><lb ed="R050" n="0064a16"/>观空。沤和利物。故能诞登道岸。不似小乘得人空 <lb ed="X" n="0686a02"/><lb ed="R050" n="0064a17"/>智尙在中流也。名称普闻无量世界者。名者实之 <lb ed="X" n="0686a03"/><lb ed="R050" n="0064a18"/>宾。菩萨实行既廣。故名称亦普。不似小乘独善其 <lb ed="X" n="0686a04"/><lb ed="R050" n="0064b01"/>身。而名只在一国之内也。能度无量众生者。愿力 <lb ed="X" n="0686a05"/><lb ed="R050" n="0064b02"/>无穷。度生无尽。非若小乘逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0686a0501" n="0686a0501"/><anchor xml:id="beg0686a0501" n="0686a0501"/>己<anchor xml:id="end0686a0501"/>利。成就众生。心 <lb ed="X" n="0686a06"/><lb ed="R050" n="0064b03"/>不喜乐也。宗门谓之寒<g ref="#CB01926">灰</g>发<g ref="#CB08504">焰</g>。枯木生花。百尺竿 <lb ed="X" n="0686a07"/><lb ed="R050" n="0064b04"/>头更进一步者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a08"/><lb ed="R050" n="0064b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0686a0801">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨。观世音菩萨。得大势菩萨。常 <lb ed="X" n="0686a09"/><lb ed="R050" n="0064b06"/>精进菩萨。不休息菩萨。宝掌菩萨。药王菩萨。勇施菩 <lb ed="X" n="0686a10"/><lb ed="R050" n="0064b07"/>萨。宝月菩萨。月光菩萨。满月菩萨。大力菩萨。无量力 <lb ed="X" n="0686a11"/><lb ed="R050" n="0064b08"/>菩萨。越三界菩萨。<g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗菩萨。弥勒菩萨。宝积菩 <lb ed="X" n="0686a12"/><lb ed="R050" n="0064b09"/>萨。导师菩萨。如是等菩萨摩诃萨。八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a13"/><lb ed="R050" n="0064b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0686a1301">梵语文殊。此翻妙德。思益云。虽说诸法而不起法 <lb ed="X" n="0686a14"/><lb ed="R050" n="0064b11"/>想。亦不起非法想故曰妙德。大经云。了了见<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0686a15"/><lb ed="R050" n="0064b12"/>犹如妙德等。观世音者。思益云。众生见者必得菩 <lb ed="X" n="0686a16"/><lb ed="R050" n="0064b13"/>提。称名者得免众苦。故宝藏<persName>佛</persName>云。汝观一切众生 <lb ed="X" n="0686a17"/><lb ed="R050" n="0064b14"/>生大悲心。今当字汝为观世音。得大势者。思益云。 <lb ed="X" n="0686a18"/><lb ed="R050" n="0064b15"/>我投足处。震动三千大千世界及魔宫殿。故名大 <lb ed="X" n="0686a19"/><lb ed="R050" n="0064b16"/>势至。不休息者。思益云。若恒河沙劫为一日一夜。 <lb ed="X" n="0686a20"/><lb ed="R050" n="0064b17"/>以是三十日为一月。十二月为一岁。过百千万亿 <lb ed="X" n="0686a21"/><lb ed="R050" n="0064b18"/>劫得値一<persName>佛</persName>。如是于恒河沙等<persName>佛</persName>所。行诸梵行。修 <lb ed="X" n="0686a22"/><lb ed="R050" n="0065a01"/>集功德。然後授记心不休息。无有疲倦。故名不休 <lb ed="X" n="0686a23"/><lb ed="R050" n="0065a02"/>息。宝掌者。普超经云。披上德铠。乃至成<persName>佛</persName>。无能沮 <lb ed="X" n="0686a24"/><lb ed="R050" n="0065a03"/>壞。令释大乘。若于梦中。不志二乘。常以慧心。为人 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0686b" n="0686b"/> <lb ed="X" n="0686b01"/><lb ed="R050" n="0065a04"/>宣讲。于珍宝心无所贪惜。故名宝掌。药王者。悲华 <lb ed="X" n="0686b02"/><lb ed="R050" n="0065a05"/>云。愿贤劫一千诸<persName>佛</persName>成道。我皆供养。诸<persName>佛</persName>入灭。我 <lb ed="X" n="0686b03"/><lb ed="R050" n="0065a06"/>皆起塔。劫尽苦恼。我皆救护。刀兵疾疫。我作医王。 <lb ed="X" n="0686b04"/><lb ed="R050" n="0065a07"/>然後得<persName>佛</persName>。宝藏<persName>佛</persName>言。今当字汝为大净药王。在後 <lb ed="X" n="0686b05"/><lb ed="R050" n="0065a08"/>作<persName>佛</persName>。名娄至<persName>如来</persName>。宝月者。思益云。若诸菩萨。常修 <lb ed="X" n="0686b06"/><lb ed="R050" n="0065a09"/>童子梵行。乃至不以心念五欲。何况身受。故名宝 <lb ed="X" n="0686b07"/><lb ed="R050" n="0065a10"/>月。<g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗此翻善守。思益云。若众生闻名。毕定 <lb ed="X" n="0686b08"/><lb ed="R050" n="0065a11"/>得三摩提。弥勒此翻慈氏。思益云。若众生见者。即 <lb ed="X" n="0686b09"/><lb ed="R050" n="0065a12"/>得慈心三昧。悲华云。发愿于刀火劫中。拥护众生。 <lb ed="X" n="0686b10"/><lb ed="R050" n="0065a13"/>导师者。思益云。若菩萨于堕邪道众生。生大悲心。 <lb ed="X" n="0686b11"/><lb ed="R050" n="0065a14"/>令入正道。不求恩报。故名导师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b12"/><lb ed="R050" n="0065a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0686b1201">尔时释提桓因。与其眷属二万天子俱。复有明月天 <lb ed="X" n="0686b13"/><lb ed="R050" n="0065a16"/>子。普香天子。宝光天子。四大天王。与其眷属万天子 <lb ed="X" n="0686b14"/><lb ed="R050" n="0065a17"/>俱。自在天子。大自在天子。与其眷属三万天子俱。娑 <lb ed="X" n="0686b15"/><lb ed="R050" n="0065a18"/>婆世界主。梵天王。尸弃大梵等。光明大梵等。与其眷属 <lb ed="X" n="0686b16"/><lb ed="R050" n="0065b01"/>万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b17"/><lb ed="R050" n="0065b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0686b1701">此叙八部众也。<persName>如来</persName>说法。异类咸遵。故八部龙天 <lb ed="X" n="0686b18"/><lb ed="R050" n="0065b03"/>不谋而至。不约而亲。譬如北辰不动。而众星皆拱 <lb ed="X" n="0686b19"/><lb ed="R050" n="0065b04"/>也。先天人众。梵语释提桓因。此翻能主。抚育众善。 <lb ed="X" n="0686b20"/><lb ed="R050" n="0065b05"/>能作天主故。此天居须弥之顶。总御四洲。明月天 <lb ed="X" n="0686b21"/><lb ed="R050" n="0065b06"/>子者。月天子也。月者缺也。有亏缺故。下面颇胝迦 <lb ed="X" n="0686b22"/><lb ed="R050" n="0065b07"/>宝水晶所成。能冷能照故。天以自在言。子以慈爱 <lb ed="X" n="0686b23"/><lb ed="R050" n="0065b08"/>言。宝光天子者。日天子也。日者实也。常充实故。下 <lb ed="X" n="0686b24"/><lb ed="R050" n="0065b09"/>面亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0686001" n="0686001"/>俱胝迦宝火珠所成。能热能照故。普香天子 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0686c" n="0686c"/> <lb ed="X" n="0686c01"/><lb ed="R050" n="0065b10"/>者。星天子也。四大天王者。东方名提头赖咤。此云 <lb ed="X" n="0686c02"/><lb ed="R050" n="0065b11"/>持国。谓护持国土。安益众生故。居黄金山。领二部 <lb ed="X" n="0686c03"/><lb ed="R050" n="0065b12"/>鬼。一犍闼婆。此云寻香。即帝释乐神。二毘舍遮。此 <lb ed="X" n="0686c04"/><lb ed="R050" n="0065b13"/>云啖精气鬼。谓啖有情及五穀精气故。护东弗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0686002" n="0686002"/>于 <lb ed="X" n="0686c05"/><lb ed="R050" n="0065b14"/>逮。南方毘楼勒叉。此云增长。能令自他增长善根 <lb ed="X" n="0686c06"/><lb ed="R050" n="0065b15"/>故。居琉璃山。领二部鬼。一鸠槃荼。此云可畏。二薜荔 <lb ed="X" n="0686c07"/><lb ed="R050" n="0065b16"/>多。此云魔魅鬼。护<name role="" type="person">南阎浮提</name>。西方毘楼博叉。此云 <lb ed="X" n="0686c08"/><lb ed="R050" n="0065b17"/>廣目。居白银山。领二部鬼。一龙。二布怛那。此云热 <lb ed="X" n="0686c09"/><lb ed="R050" n="0065b18"/>病鬼。护西瞿耶尼。北方毘沙门。此云多闻。以福德 <lb ed="X" n="0686c10"/><lb ed="R050" n="0066a01"/>名闻四方故。居水晶山。领二部众。一夜叉。此云犍 <lb ed="X" n="0686c11"/><lb ed="R050" n="0066a02"/>疾鬼。飞空速疾故。二罗刹。此云可畏。护北<g ref="#CB15106">鬱</g>单越。 <lb ed="X" n="0686c12"/><lb ed="R050" n="0066a03"/>由各领二部。不令鬼神恼乱世间故。名护世四王 <lb ed="X" n="0686c13"/><lb ed="R050" n="0066a04"/>也。明月天子等。是帝释内臣。如卿如相。四大天王。 <lb ed="X" n="0686c14"/><lb ed="R050" n="0066a05"/>是帝释外臣。如将帅。自在者。即<name role="" type="person">他化自在天</name>。欲界 <lb ed="X" n="0686c15"/><lb ed="R050" n="0066a06"/>顶天也。大自在者。即<name role="" type="person">摩醯首罗</name>。居色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0686003" n="0686003"/>界于大千界 <lb ed="X" n="0686c16"/><lb ed="R050" n="0066a07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0686004" n="0686004"/>顶最自在故。乘白牛。执白拂。一念之间。能知大千 <lb ed="X" n="0686c17"/><lb ed="R050" n="0066a08"/>雨滴故。娑婆。此云堪忍。以诸众生。忍受三毒。及诸 <lb ed="X" n="0686c18"/><lb ed="R050" n="0066a09"/>烦恼故。亦是五趣杂居故。言梵者。此翻離欲。谓创 <lb ed="X" n="0686c19"/><lb ed="R050" n="0066a10"/>離欲染得根本定故。尸弃者。此翻顶髻。谓顶有肉 <lb ed="X" n="0686c20"/><lb ed="R050" n="0066a11"/>髻。如螺形故。亦名螺髻。亦名火顶。以火灾至此顶 <lb ed="X" n="0686c21"/><lb ed="R050" n="0066a12"/>故。又名树提尸弃。彼国以火名树提故。光明大梵 <lb ed="X" n="0686c22"/><lb ed="R050" n="0066a13"/>即光音天。以此天无寻伺。无言语。用光明为语言 <lb ed="X" n="0686c23"/><lb ed="R050" n="0066a14"/>故。言等者。等取三禅四禅也。不叙无色者。以无形 <lb ed="X" n="0686c24"/><lb ed="R050" n="0066a15"/>色故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0687a" n="0687a"/> <lb ed="X" n="0687a01"/><lb ed="R050" n="0066a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687a0101">有八龙王。<name role="" type="person">难陀龙王</name><g ref="#CB02494">跋</g><name role="" type="person">难陀龙王</name>。<name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>和修 <lb ed="X" n="0687a02"/><lb ed="R050" n="0066a17"/>吉龙王。德叉迦龙王。<name role="" type="person">阿那婆达多龙王</name>。<name role="" type="person">摩那斯龙王</name>。 <lb ed="X" n="0687a03"/><lb ed="R050" n="0066a18"/>优钵罗龙王等。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a04"/><lb ed="R050" n="0066b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687a0401">难陀。翻欢喜。<g ref="#CB02494">跋</g>。翻善。兄弟常拥护<name role="" type="person">摩竭提国</name>。雨泽 <lb ed="X" n="0687a05"/><lb ed="R050" n="0066b02"/>以时。百姓皆喜故。娑迦罗。此翻海。于大海中此最 <lb ed="X" n="0687a06"/><lb ed="R050" n="0066b03"/>勝故。和修吉。此翻多头。德叉迦。此翻多舌。以嗜语 <lb ed="X" n="0687a07"/><lb ed="R050" n="0066b04"/>故。又云能害。谓嗔时嘘气。人畜皆死故。阿那婆达 <lb ed="X" n="0687a08"/><lb ed="R050" n="0066b05"/>多。此翻无热。从池得名。阎浮诸龙。皆有三患。一热 <lb ed="X" n="0687a09"/><lb ed="R050" n="0066b06"/>风热沙。烧著皮肉骨髓。以为苦恼。二恶风暴起。吹 <lb ed="X" n="0687a10"/><lb ed="R050" n="0066b07"/>其宫殿。失其宝饰衣服。龙身自现。以为苦恼。三诸 <lb ed="X" n="0687a11"/><lb ed="R050" n="0066b08"/>龙娱乐时。金翅鸟王入宫。搏撮始生龙子食之。怖 <lb ed="X" n="0687a12"/><lb ed="R050" n="0066b09"/>惧生恼。此池无此三患。名无热恼。摩那斯。此云大 <lb ed="X" n="0687a13"/><lb ed="R050" n="0066b10"/>身修罗。排海淹善见城。此龙萦身以遏海水。优钵。 <lb ed="X" n="0687a14"/><lb ed="R050" n="0066b11"/>此翻靑莲花。从池得名。以此池出此花故。龙王亦 <lb ed="X" n="0687a15"/><lb ed="R050" n="0066b12"/>食百味。唯末後一口。变为蛤蟆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a16"/><lb ed="R050" n="0066b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687a1601">有四紧那罗王。法紧那罗王。妙法紧那罗王。大法紧 <lb ed="X" n="0687a17"/><lb ed="R050" n="0066b14"/>那罗王。持法紧那罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a18"/><lb ed="R050" n="0066b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687a1801">紧那罗。此翻疑神。似人顶有一角。面极端正。见者 <lb ed="X" n="0687a19"/><lb ed="R050" n="0066b16"/>生疑。畜牲道摄。此天帝奏法乐神也。居七宝山。身 <lb ed="X" n="0687a20"/><lb ed="R050" n="0066b17"/>有异相。即上奏乐。<persName>佛</persName>说法时。诸天絃歌。般遮鼓瑟 <lb ed="X" n="0687a21"/><lb ed="R050" n="0066b18"/>而颂法门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a22"/><lb ed="R050" n="0067a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687a2201">有四犍闼婆王。乐<note place="interlinear">岳</note>犍闼婆王。乐音犍闼婆王。美乾闼 <lb ed="X" n="0687a23"/><lb ed="R050" n="0067a02"/>婆王。美音犍闼婆王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a24"/><lb ed="R050" n="0067a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687a2401">犍闼婆。此云寻香。以香为食故。亦云香阴。其身出 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0687b" n="0687b"/> <lb ed="X" n="0687b01"/><lb ed="R050" n="0067a04"/>香故。此天帝奏俗乐之神也。乐者。幢倒伎也。乐音 <lb ed="X" n="0687b02"/><lb ed="R050" n="0067a05"/>者。鼓节絃歌也。美者。幢倒中勝品者。美音者。乐音 <lb ed="X" n="0687b03"/><lb ed="R050" n="0067a06"/>中勝品者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b04"/><lb ed="R050" n="0067a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687b0401">有四阿修罗王。婆稚阿修罗王。佉罗骞驮阿修罗王。 <lb ed="X" n="0687b05"/><lb ed="R050" n="0067a08"/>毘摩质多罗阿修罗王。罗睺阿修罗王。各与若干百 <lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R050" n="0067a09"/>千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b07"/><lb ed="R050" n="0067a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687b0701">阿修罗。此云无酒。往四天下採花酿海。鱼龙业力 <lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R050" n="0067a11"/>变为鹹水。嗔妒誓断。故名无酒。又名非天。多行谄 <lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R050" n="0067a12"/>媚。无天行故。今之修福。怀勝负谄媚心者。多生此 <lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R050" n="0067a13"/>类。故云棱层可畏。拥耸惊人。幷出三头。重安八臂。 <lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R050" n="0067a14"/>跨山蹈海。把日擎雲。天上求餐。海中酿酒是也。婆 <lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R050" n="0067a15"/>稚者。此云被缚。五恶物繫颈不得脱故。又常为帝 <lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R050" n="0067a16"/>释所缚故。佉罗骞驮。此翻廣肩。拥海水者。毘摩质 <lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R050" n="0067a17"/>多罗者。毘摩。此云丝。质多罗。此云种种。能以一丝 <lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R050" n="0067a18"/>幻作种种事故。又云净心。能波海水。使出声故。索 <lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R050" n="0067b01"/>犍闼婆女。生舍脂。帝释业力。令其父居七葉殿。遂 <lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R050" n="0067b02"/>纳为妻。後谗其父。遂交兵。脚波海水。手攻喜见。帝 <lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R050" n="0067b03"/>释以般若力不能为害。罗睺罗。此云障持。障持日 <lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R050" n="0067b04"/>月故。又云摄恼。以能将手隐摄日月。令天恼故。身 <lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R050" n="0067b05"/>长八万四千由旬。口廣千由旬。宝珠严身。乐观天 <lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R050" n="0067b06"/>女天园林故。常与帝释鬥战。若四天下人。孝养父 <lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R050" n="0067b07"/>母。供养沙门。诸天有威力。上空雨刀。若不尔者。诸 <lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R050" n="0067b08"/>天入宫不出。又日放光照其眼不得见。擧手掌障 <lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R050" n="0067b09"/>日。世人咸言日蚀。或作大声。世人咸言天兽吼。修 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0687c" n="0687c"/> <lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R050" n="0067b10"/>罗所食。皆与天同。唯末後一口。变为靑泥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R050" n="0067b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687c0201">有四迦楼罗王。大威德迦楼罗王。大身迦楼罗王。大 <lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R050" n="0067b12"/>满迦楼罗王。如意迦楼罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R050" n="0067b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687c0401">迦楼罗。此云金翅。以翅有种种宝色莊严故。居四 <lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R050" n="0067b14"/>天王大树上。两翅相去三百三十六万里。若对敌 <lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R050" n="0067b15"/>翻。此云大嗉。嗉吭也。以常著龙于嗉中故。大满者。 <lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R050" n="0067b16"/>以龙为食。常满意故。此鸟有神力。雄化为天子。雌 <lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R050" n="0067b17"/>化为天女。住处有宝宫。食亦有百味。而报需食龙 <lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R050" n="0067b18"/>故。如意者。项有此珠故。此迦楼罗。一日山东啖一 <lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R050" n="0068a01"/>龙王五百小龙。三方亦尔。周而复始。寿八千岁。临 <lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R050" n="0068a02"/>终失势。欲啖龙子。龙母嗷嘇之不得食即嗔。从金 <lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R050" n="0068a03"/>刚山透海穿地轮过。不能过风轮。风弹之从故孔 <lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R050" n="0068a04"/>涌。到金刚山。如是七返。还山顶命终。肉裂火起。将 <lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R050" n="0068a05"/>烧宝山。难陀雨雨灭之。肉烂心衝。风轮亦七返堕 <lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R050" n="0068a06"/>山上。成如意珠。龙得之为王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c16"/><lb ed="R050" n="0068a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0687c1601">韦提希子阿阇世王。与若干百千眷属俱。各礼<persName>佛</persName>足。 <lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R050" n="0068a08"/>退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c18"/><lb ed="R050" n="0068a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0687c1801">韦提希。此云思惟。<name role="" type="person">甁沙王</name>之夫人。阿阇世。此云未 <lb ed="X" n="0687c19"/><lb ed="R050" n="0068a10"/>生怨。<name role="" type="person">王舍城</name>之王也。大经云。以不生<persName>佛</persName>性。故烦恼 <lb ed="X" n="0687c20"/><lb ed="R050" n="0068a11"/>怨生。烦恼怨生。故不见<persName>佛</persName>性。不生烦恼。即见<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0687c21"/><lb ed="R050" n="0068a12"/>普超经云。阿阇世。从文殊忏悔。得柔顺忍。命终入 <lb ed="X" n="0687c22"/><lb ed="R050" n="0068a13"/>咤罗地狱。即入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。弥勒 <lb ed="X" n="0687c23"/><lb ed="R050" n="0068a14"/>出世。复来此界。名不动菩萨。後当作<persName>佛</persName>。号净界如 <lb ed="X" n="0687c24"/><lb ed="R050" n="0068a15"/>来。退坐一面者。谓各退坐以面向<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0688a" n="0688a"/> <lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R050" n="0068a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0688a0101">尔时<persName>世尊</persName>。四众围绕。供养恭敬。尊重赞歎。为诸菩萨。 <lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R050" n="0068a17"/>说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R050" n="0068a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0688a0301">供养者。施其所好。恭敬者。尽其礼仪。尊重者。竭其 <lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R050" n="0068b01"/>诚悃。赞歎者。极其称美。四众竭诚尽敬。<persName>世尊</persName>无以 <lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R050" n="0068b02"/>相酬。欲将菩提场中。所得妙法。授与大众。然恐不 <lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R050" n="0068b03"/>能担荷。故先说无量義经以发其機。此无量二字。 <lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R050" n="0068b04"/>有二義。一无有限量。故曰无量。此属实相门。是平 <lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R050" n="0068b05"/>等法故。二法门多种。故曰无量。此属方便门。谓以 <lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R050" n="0068b06"/>无限量法。权开种种无量度生法门故。<persName>世尊</persName>虽四 <lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R050" n="0068b07"/>十馀年。淘汰四众。然四众住在法界量裡。守一解 <lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R050" n="0068b08"/>脱義。不能捨有量心。入无量義。故<persName>世尊</persName>先说此经 <lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R050" n="0068b09"/>以摇撼之。故经云。尔时大莊严菩萨。与八万菩萨。 <lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R050" n="0068b10"/>同白<persName>佛</persName>言。菩萨摩诃萨。欲速成菩提。修行何等法 <lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R050" n="0068b11"/>门。<persName>佛</persName>言。有一法门。名无量義。菩萨欲学此法门者。 <lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R050" n="0068b12"/>应当观察一切诸法。从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a1501" n="0688a1501"/><anchor xml:id="beg0688a1501" n="0688a1501"/>已<anchor xml:id="end0688a1501"/>来。性相寂灭。犹如虚 <lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R050" n="0068b13"/>空。无有二法。又复深入一切诸法。法相如是。生如 <lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R050" n="0068b14"/>是法。法相如是。乃至灭如是法。法相如是<note place="inline">性相寂灭。犹如 <lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R050" n="0068b15"/>虚空。无有二法。四相皆如。便是下文如是相如是性。乃至如是本末究竟等。即是诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量也。 <lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R050" n="0068b16"/>无量之量。是<persName>如来</persName>自心现量境界。所谓无心之心量也。所谓法界一相。即是<persName>如来</persName>平等法身也</note>。如是 <lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R050" n="0068b17"/>观察四相本末。悉遍知<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a2001" n="0688a2001"/><anchor xml:id="beg0688a2001" n="0688a2001"/>已<anchor xml:id="end0688a2001"/>。次复观察一切诸法。念 <lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R050" n="0068b18"/>念不住。新新生灭。复观即时生住异灭。如是观<anchor xml:id="nkr_note_add_0688a2101" n="0688a2101"/><anchor xml:id="beg0688a2101" n="0688a2101"/>已<anchor xml:id="end0688a2101"/>。 <lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R050" n="0069a01"/>而入众生诸根性欲。性欲无量故。说法无量。说法 <lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R050" n="0069a02"/>无量故。義亦无量。无量義者。从一法生。其一法者。 <lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R050" n="0069a03"/>即是无相。如是无相。无相不相。不相无相。名为实 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0688b" n="0688b"/> <lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R050" n="0069a04"/>相。若能如是修一法门无量義者。必得疾成菩提。 <lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R050" n="0069a05"/><note place="inline">是观察众生。性欲不同。故以一法。开无量義。此无量義。即多多之谓。此便是随众生性欲。以一乘道。分别 <lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R050" n="0069a06"/>说三。其实原是一相一味之法。此便是其智慧门。难解难入也。前段是观察实相门。此段是观察生灭门。 <lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R050" n="0069a07"/>即以无限量门。分别种种无量法门者。无非欲其離念。皈于实相也</note>大莊严云。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R050" n="0069a08"/>自从得道<anchor xml:id="nkr_note_add_0688b0501" n="0688b0501"/><anchor xml:id="beg0688b0501" n="0688b0501"/>已<anchor xml:id="end0688b0501"/>来。四十馀年。常为众生演说四相之 <lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R050" n="0069a09"/>義。苦義。空義。无常无我。无大无小。无生无灭。一相 <lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R050" n="0069a10"/>无相。法性法相。本来空寂。若有闻者。咸得暖法。顶 <lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R050" n="0069a11"/>法。忍法。世第一法。须陀洹果等。及辟支<persName>佛</persName>道。发菩 <lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R050" n="0069a12"/>提心。登初地二地。乃至十地。往日所说诸法之義。 <lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R050" n="0069a13"/>与今所说有何等异。而言甚深无上大乘。无量義 <lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R050" n="0069a14"/>经。菩萨修行。必成菩提。<persName>佛</persName>告大莊严菩萨。善哉善 <lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R050" n="0069a15"/>哉。善男子。自我道场菩提树下。端坐六年。得成菩 <lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R050" n="0069a16"/>提。以<persName>佛</persName>眼观一切诸法。不可宣说。所以者何。以诸 <lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R050" n="0069a17"/>众生。性欲不同。性欲不同。种种说法。以方便力。四 <lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R050" n="0069a18"/>十馀年。未显真实。是故众生。得道差别。不得疾成 <lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R050" n="0069b01"/>菩提<note place="inline">可见授记作<persName>佛</persName>。方是本怀</note>。善男子。譬如水能洗垢秽。若井 <lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R050" n="0069b02"/>若池。若江河溪渠。皆悉能洗诸有垢秽。其法水者。 <lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R050" n="0069b03"/>亦复如是。能洗众生诸烦恼垢。善男子。水性是一。 <lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R050" n="0069b04"/>江河井池溪渠大海。各各别异。其法性者亦复如 <lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R050" n="0069b05"/>是。洗除尘劳。等无差别。三果四果。二道不一。善男 <lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R050" n="0069b06"/>子。水虽是一。而井非池。池非江河。溪渠非海。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0688b22"/><lb ed="R050" n="0069b07"/>所说诸法。亦复如是。初中後说。皆能洗除烦恼。而 <lb ed="X" n="0688b23"/><lb ed="R050" n="0069b08"/>初非中。中非後。初中後说。文词非一。而義各异。善 <lb ed="X" n="0688b24"/><lb ed="R050" n="0069b09"/>男子。我起树王。为阿若多等五人。转四谛法轮。亦 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0688c" n="0688c"/> <lb ed="X" n="0688c01"/><lb ed="R050" n="0069b10"/>说诸法。本来空寂。代谢不住。念念生灭。中间为诸 <lb ed="X" n="0688c02"/><lb ed="R050" n="0069b11"/>比丘。幷众菩萨。宣说十二因缘。六波罗蜜。亦说诸 <lb ed="X" n="0688c03"/><lb ed="R050" n="0069b12"/>法。本来空寂。代谢不住。念念生灭。今复于此演说 <lb ed="X" n="0688c04"/><lb ed="R050" n="0069b13"/>大乘无量義经。亦如是说。是故初说中说今说。文 <lb ed="X" n="0688c05"/><lb ed="R050" n="0069b14"/>辞是一。而義各异。義异故。众生解异。解异故。得道 <lb ed="X" n="0688c06"/><lb ed="R050" n="0069b15"/>得果亦异。善男子。自我得道。初起说法。至于今日。 <lb ed="X" n="0688c07"/><lb ed="R050" n="0069b16"/>说无量義经。无有二言。能以一音。普应众生。能以 <lb ed="X" n="0688c08"/><lb ed="R050" n="0069b17"/>一身。普应一切身。善男子。是则诸<persName>佛</persName>甚深不可思 <lb ed="X" n="0688c09"/><lb ed="R050" n="0069b18"/>议境界。非二乘所知。亦非十住菩萨所及。唯<persName>佛</persName>与 <lb ed="X" n="0688c10"/><lb ed="R050" n="0070a01"/><persName>佛</persName>。乃能究了<note place="inline">初中後说。皆是本来空寂。代谢不住。念念生灭。所谓<persName>如来</persName>无二语也。所谓 <lb ed="X" n="0688c11"/><lb ed="R050" n="0070a02"/>初善中善。後亦善也。众生各随自<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c1101" n="0688c1101"/><anchor xml:id="beg0688c1101" n="0688c1101"/>己<anchor xml:id="end0688c1101"/>性欲。思量分别故。所解所入。各各有异。故曰是法非思量分别之所 <lb ed="X" n="0688c12"/><lb ed="R050" n="0070a03"/>能解。唯有诸<persName>佛</persName>乃能知之。此经与法花互相发明。故引此一段。智者观此。则于法花思过半矣。无厌繁文</note>。 <lb ed="X" n="0688c13"/><lb ed="R050" n="0070a04"/>教菩萨法者。反显非是教小乘法。<persName>佛</persName>所护念者。亦 <lb ed="X" n="0688c14"/><lb ed="R050" n="0070a05"/>显不是小乘所护念。也譬如如意宝珠。是摩竭龙 <lb ed="X" n="0688c15"/><lb ed="R050" n="0070a06"/>王之所护念。非虾<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c1501" n="0688c1501"/><anchor xml:id="beg0688c1501" n="0688c1501"/><g ref="#CB03157">蟆</g><anchor xml:id="end0688c1501"/>蚯蚓之所好乐。此经与法花 <lb ed="X" n="0688c16"/><lb ed="R050" n="0070a07"/>同条共贯。故亦名教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c17"/><lb ed="R050" n="0070a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0688c1701"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c1701" n="0688c1701"/><anchor xml:id="beg0688c1701" n="0688c1701"/>已<anchor xml:id="end0688c1701"/>。结跏趺坐。入于无量義处三昧。身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c18"/><lb ed="R050" n="0070a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0688c1801">梵语三昧。此翻正定。亦云等持。平等持心。趋一境 <lb ed="X" n="0688c19"/><lb ed="R050" n="0070a10"/>故。既说无量義经。便入无量義定。可见<persName>世尊</persName>口到 <lb ed="X" n="0688c20"/><lb ed="R050" n="0070a11"/>身到。说底就是行底。行底就是说底。故纔说此经。 <lb ed="X" n="0688c21"/><lb ed="R050" n="0070a12"/>直下又将此一卷无量義经。觌面呈出。如铜山铁 <lb ed="X" n="0688c22"/><lb ed="R050" n="0070a13"/>壁。顿向诸人面前。要令大众向空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0688c2201" n="0688c2201"/><anchor xml:id="beg0688c2201" n="0688c2201"/>已<anchor xml:id="end0688c2201"/>前承当。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0688c23"/><lb ed="R050" n="0070a14"/>未出世荐取。且道那个是同参。达摩鲁祖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c24"/><lb ed="R050" n="0070a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0688c2401">是时天雨曼荼罗花。摩诃曼荼罗花。曼殊沙花。摩诃 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0689a" n="0689a"/> <lb ed="X" n="0689a01"/><lb ed="R050" n="0070a16"/>曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上。及诸大众。普<persName>佛</persName>世界。六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a02"/><lb ed="R050" n="0070a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0689a0201"><persName>世尊</persName>入定。天惊地震。故天雨四华。地摇六震也。曼 <lb ed="X" n="0689a03"/><lb ed="R050" n="0070a18"/>陀罗。此云柔软。曼殊沙。此云适意。散四华者。翻破 <lb ed="X" n="0689a04"/><lb ed="R050" n="0070b01"/>四大故。六震者。谓动起踊震吼击也。摇飏不安曰 <lb ed="X" n="0689a05"/><lb ed="R050" n="0070b02"/>动。自下升高曰起。忽然腾擧曰踊。隐隐有声。曰震。 <lb ed="X" n="0689a06"/><lb ed="R050" n="0070b03"/>雄声抑扬曰吼。呯嗑发响曰击。震即是声。动即是 <lb ed="X" n="0689a07"/><lb ed="R050" n="0070b04"/>形。声兼吼击。动兼起踊。地六震者。翻破根结故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a08"/><lb ed="R050" n="0070b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0689a0801">尔时会中。比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。天龙夜叉。乾 <lb ed="X" n="0689a09"/><lb ed="R050" n="0070b06"/>闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩睺罗伽。人非人。及诸小 <lb ed="X" n="0689a10"/><lb ed="R050" n="0070b07"/>王。转轮圣王。是诸大众。得未曾有。欢喜合掌。一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a11"/><lb ed="R050" n="0070b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0689a1101">须菩提。巖中打坐。诸天雨花赞歎尊者。善说般若。 <lb ed="X" n="0689a12"/><lb ed="R050" n="0070b09"/><persName>世尊</persName>入无量義定。惊天动地。会中如许大众。总不 <lb ed="X" n="0689a13"/><lb ed="R050" n="0070b10"/>知落处。却无一人领会<persName>世尊</persName>无量義经。亦无一人 <lb ed="X" n="0689a14"/><lb ed="R050" n="0070b11"/>赞歎<persName>世尊</persName>善说无量義经。个个瞠著眼睛。一心观 <lb ed="X" n="0689a15"/><lb ed="R050" n="0070b12"/><persName>佛</persName>。不知观是何人。<persName>佛</persName>是何物。古德云。汝等诸人。在 <lb ed="X" n="0689a16"/><lb ed="R050" n="0070b13"/>大海裡坐。汲头浸却了。更展手问人乞水吃是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a17"/><lb ed="R050" n="0070b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0689a1701">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光。照东方万八千世界。靡不 <lb ed="X" n="0689a18"/><lb ed="R050" n="0070b15"/>周遍。下至<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>。上至阿迦尼咤天。于此世界。尽 <lb ed="X" n="0689a19"/><lb ed="R050" n="0070b16"/>见彼土六趣众生。又见彼土现在诸<persName>佛</persName>。及闻诸<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0689a20"/><lb ed="R050" n="0070b17"/>说经法。幷见彼诸比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。诸修 <lb ed="X" n="0689a21"/><lb ed="R050" n="0070b18"/>行得道者。复见诸菩萨摩诃萨。种种因缘。种种信解。 <lb ed="X" n="0689a22"/><lb ed="R050" n="0071a01"/>种种相貌行菩萨道。复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者。复见诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0689a23"/><lb ed="R050" n="0071a02"/>般涅槃後。以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a24"/><lb ed="R050" n="0071a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0689a2401"><persName>世尊</persName>。见大众眼钝头迷。事不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0689a2401" n="0689a2401"/><anchor xml:id="beg0689a2401" n="0689a2401"/>已<anchor xml:id="end0689a2401"/>。只得略展神通。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0689b" n="0689b"/> <lb ed="X" n="0689b01"/><lb ed="R050" n="0071a04"/>放眉间光。诠註无量義经。无量義定。令大众向眉 <lb ed="X" n="0689b02"/><lb ed="R050" n="0071a05"/>梢眼角边讨个分晓。所谓为怜三岁子。不惜两茎 <lb ed="X" n="0689b03"/><lb ed="R050" n="0071a06"/>眉也。然虽如是。若是皮下有血性的人。决不肯向 <lb ed="X" n="0689b04"/><lb ed="R050" n="0071a07"/>人光影门头作活计。不见文喜禅师初往五台。求 <lb ed="X" n="0689b05"/><lb ed="R050" n="0071a08"/>见文殊。却被文殊当面热瞒。後参仰山。得个入处。 <lb ed="X" n="0689b06"/><lb ed="R050" n="0071a09"/>遂命充典座。文殊常现于粥锅上。师以搅粥竹篦 <lb ed="X" n="0689b07"/><lb ed="R050" n="0071a10"/>便打云。文殊自文殊。文喜自文喜。文殊说谒赞云。 <lb ed="X" n="0689b08"/><lb ed="R050" n="0071a11"/>苦瓠连根苦。甜瓜彻蒂甜。修行三大劫。却被老僧 <lb ed="X" n="0689b09"/><lb ed="R050" n="0071a12"/>嫌。故古德云。彩雲端裡仙人现。手把红罗扇遮面。 <lb ed="X" n="0689b10"/><lb ed="R050" n="0071a13"/>急须著眼看仙人。莫看仙人手中扇。问。<persName>佛</persName>在眉间 <lb ed="X" n="0689b11"/><lb ed="R050" n="0071a14"/>放光。亦有说乎。曰。若论放光常例。则放眉光是为 <lb ed="X" n="0689b12"/><lb ed="R050" n="0071a15"/>授记。若论其義。别自有说。眼耳鼻舌。各具一能。眉 <lb ed="X" n="0689b13"/><lb ed="R050" n="0071a16"/>毛居上。故口问鼻云。饮食在我。言语在我。汝有何 <lb ed="X" n="0689b14"/><lb ed="R050" n="0071a17"/>能。反居吾上。鼻曰。五嶽之中。中嶽居尊。是以居上。 <lb ed="X" n="0689b15"/><lb ed="R050" n="0071a18"/>鼻又问眼。汝何在上。眼曰。吾同日月。实有照鉴之 <lb ed="X" n="0689b16"/><lb ed="R050" n="0071b01"/>功。是以居上。眼问眉曰。汝何功能。位居吾上。眉曰。 <lb ed="X" n="0689b17"/><lb ed="R050" n="0071b02"/>我实无功。惭居上位。倘吾在下。眼若在上。看你甚 <lb ed="X" n="0689b18"/><lb ed="R050" n="0071b03"/>么面孔。故宝月上堂云。古者道在眼曰见。在耳曰 <lb ed="X" n="0689b19"/><lb ed="R050" n="0071b04"/>闻。且道在眉毛唤作甚么。良久曰。忧则共慼。乐则 <lb ed="X" n="0689b20"/><lb ed="R050" n="0071b05"/>同欢。人皆知有用之为用。而不知无用之大用也。 <lb ed="X" n="0689b21"/><lb ed="R050" n="0071b06"/>宗师家。将此例向上事。眉间放光殆亦是乎。问。何 <lb ed="X" n="0689b22"/><lb ed="R050" n="0071b07"/>故放光遍照东方万八千界。答。若以理言。小乘虽 <lb ed="X" n="0689b23"/><lb ed="R050" n="0071b08"/>曰不动。实在动中。虽脱见思。未離阴界。<persName>如来</persName>欲令 <lb ed="X" n="0689b24"/><lb ed="R050" n="0071b09"/>超出阴界。证不动智。故以光明遍照东方也。古德 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0689c" n="0689c"/> <lb ed="X" n="0689c01"/><lb ed="R050" n="0071b10"/>云。全成不动智。只欠自承当。若以事言。震旦国中。 <lb ed="X" n="0689c02"/><lb ed="R050" n="0071b11"/>多大乘法器。故<persName>佛</persName>光遍注。至汉明而像法始入。至 <lb ed="X" n="0689c03"/><lb ed="R050" n="0071b12"/>梁武而达摩复来。显发此事。自後灯灯相续。焰焰 <lb ed="X" n="0689c04"/><lb ed="R050" n="0071b13"/>无穷。普天迊地。皆此一光遍照之力也。若<persName>佛</persName>光不 <lb ed="X" n="0689c05"/><lb ed="R050" n="0071b14"/>照。便与此土无缘。故震旦一国。<persName>佛</persName>法如是。其馀东 <lb ed="X" n="0689c06"/><lb ed="R050" n="0071b15"/>方万八千土。悉皆如是。故知放光实非小缘也。于 <lb ed="X" n="0689c07"/><lb ed="R050" n="0071b16"/>此世界尽见彼土者。此彼二字。要看得分明。要知 <lb ed="X" n="0689c08"/><lb ed="R050" n="0071b17"/>万八千土。皆是本地风光。从这裡流出。故古德云。 <lb ed="X" n="0689c09"/><lb ed="R050" n="0071b18"/>尽大地是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c0901" n="0689c0901"/><anchor xml:id="beg0689c0901" n="0689c0901"/>己<anchor xml:id="end0689c0901"/>光明。尽大地无一人不在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c0902" n="0689c0902"/><anchor xml:id="beg0689c0902" n="0689c0902"/>己<anchor xml:id="end0689c0902"/>光 <lb ed="X" n="0689c10"/><lb ed="R050" n="0072a01"/>明裡是也。<persName>世尊</persName>入无量定。无量为一也。一光照万 <lb ed="X" n="0689c11"/><lb ed="R050" n="0072a02"/>八千土。一为无量也。万八千土靡不周遍。横遍也。 <lb ed="X" n="0689c12"/><lb ed="R050" n="0072a03"/>上极于天。下极于地。竖穷也。光中所现六趣众生 <lb ed="X" n="0689c13"/><lb ed="R050" n="0072a04"/>者。六凡也。现在诸<persName>佛</persName>者。<persName>佛</persName>乘也。修行得道者。声闻 <lb ed="X" n="0689c14"/><lb ed="R050" n="0072a05"/>乘辟支乘也。行菩萨道者。菩萨乘也。此四圣也。总 <lb ed="X" n="0689c15"/><lb ed="R050" n="0072a06"/>之是十界图样。现在平等光中也。种种因缘。种种 <lb ed="X" n="0689c16"/><lb ed="R050" n="0072a07"/>信解。种种相貌。行菩萨道。是一串事。如人信得行 <lb ed="X" n="0689c17"/><lb ed="R050" n="0072a08"/>佈施是菩萨道。则国城妻子。头目髓脑。悉皆欢喜 <lb ed="X" n="0689c18"/><lb ed="R050" n="0072a09"/>佈施。毫无吝惜。则佈施就是入道因缘。内有如是 <lb ed="X" n="0689c19"/><lb ed="R050" n="0072a10"/>欢喜心。外必有如是欢喜相。又如人信得持戒是 <lb ed="X" n="0689c20"/><lb ed="R050" n="0072a11"/>菩萨道。则持戒是入道因缘。故于一切色香味触 <lb ed="X" n="0689c21"/><lb ed="R050" n="0072a12"/>心无所动。内有如是不动心。外有如是不动相。若 <lb ed="X" n="0689c22"/><lb ed="R050" n="0072a13"/>心存忍辱。外有柔和谦谨相。心行精进。外有顾盼 <lb ed="X" n="0689c23"/><lb ed="R050" n="0072a14"/>雄毅相。内有禅定工夫。外有湿<g ref="#CB01926">灰</g>槁木相。内行智 <lb ed="X" n="0689c24"/><lb ed="R050" n="0072a15"/>慧。外有转辘辘活鱍相。所谓有诸中形诸外也。然 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0690a" n="0690a"/> <lb ed="X" n="0690a01"/><lb ed="R050" n="0072a16"/>则生<persName>佛</persName>始终三乘修证等事。都不離<persName>如来</persName>一毛孔 <lb ed="X" n="0690a02"/><lb ed="R050" n="0072a17"/>光明裡。即三世诸<persName>佛</persName>无量劫来谭不尽者。亦不出 <lb ed="X" n="0690a03"/><lb ed="R050" n="0072a18"/>此毛孔光中所现之事。然则如此光明。不離众生 <lb ed="X" n="0690a04"/><lb ed="R050" n="0072b01"/>日用。唯众生日用。昧而不知。<persName>世尊</persName>与人作个图样。 <lb ed="X" n="0690a05"/><lb ed="R050" n="0072b02"/>欲人按图索骏耳。故知<persName>如来</persName>放光。如指井以示渴 <lb ed="X" n="0690a06"/><lb ed="R050" n="0072b03"/>者。告以水之所在也。虽然如是。恰似哑子作手势。 <lb ed="X" n="0690a07"/><lb ed="R050" n="0072b04"/>却不如祖师亲口道出。昔古灵禅师行脚回。受业 <lb ed="X" n="0690a08"/><lb ed="R050" n="0072b05"/>师遣令执役。一日因澡身。命师去垢。乃拊背云。好 <lb ed="X" n="0690a09"/><lb ed="R050" n="0072b06"/>所<persName>佛</persName>堂而<persName>佛</persName>不圣。本师迴首视之。师曰。<persName>佛</persName>虽不圣。 <lb ed="X" n="0690a10"/><lb ed="R050" n="0072b07"/>且能放光。又古德云。汝等诸人。各自有无價宝珠。 <lb ed="X" n="0690a11"/><lb ed="R050" n="0072b08"/>从眼门放光。照见山河大地。耳门放光。采领善恶 <lb ed="X" n="0690a12"/><lb ed="R050" n="0072b09"/>音响。如是六门昼夜常放光明。亦名放光三昧。说 <lb ed="X" n="0690a13"/><lb ed="R050" n="0072b10"/>也说了。註也註了。却不劳别人在猜右问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a14"/><lb ed="R050" n="0072b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0690a1401">尔时弥勒菩萨作是念。今者<persName>世尊</persName>。现神变相。以何因 <lb ed="X" n="0690a15"/><lb ed="R050" n="0072b12"/>缘。而有此瑞。今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。入于三昧。是不可思议。现希 <lb ed="X" n="0690a16"/><lb ed="R050" n="0072b13"/>有事。当以问谁。谁能答者。复作此念。是<name role="" type="person">文殊师利</name>法 <lb ed="X" n="0690a17"/><lb ed="R050" n="0072b14"/>王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1701" n="0690a1701"/><anchor xml:id="beg0690a1701" n="0690a1701"/>已<anchor xml:id="end0690a1701"/>曾亲近供养过去无量诸<persName>佛</persName>。必应见此希 <lb ed="X" n="0690a18"/><lb ed="R050" n="0072b15"/>有之相。我今当问。尔时比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。 <lb ed="X" n="0690a19"/><lb ed="R050" n="0072b16"/>及诸天龙鬼神等。咸作此念。是<persName>佛</persName>光明神通之相。今 <lb ed="X" n="0690a20"/><lb ed="R050" n="0072b17"/>当问谁。尔时弥勒菩萨。欲自决疑。又观四众。比丘比 <lb ed="X" n="0690a21"/><lb ed="R050" n="0072b18"/>丘尼。优婆塞优婆夷。及诸天龙鬼神等。众会之心。而 <lb ed="X" n="0690a22"/><lb ed="R050" n="0073a01"/>问<name role="" type="person">文殊师利</name>言。以何因缘。而有此瑞神通之相。放大 <lb ed="X" n="0690a23"/><lb ed="R050" n="0073a02"/>光明。照于东方万八千土。悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a24"/><lb ed="R050" n="0073a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0690a2401">此弥勒腾疑请问也。初心识昧。未解咨求。菩萨慈 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0690b" n="0690b"/> <lb ed="X" n="0690b01"/><lb ed="R050" n="0073a04"/>悲腾疑启请。上文云以慈修身。通达大智。故须慈 <lb ed="X" n="0690b02"/><lb ed="R050" n="0073a05"/>氏发问。文殊领答也。作念者。私自忖量也。神变者。 <lb ed="X" n="0690b03"/><lb ed="R050" n="0073a06"/>指光明也。是<persName>如来</persName>神力所变现故。以何因缘而有 <lb ed="X" n="0690b04"/><lb ed="R050" n="0073a07"/>此瑞者。正出疑情也。凡夫小乘。日日如此放光。只 <lb ed="X" n="0690b05"/><lb ed="R050" n="0073a08"/>为无此疑情。放过一边。故不得大智。不得受用。所 <lb ed="X" n="0690b06"/><lb ed="R050" n="0073a09"/>以弥勒起疑。却是教人起疑也。今<persName>佛</persName>下。作念求人 <lb ed="X" n="0690b07"/><lb ed="R050" n="0073a10"/>咨决也。意谓<persName>佛</persName>不在定固当问<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>今在定当问 <lb ed="X" n="0690b08"/><lb ed="R050" n="0073a11"/>何人。且此光明。非是情识可能卜度。又非言语可 <lb ed="X" n="0690b09"/><lb ed="R050" n="0073a12"/>以形容。必是眼曾亲见。方知端的。若是思量卜度。 <lb ed="X" n="0690b10"/><lb ed="R050" n="0073a13"/>言语形容。尽是鬼家活计。隔靴搔痒。决不能知。今 <lb ed="X" n="0690b11"/><lb ed="R050" n="0073a14"/>此会中。不知谁是亲眼见过的人。覆自忖云。文殊 <lb ed="X" n="0690b12"/><lb ed="R050" n="0073a15"/>师利为七<persName>佛</persName>师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1201" n="0690b1201"/><anchor xml:id="beg0690b1201" n="0690b1201"/>已<anchor xml:id="end0690b1201"/>曾供养无量<persName>佛</persName>。必曾见此无量 <lb ed="X" n="0690b13"/><lb ed="R050" n="0073a16"/>光。吾当问彼。必知下落。所谓要知山下路。须问过 <lb ed="X" n="0690b14"/><lb ed="R050" n="0073a17"/>来人也。尔时比丘下。四众生疑。所谓只在此山中。 <lb ed="X" n="0690b15"/><lb ed="R050" n="0073a18"/>雲深不知处也。尔时弥勒下。此正陈疑请决。所谓 <lb ed="X" n="0690b16"/><lb ed="R050" n="0073b01"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0690b1601" n="0690b1601"/><anchor xml:id="beg0690b1601" n="0690b1601"/>己<anchor xml:id="end0690b1601"/>不了。殃及他人也。上言神变。此云神通者何 <lb ed="X" n="0690b17"/><lb ed="R050" n="0073b02"/>也。妙用不测之谓变。触处无碍之谓通。所谓穷则 <lb ed="X" n="0690b18"/><lb ed="R050" n="0073b03"/>变。变则通。神则生<persName>佛</persName>均等。但众生日用不知。故不 <lb ed="X" n="0690b19"/><lb ed="R050" n="0073b04"/>能穷。由不穷故。头头窒碍。不得变通故。在<persName>佛</persName>曰变 <lb ed="X" n="0690b20"/><lb ed="R050" n="0073b05"/>曰通。而众生曰障曰碍耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b21"/><lb ed="R050" n="0073b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0690b2101">于是弥勒菩萨。欲褈宣此義。以偈问曰。</p> <lb ed="X" n="0690b22"/><lb ed="R050" n="0073b07"/><p xml:id="pX31p0690b2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>。导师何故。眉间白毫。大光普照。雨曼荼罗。 <lb ed="X" n="0690b23"/><lb ed="R050" n="0073b08"/>曼殊沙花。栴檀香风。悦可众心。以是因缘。地皆严净。 <lb ed="X" n="0690b24"/><lb ed="R050" n="0073b09"/>而此世界。六种震动。时四部众。咸皆欢喜。身意快然。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0690c" n="0690c"/> <lb ed="X" n="0690c01"/><lb ed="R050" n="0073b10"/>得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c02"/><lb ed="R050" n="0073b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0690c0201">偈文。先叙所见。後问其故。此叙放光雨花动地。大 <lb ed="X" n="0690c03"/><lb ed="R050" n="0073b12"/>众欢喜也。悦可众心一句。极力描写一时境象。言 <lb ed="X" n="0690c04"/><lb ed="R050" n="0073b13"/>华气香风。兼熏互拂。令人心悦神怡。即地界亦莊 <lb ed="X" n="0690c05"/><lb ed="R050" n="0073b14"/>严淸净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c06"/><lb ed="R050" n="0073b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0690c0601">眉间光明。照于东方。万八千土。皆如金色。从阿鼻狱。 <lb ed="X" n="0690c07"/><lb ed="R050" n="0073b16"/>上至有顶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c08"/><lb ed="R050" n="0073b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0690c0801">此叙见光之横遍竖穷也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c09"/><lb ed="R050" n="0073b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0690c0901">诸世界中。六道众生。生死所趣。善恶业缘。受报好醜。 <lb ed="X" n="0690c10"/><lb ed="R050" n="0074a01"/>于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c11"/><lb ed="R050" n="0074a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0690c1101">此叙见六凡始终也。生死所趣者。心所趣向也。善 <lb ed="X" n="0690c12"/><lb ed="R050" n="0074a03"/>恶业缘者。造业也。受报好醜者。受报也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c13"/><lb ed="R050" n="0074a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0690c1301">又睹诸<persName>佛</persName>。圣主狮子。演说经典。微妙第一。其声淸净。 <lb ed="X" n="0690c14"/><lb ed="R050" n="0074a05"/>出柔软音。教诸菩萨。无数亿万。梵音深妙。令人乐闻。 <lb ed="X" n="0690c15"/><lb ed="R050" n="0074a06"/>各于世界。讲说正法。种种因缘。以无量喩。照明<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0690c16"/><lb ed="R050" n="0074a07"/>开悟众生。若人遭苦。厌老病死。为说涅槃。尽诸苦际。 <lb ed="X" n="0690c17"/><lb ed="R050" n="0074a08"/>若人有福。曾供养<persName>佛</persName>。志求勝法。为说缘觉。若有<persName>佛</persName>子。 <lb ed="X" n="0690c18"/><lb ed="R050" n="0074a09"/>修种种行。求无上慧。为说净道。<name role="" type="person">文殊师利</name>。我住于此。 <lb ed="X" n="0690c19"/><lb ed="R050" n="0074a10"/>见闻若斯。及千亿事。如是众多。今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690c20"/><lb ed="R050" n="0074a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0690c2001">此叙诸<persName>佛</persName>始终也。圣中之主。故曰圣主。说法无畏。 <lb ed="X" n="0690c21"/><lb ed="R050" n="0074a12"/>故称狮子。理愈入而愈细。故曰微。词愈出而愈精。 <lb ed="X" n="0690c22"/><lb ed="R050" n="0074a13"/>故曰妙。词義所宣。皆是一相一味。故曰第一。直声 <lb ed="X" n="0690c23"/><lb ed="R050" n="0074a14"/>名声。声有宛曲名音。声淸净者。以所说者。是淸白 <lb ed="X" n="0690c24"/><lb ed="R050" n="0074a15"/>梵行之法。故能说之声亦淸净。如铿金戛玉也。柔 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0691a" n="0691a"/> <lb ed="X" n="0691a01"/><lb ed="R050" n="0074a16"/>软音者。柔和轻软。巽语之言也。以所说者。是柔软 <lb ed="X" n="0691a02"/><lb ed="R050" n="0074a17"/>之法。故能说之音亦柔软也。盖以不净刚强苦切 <lb ed="X" n="0691a03"/><lb ed="R050" n="0074a18"/>之言。教人天小乘。而以淸净柔软之语。教菩萨故。 <lb ed="X" n="0691a04"/><lb ed="R050" n="0074b01"/>且<persName>如来</persName>所出梵音。深远微妙。故令人听之欢喜踊 <lb ed="X" n="0691a05"/><lb ed="R050" n="0074b02"/>跃。而竟忘其疲也。然诸圣主。在万八千世界中所 <lb ed="X" n="0691a06"/><lb ed="R050" n="0074b03"/>说者。皆非偏小之法。悉是大乘平等正法。又恐深 <lb ed="X" n="0691a07"/><lb ed="R050" n="0074b04"/>远微妙。不能领悟。复以种种因缘譬喩。委曲引导。 <lb ed="X" n="0691a08"/><lb ed="R050" n="0074b05"/>务令<persName>佛</persName>法照明。若揭日月而悬诸万。令诸众生开 <lb ed="X" n="0691a09"/><lb ed="R050" n="0074b06"/>通觉悟。究竟归于一切种智。故欣厌生死而求涅 <lb ed="X" n="0691a10"/><lb ed="R050" n="0074b07"/>槃者。说四谛法。令彼尽苦而得乐。对植净福而求 <lb ed="X" n="0691a11"/><lb ed="R050" n="0074b08"/>勝法者。说缘觉法。令彼断缘而得勝性。言勝法者。 <lb ed="X" n="0691a12"/><lb ed="R050" n="0074b09"/>勝小乘故。对修万行而求<persName>佛</persName>慧者。说一乘淸净道 <lb ed="X" n="0691a13"/><lb ed="R050" n="0074b10"/>法。令彼由觉以入妙。文殊下。言我所见生<persName>佛</persName>。始终 <lb ed="X" n="0691a14"/><lb ed="R050" n="0074b11"/>众多无尽。今略说其大槪耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a15"/><lb ed="R050" n="0074b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0691a1501">我见彼土。恒沙菩萨。种种因缘。而求<persName>佛</persName>道。或有行施。 <lb ed="X" n="0691a16"/><lb ed="R050" n="0074b13"/>金银珊瑚。珍珠摩尼。砗磲玛瑙。金刚诸珍。奴婢车乘。 <lb ed="X" n="0691a17"/><lb ed="R050" n="0074b14"/>宝饰辇舆。欢喜佈施。迴向<persName>佛</persName>道。愿得是乘。三界第一。 <lb ed="X" n="0691a18"/><lb ed="R050" n="0074b15"/>诸<persName>佛</persName>所歎。或有菩萨。驷马宝车。栏楯花盖。轩饰佈施。 <lb ed="X" n="0691a19"/><lb ed="R050" n="0074b16"/>复见菩萨。身肉手足。及妻子施。求无上道。又见菩萨。 <lb ed="X" n="0691a20"/><lb ed="R050" n="0074b17"/>头目身体。欣乐施与。求<persName>佛</persName>智慧。<name role="" type="person">文殊师利</name>。我见诸王。 <lb ed="X" n="0691a21"/><lb ed="R050" n="0074b18"/>往诣<persName>佛</persName>所。问无上道。便捨乐土。宫殿臣妾。剃除鬚发。 <lb ed="X" n="0691a22"/><lb ed="R050" n="0075a01"/>而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a23"/><lb ed="R050" n="0075a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0691a2301">此叙见三乘得道。行道之终始也。种种因缘而求 <lb ed="X" n="0691a24"/><lb ed="R050" n="0075a03"/><persName>佛</persName>道二句。是总叙。或有行施下。是别叙。先叙在家 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0691b" n="0691b"/> <lb ed="X" n="0691b01"/><lb ed="R050" n="0075a04"/>菩萨。以佈施为入道因缘。金银等者。七宝也。奴婢 <lb ed="X" n="0691b02"/><lb ed="R050" n="0075a05"/>者。使令之人。车乘者。出入之具。宝饰辇舆等者。言 <lb ed="X" n="0691b03"/><lb ed="R050" n="0075a06"/>以众宝饰车乘之辇舆。而欢喜佈施也。既施<anchor xml:id="nkr_note_add_0691b0301" n="0691b0301"/><anchor xml:id="beg0691b0301" n="0691b0301"/>已<anchor xml:id="end0691b0301"/>。而 <lb ed="X" n="0691b04"/><lb ed="R050" n="0075a07"/>复修菩萨迴向法愿。捨宝乘而得<persName>佛</persName>乘。当为诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0691b05"/><lb ed="R050" n="0075a08"/>称歎。不愿乘金舆宝辇。徒为世人羡慕而<anchor xml:id="nkr_note_add_0691b0501" n="0691b0501"/><anchor xml:id="beg0691b0501" n="0691b0501"/>已<anchor xml:id="end0691b0501"/>也。驷 <lb ed="X" n="0691b06"/><lb ed="R050" n="0075a09"/>马宝车者。捨车而兼捨马也。诗云。良马四之。故曰 <lb ed="X" n="0691b07"/><lb ed="R050" n="0075a10"/>驷马。栏楯花盖者。车之饰也。轩。高也。即轩轾之轩。 <lb ed="X" n="0691b08"/><lb ed="R050" n="0075a11"/>言高廣严饰也。此上皆外施也。又有捨身肉手足 <lb ed="X" n="0691b09"/><lb ed="R050" n="0075a12"/>等而求<persName>佛</persName>道者。如割肉饲鹰。投身饲虎之类。又有 <lb ed="X" n="0691b10"/><lb ed="R050" n="0075a13"/>捨头目身体。而求<persName>佛</persName>法者。如雪山童子求半偈而 <lb ed="X" n="0691b11"/><lb ed="R050" n="0075a14"/>捨全身之类。此内施也。又见诸王诣<persName>佛</persName>问道闻法。 <lb ed="X" n="0691b12"/><lb ed="R050" n="0075a15"/>而捨土出家者。如妙莊严之类是也。如上种种。有 <lb ed="X" n="0691b13"/><lb ed="R050" n="0075a16"/>捨世宝而求法宝。捨世乘而求<persName>佛</persName>乘。捨幻身而求 <lb ed="X" n="0691b14"/><lb ed="R050" n="0075a17"/>法身。捨乐土而求净土。此皆借佈施为入道因缘 <lb ed="X" n="0691b15"/><lb ed="R050" n="0075a18"/>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b16"/><lb ed="R050" n="0075b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0691b1601">或见菩萨。而作比丘。独处闲静。乐诵经典。又见菩萨。 <lb ed="X" n="0691b17"/><lb ed="R050" n="0075b02"/>勇猛精进。入于深山。思惟<persName>佛</persName>道。又见離欲。常处空闲。 <lb ed="X" n="0691b18"/><lb ed="R050" n="0075b03"/>深修禅定。得五神通。又见菩萨。安禅合掌。以千万偈。 <lb ed="X" n="0691b19"/><lb ed="R050" n="0075b04"/>赞诸法王。复见菩萨。智深志固。能问诸<persName>佛</persName>。闻悉受持。 <lb ed="X" n="0691b20"/><lb ed="R050" n="0075b05"/>又见<persName>佛</persName>子。定慧具足。以无量喩。为众讲法。欣乐说法。 <lb ed="X" n="0691b21"/><lb ed="R050" n="0075b06"/>化诸菩萨。破魔兵众。而击法鼓。又见菩萨。寂然宴默。 <lb ed="X" n="0691b22"/><lb ed="R050" n="0075b07"/>天龙恭敬。不以为喜。又见菩萨。处林放光。济地狱苦。 <lb ed="X" n="0691b23"/><lb ed="R050" n="0075b08"/>令入<persName>佛</persName>道。又见<persName>佛</persName>子。未尝睡眠。经行林中。勤求<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0691b24"/><lb ed="R050" n="0075b09"/>又见具戒。威仪无缺。净如宝珠。以求<persName>佛</persName>道。又见<persName>佛</persName>子。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0691c" n="0691c"/> <lb ed="X" n="0691c01"/><lb ed="R050" n="0075b10"/>住忍辱力。增上慢人。恶骂捶打。皆悉能忍。以求<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0691c02"/><lb ed="R050" n="0075b11"/>又见菩萨。離诸戏笑。及痴眷属。亲近智者。一心除乱。 <lb ed="X" n="0691c03"/><lb ed="R050" n="0075b12"/>摄念山林。亿千万岁。以求<persName>佛</persName>道。或见菩萨。肴膳饮食。 <lb ed="X" n="0691c04"/><lb ed="R050" n="0075b13"/>百种汤药。施<persName>佛</persName>及僧。名衣上服。價値千万。或无價衣。 <lb ed="X" n="0691c05"/><lb ed="R050" n="0075b14"/>施<persName>佛</persName>及僧。千万亿众。栴檀宝舍。众妙卧具。施<persName>佛</persName>及僧。 <lb ed="X" n="0691c06"/><lb ed="R050" n="0075b15"/>淸净园林。花果茂盛。流泉浴池。施<persName>佛</persName>及僧。如是等施。 <lb ed="X" n="0691c07"/><lb ed="R050" n="0075b16"/>种种微妙。欢喜无厌。求无上道。或有菩萨。说寂灭法。 <lb ed="X" n="0691c08"/><lb ed="R050" n="0075b17"/>种种教诏。无数众生。或见菩萨。观诸法性。无有二相。 <lb ed="X" n="0691c09"/><lb ed="R050" n="0075b18"/>犹如虚空。又见<persName>佛</persName>子。心无所著。以此妙慧。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c10"/><lb ed="R050" n="0076a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0691c1001">此叙出家菩萨入道因缘也。独处闲静者。有避人 <lb ed="X" n="0691c11"/><lb ed="R050" n="0076a02"/>间喧嚣。而好幽闲寂绝之地。假诵经为入道因缘 <lb ed="X" n="0691c12"/><lb ed="R050" n="0076a03"/>者。昔欧阳文忠公。官洛中。一日游嵩山。却去仆吏。 <lb ed="X" n="0691c13"/><lb ed="R050" n="0076a04"/>放意而往。至一山寺。入门修竹满轩。霜淸鸟啼。风 <lb ed="X" n="0691c14"/><lb ed="R050" n="0076a05"/>物鲜明。文忠休于殿陛。旁有老僧阅经自若。与语 <lb ed="X" n="0691c15"/><lb ed="R050" n="0076a06"/>不甚顾答。文忠异之曰。道人住山久如。对曰甚久。 <lb ed="X" n="0691c16"/><lb ed="R050" n="0076a07"/>又问诵何经。对曰。法花经。文忠曰。古之高僧。临生 <lb ed="X" n="0691c17"/><lb ed="R050" n="0076a08"/>死之际。都皆谈笑脱去。何道致之耶。对曰。定慧力 <lb ed="X" n="0691c18"/><lb ed="R050" n="0076a09"/>耳。又问。今乃寂寥无有何哉。老僧笑曰。古之人。念 <lb ed="X" n="0691c19"/><lb ed="R050" n="0076a10"/>念在定慧。临终安得散乱。今之人。念念在散乱。临 <lb ed="X" n="0691c20"/><lb ed="R050" n="0076a11"/>终安得定。文忠大惊。不自知膝之在地也。勇猛精 <lb ed="X" n="0691c21"/><lb ed="R050" n="0076a12"/>进者。直前无怯之谓勇。勇而愈锐之谓猛。一心不 <lb ed="X" n="0691c22"/><lb ed="R050" n="0076a13"/>杂之谓精。精而不怠之谓进。古人单丁住山。看话 <lb ed="X" n="0691c23"/><lb ed="R050" n="0076a14"/>头。起疑情。一心思惟。更无二念。所谓一条楖<g ref="#CB05175">标</g>任 <lb ed="X" n="0691c24"/><lb ed="R050" n="0076a15"/>纵横。直入千峰万峰去者是也。此借精进为入道 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0692a" n="0692a"/> <lb ed="X" n="0692a01"/><lb ed="R050" n="0076a16"/>因缘。又见離欲下。在家而能離下界欲染。处空闲 <lb ed="X" n="0692a02"/><lb ed="R050" n="0076a17"/>地修上界定。若四禅八定之类。得五神通者。天眼 <lb ed="X" n="0692a03"/><lb ed="R050" n="0076a18"/>天耳它心宿命神境也。此借修九次第定为入道 <lb ed="X" n="0692a04"/><lb ed="R050" n="0076b01"/>因缘者。又见菩萨下。安禅而以偈赞者。所谓默时 <lb ed="X" n="0692a05"/><lb ed="R050" n="0076b02"/>说。说时默。以禅那资妙慧。以笔砚资真性。此借作 <lb ed="X" n="0692a06"/><lb ed="R050" n="0076b03"/>偈赞<persName>佛</persName>为入道因缘者。智深志固者。世智莫能知。 <lb ed="X" n="0692a07"/><lb ed="R050" n="0076b04"/>曰智深。外诱莫能入。曰志固。二六时中。唯以受持 <lb ed="X" n="0692a08"/><lb ed="R050" n="0076b05"/><persName>佛</persName>法为事。更无它事。能问者。能审问也。受持者。能 <lb ed="X" n="0692a09"/><lb ed="R050" n="0076b06"/>笃行也。有疑必问。既问即行。得一句。行一句。所谓知 <lb ed="X" n="0692a10"/><lb ed="R050" n="0076b07"/>行幷进者也。此借受持为入道因缘者。定慧具足下。 <lb ed="X" n="0692a11"/><lb ed="R050" n="0076b08"/>此明九地<anchor xml:id="nkr_note_add_0692a1101" n="0692a1101"/><anchor xml:id="beg0692a1101" n="0692a1101"/>已<anchor xml:id="end0692a1101"/>上菩萨。死中发活。定慧双融。以四无 <lb ed="X" n="0692a12"/><lb ed="R050" n="0076b09"/>碍解。说无量喩。为众讲说。然此菩萨。虽欣乐说法。 <lb ed="X" n="0692a13"/><lb ed="R050" n="0076b10"/>非漫然无谓。盖末世邪师。如麻似粟类。皆赞婬怒 <lb ed="X" n="0692a14"/><lb ed="R050" n="0076b11"/>痴。毁戒定慧。若非定慧双融。辩才具足。具正法眼。 <lb ed="X" n="0692a15"/><lb ed="R050" n="0076b12"/>作狮子吼。则<persName>如来</persName>正法。悉成魔语。故菩萨欣乐说 <lb ed="X" n="0692a16"/><lb ed="R050" n="0076b13"/>法。决非自为。直欲化诸同类。捣空魔垒。坐致太平。 <lb ed="X" n="0692a17"/><lb ed="R050" n="0076b14"/>不使邪魔有所惑乱。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0692a1701" n="0692a1701"/><anchor xml:id="beg0692a1701" n="0692a1701"/>已<anchor xml:id="end0692a1701"/>而击法鼓。其真救世 <lb ed="X" n="0692a18"/><lb ed="R050" n="0076b15"/>之心哉。此借说法为入道因缘者。寂然下。坐破蒲 <lb ed="X" n="0692a19"/><lb ed="R050" n="0076b16"/>团。觑破铁壁。白醭流于嘴边。百鸟都无寻处。即使 <lb ed="X" n="0692a20"/><lb ed="R050" n="0076b17"/><persName>佛</persName>来赞歎。尙不加顾盼。何况天龙恭敬。而遂动其 <lb ed="X" n="0692a21"/><lb ed="R050" n="0076b18"/>心乎。如达摩鲁祖懒瓒之类是也。此借禅定为入 <lb ed="X" n="0692a22"/><lb ed="R050" n="0077a01"/>道因缘者。处林放光。济地狱苦。而令入<persName>佛</persName>道者。如 <lb ed="X" n="0692a23"/><lb ed="R050" n="0077a02"/>花严菩萨放光。令八难众生触此光者。顿超十地 <lb ed="X" n="0692a24"/><lb ed="R050" n="0077a03"/>之类是也。此是菩萨借放光救苦。为入道因缘者。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0692b" n="0692b"/> <lb ed="X" n="0692b01"/><lb ed="R050" n="0077a04"/>未尝睡眠等者。意识昏熟曰唾。五情暗冥曰眠。此 <lb ed="X" n="0692b02"/><lb ed="R050" n="0077a05"/>则昼三夜三。孜孜矻矻。讨个倒断。古德云。惺惺著 <lb ed="X" n="0692b03"/><lb ed="R050" n="0077a06"/>莫受人谩是也。此借经行为入道因缘者。又见具 <lb ed="X" n="0692b04"/><lb ed="R050" n="0077a07"/>戒等者。诸恶莫作。众善奉行。幽<g ref="#CB00589">涧</g>未足比其淸。飞 <lb ed="X" n="0692b05"/><lb ed="R050" n="0077a08"/>雪无以方其素。戒经曰。戒如明日月。亦如璎珞珠 <lb ed="X" n="0692b06"/><lb ed="R050" n="0077a09"/>是也。如鹅珠草繫之类。此借持戒为入道因缘者。 <lb ed="X" n="0692b07"/><lb ed="R050" n="0077a10"/>住忍辱力者。恶骂捶打。乃至节节肢解。悉能忍受。 <lb ed="X" n="0692b08"/><lb ed="R050" n="0077a11"/>如常不轻羼提仙人之类。此借忍辱为入道因缘 <lb ed="X" n="0692b09"/><lb ed="R050" n="0077a12"/>者。離诸戏笑下。<persName>佛</persName>不以七事笑。不以欲。不以嗔。不 <lb ed="X" n="0692b10"/><lb ed="R050" n="0077a13"/>以痴。不以放逸。不以私<anchor xml:id="nkr_note_add_0692b1001" n="0692b1001"/><anchor xml:id="beg0692b1001" n="0692b1001"/>敛<anchor xml:id="end0692b1001"/>。不以荣贵。不以富饶。唯 <lb ed="X" n="0692b11"/><lb ed="R050" n="0077a14"/>授三乘人记莂乃笑。世人有一颦一笑尙不浪施 <lb ed="X" n="0692b12"/><lb ed="R050" n="0077a15"/>者。况乎<persName>佛</persName>子。固当远離。宋光孝安禅师。住淸泰寺。 <lb ed="X" n="0692b13"/><lb ed="R050" n="0077a16"/>定中见二僧倚槛相语。初有天神拥护。倾听久之 <lb ed="X" n="0692b14"/><lb ed="R050" n="0077a17"/>散去。俄而恶鬼唾骂。仍扫脚迹。询其故。乃二僧初 <lb ed="X" n="0692b15"/><lb ed="R050" n="0077a18"/>论<persName>佛</persName>法。次叙间阔。末谈资养。自是安终身不言及 <lb ed="X" n="0692b16"/><lb ed="R050" n="0077b01"/>世事。且闲谈世务。鬼神<anchor xml:id="nkr_note_add_0692b1601" n="0692b1601"/><anchor xml:id="beg0692b1601" n="0692b1601"/>已<anchor xml:id="end0692b1601"/>扫其迹。况乎聚头喧喧。 <lb ed="X" n="0692b17"/><lb ed="R050" n="0077b02"/>遊谈无根谑浪笑傲者哉。痴眷有损故当離。智者 <lb ed="X" n="0692b18"/><lb ed="R050" n="0077b03"/>有益故当近也。摄念山林者。疾雷不能惊。震风不 <lb ed="X" n="0692b19"/><lb ed="R050" n="0077b04"/>能动。一念万年。<name role="" type="person">万年一</name>念之人也。此借摄念为入 <lb ed="X" n="0692b20"/><lb ed="R050" n="0077b05"/>道因缘者。如慧持之类是也。饮食汤药。衣服卧具。 <lb ed="X" n="0692b21"/><lb ed="R050" n="0077b06"/>乃至园林浴池者。此借四时供养为入道因缘者。 <lb ed="X" n="0692b22"/><lb ed="R050" n="0077b07"/>说寂灭法种种教诏者。言教人不止一途也。如当 <lb ed="X" n="0692b23"/><lb ed="R050" n="0077b08"/>不轻。以<persName>佛</persName>性遍记四众。德山临济。以棒喝而为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0692b24"/><lb ed="R050" n="0077b09"/>事。乃至𨎊球舞笏。吹布毛竖拂子之类。皆目击道 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0692c" n="0692c"/> <lb ed="X" n="0692c01"/><lb ed="R050" n="0077b10"/>存。不容有声。故云种种。此借单提向上为入道因 <lb ed="X" n="0692c02"/><lb ed="R050" n="0077b11"/>缘者。观诸法性者。观相元妄。观性元真。性相无二。 <lb ed="X" n="0692c03"/><lb ed="R050" n="0077b12"/>犹如虚空。此借观心为入道因缘者。心无所著者。 <lb ed="X" n="0692c04"/><lb ed="R050" n="0077b13"/>不著<persName>佛</persName>求。不著法求。不著僧求。外不循缘。内不住 <lb ed="X" n="0692c05"/><lb ed="R050" n="0077b14"/>定。心无所希。是名求无上道。此借妙慧为入道因 <lb ed="X" n="0692c06"/><lb ed="R050" n="0077b15"/>缘者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c07"/><lb ed="R050" n="0077b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0692c0701"><name role="" type="person">文殊师利</name>。又有菩萨。<persName>佛</persName>灭度後。供养舍利。又见<persName>佛</persName>子。 <lb ed="X" n="0692c08"/><lb ed="R050" n="0077b17"/>造诸塔庙。无数恒沙。严饰国界。宝塔高妙。五千由旬。 <lb ed="X" n="0692c09"/><lb ed="R050" n="0077b18"/>纵廣正等。二千由旬。一一塔庙。各千幢幡。珠绞络幔。 <lb ed="X" n="0692c10"/><lb ed="R050" n="0078a01"/>宝铃和鸣。诸天龙神。人及非人。香花伎乐。常以供养。 <lb ed="X" n="0692c11"/><lb ed="R050" n="0078a02"/><name role="" type="person">文殊师利</name>。诸<persName>佛</persName>子等。为供舍利。严饰塔庙。国界自然。 <lb ed="X" n="0692c12"/><lb ed="R050" n="0078a03"/>殊特妙好。如天树王。其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c13"/><lb ed="R050" n="0078a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0692c1301">此颂<persName>佛</persName>灭度後。供舍利起塔庙也。各千幢幡者。塔 <lb ed="X" n="0692c14"/><lb ed="R050" n="0078a05"/>之严饰也。珠交下。言幢幡外有幔。幔外复有铃鸣 <lb ed="X" n="0692c15"/><lb ed="R050" n="0078a06"/>也。为供下。言本为供养舍利故。严饰塔庙。由塔庙 <lb ed="X" n="0692c16"/><lb ed="R050" n="0078a07"/>严饰。故令国界亦自然殊特莊严妙好。国界之有 <lb ed="X" n="0692c17"/><lb ed="R050" n="0078a08"/>塔庙莊严。喩如天树王之有华莊严也。天树王者。 <lb ed="X" n="0692c18"/><lb ed="R050" n="0078a09"/>即帝释员生树也。梵语波利质多。树高一百由旬。 <lb ed="X" n="0692c19"/><lb ed="R050" n="0078a10"/>枝葉覆五十由旬。香又闻五十由旬。诸天子。夏月 <lb ed="X" n="0692c20"/><lb ed="R050" n="0078a11"/>于树下宴息。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c21"/><lb ed="R050" n="0078a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0692c2101"><persName>佛</persName>放一光。我及众会。见此国界。种种殊妙。诸<persName>佛</persName>神力。 <lb ed="X" n="0692c22"/><lb ed="R050" n="0078a13"/>智慧稀有。放一净光。照无量国。我等见此。得未曾有。</p> <lb ed="X" n="0692c23"/><lb ed="R050" n="0078a14"/><p xml:id="pX31p0692c2301"><persName>佛</persName>子文殊。愿决众疑。四众欣仰。瞻仁及我。<persName>世尊</persName>何故。 <lb ed="X" n="0692c24"/><lb ed="R050" n="0078a15"/>放斯光明。<persName>佛</persName>子时答。决疑令喜。何所饶益。演斯光明。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0693a" n="0693a"/> <lb ed="X" n="0693a01"/><lb ed="R050" n="0078a16"/><persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当授记。示诸<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0693a02"/><lb ed="R050" n="0078a17"/>众宝严净。及见诸<persName>佛</persName>。此非小缘。文殊当知。四众龙神 <lb ed="X" n="0693a03"/><lb ed="R050" n="0078a18"/>瞻察仁者。为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a04"/><lb ed="R050" n="0078b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0693a0401">此结光中所见以请决也。言<persName>佛</persName>放眉光。我及大众 <lb ed="X" n="0693a05"/><lb ed="R050" n="0078b02"/>承此光明。见万八千界。种种殊妙。我等亦知此光。 <lb ed="X" n="0693a06"/><lb ed="R050" n="0078b03"/>是诸<persName>佛</persName>神力。及智慧力之所自出。世所稀有。故能 <lb ed="X" n="0693a07"/><lb ed="R050" n="0078b04"/>放一净光照无量国。然我等昔未曾见。今得见此。 <lb ed="X" n="0693a08"/><lb ed="R050" n="0078b05"/>寧不庆幸。但不知其所为因缘。咸生疑惑。仁者觐 <lb ed="X" n="0693a09"/><lb ed="R050" n="0078b06"/><persName>佛</persName>既久。为<persName>佛</persName>之子。必曾亲见。必知所为因缘故。愿 <lb ed="X" n="0693a10"/><lb ed="R050" n="0078b07"/>仁者一决众疑。且四众欣然仰望。都觑著仁者及 <lb ed="X" n="0693a11"/><lb ed="R050" n="0078b08"/>我二人。即我亦不知<persName>世尊</persName>放光之故。此时亦堕疑 <lb ed="X" n="0693a12"/><lb ed="R050" n="0078b09"/>网。亦看著仁者。<persName>佛</persName>子此时必当裁答。以决众疑。及 <lb ed="X" n="0693a13"/><lb ed="R050" n="0078b10"/>决我疑。令生欢喜。又自猜自疑。旁通一线云。不知 <lb ed="X" n="0693a14"/><lb ed="R050" n="0078b11"/><persName>如来</persName>欲以何法。饶益于人。今日演斯光明。或是世 <lb ed="X" n="0693a15"/><lb ed="R050" n="0078b12"/>尊在菩提树下。睹明星时。发明大事。所得妙法。迄 <lb ed="X" n="0693a16"/><lb ed="R050" n="0078b13"/>今四十年中。秘而不说。曾未授人。今日放光。得非 <lb ed="X" n="0693a17"/><lb ed="R050" n="0078b14"/>将菩提场中所得妙法。秘而不说者。今欲向人说 <lb ed="X" n="0693a18"/><lb ed="R050" n="0078b15"/>乎。抑亦欲将曾未授人者。今欲授人。令俾受持而 <lb ed="X" n="0693a19"/><lb ed="R050" n="0078b16"/>不失乎。不然何以光中示现万八千界。及见诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0693a20"/><lb ed="R050" n="0078b17"/>耶。故知今日放光。决非为小小因缘。然我自<anchor xml:id="nkr_note_add_0693a2001" n="0693a2001"/><anchor xml:id="beg0693a2001" n="0693a2001"/>己<anchor xml:id="end0693a2001"/>猜 <lb ed="X" n="0693a21"/><lb ed="R050" n="0078b18"/>度。理或如此。但我不曾亲见。犹有所疑。故四众龙 <lb ed="X" n="0693a22"/><lb ed="R050" n="0079a01"/>神皆不瞻我而瞻仁者。唯愿仁者。为彼说破。毕竟 <lb ed="X" n="0693a23"/><lb ed="R050" n="0079a02"/>为何等事而放此光也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a24"/><lb ed="R050" n="0079a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0693a2401">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。语弥勒菩萨摩诃萨。及诸大士善男 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0693b" n="0693b"/> <lb ed="X" n="0693b01"/><lb ed="R050" n="0079a04"/>子等。如我唯忖。今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲说大法。雨大法雨。吹大 <lb ed="X" n="0693b02"/><lb ed="R050" n="0079a05"/>法螺。击大法鼓。演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b03"/><lb ed="R050" n="0079a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0693b0301">此文殊领答也。弥勒云。<persName>佛</persName>坐道场所得妙法。为欲 <lb ed="X" n="0693b04"/><lb ed="R050" n="0079a07"/>说此。为当授记。却将<persName>世尊</persName>放光心事。尽情说了。今 <lb ed="X" n="0693b05"/><lb ed="R050" n="0079a08"/>文殊复云。如我唯忖当说大法等。却又把光明註 <lb ed="X" n="0693b06"/><lb ed="R050" n="0079a09"/>解一遍。所谓正按旁提。左敲右击。隔壁供状。雨大 <lb ed="X" n="0693b07"/><lb ed="R050" n="0079a10"/>法雨者。四十年前。三草二木。随时灌漑。今者欲以 <lb ed="X" n="0693b08"/><lb ed="R050" n="0079a11"/>平等一味法雨。充润一切。故下文云。其雲所出。一 <lb ed="X" n="0693b09"/><lb ed="R050" n="0079a12"/>味之雨。一时等澍。其泽普洽是也。吹大法螺者。四 <lb ed="X" n="0693b10"/><lb ed="R050" n="0079a13"/>十年前。以种种譬喩因缘。诱掖<g ref="#CB00727">奖</g>劝。今者欲以一 <lb ed="X" n="0693b11"/><lb ed="R050" n="0079a14"/>音普告大众。故下文云。我是<persName>如来</persName><persName>应供</persName>等。以一音 <lb ed="X" n="0693b12"/><lb ed="R050" n="0079a15"/>声。演唱斯義是也。击大法鼓者。四十年前。击方便 <lb ed="X" n="0693b13"/><lb ed="R050" n="0079a16"/>鼓。<g ref="#CB15081">策</g>进著欲众生得二乘果。今欲击涂毒鼓。<g ref="#CB15081">策</g>进 <lb ed="X" n="0693b14"/><lb ed="R050" n="0079a17"/>懈怠小乘。令至宝所。故下文云。今为汝等。说最实 <lb ed="X" n="0693b15"/><lb ed="R050" n="0079a18"/>事。诸声闻众。皆非灭度是也。演大法義者。四十年 <lb ed="X" n="0693b16"/><lb ed="R050" n="0079b01"/>前。秘而不说。今欲向百万人天众前。满盘托出。故 <lb ed="X" n="0693b17"/><lb ed="R050" n="0079b02"/>下文云。千二百罗汉。悉亦当作<persName>佛</persName>。若有闻法者。无 <lb ed="X" n="0693b18"/><lb ed="R050" n="0079b03"/>一不成<persName>佛</persName>是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b19"/><lb ed="R050" n="0079b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0693b1901">诸善男子。我于过去诸<persName>佛</persName>。曾见此瑞。放斯光<anchor xml:id="nkr_note_add_0693b1901" n="0693b1901"/><anchor xml:id="beg0693b1901" n="0693b1901"/>已<anchor xml:id="end0693b1901"/>。即说 <lb ed="X" n="0693b20"/><lb ed="R050" n="0079b05"/>大法。是故当知。今<persName>佛</persName>现光。亦复如是。欲令众生。咸得 <lb ed="X" n="0693b21"/><lb ed="R050" n="0079b06"/>闻知一切世间难信之法。故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b22"/><lb ed="R050" n="0079b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0693b2201">此援古以证今也。曾见此瑞者。言我不是猜𢜬也。 <lb ed="X" n="0693b23"/><lb ed="R050" n="0079b08"/>不是道听涂说。是我在过去<persName>佛</persName>边。曾亲眼见。放此 <lb ed="X" n="0693b24"/><lb ed="R050" n="0079b09"/>光<anchor xml:id="nkr_note_add_0693b2401" n="0693b2401"/><anchor xml:id="beg0693b2401" n="0693b2401"/>已<anchor xml:id="end0693b2401"/>。即说大法。故我忖量。今亦必然。四十年前所 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0693c" n="0693c"/> <lb ed="X" n="0693c01"/><lb ed="R050" n="0079b10"/>说。乘是三乘性有五性。人皆易信。若说三乘是一 <lb ed="X" n="0693c02"/><lb ed="R050" n="0079b11"/>乘。五性是一性。人所难信。寻常但说唯<persName>佛</persName>一人。独 <lb ed="X" n="0693c03"/><lb ed="R050" n="0079b12"/>得正觉。今日小乘罗汉皆当作<persName>佛</persName>。人所难信。寻常 <lb ed="X" n="0693c04"/><lb ed="R050" n="0079b13"/>但说修行三阿僧祇劫。方始成<persName>佛</persName>。今日即心是<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0693c05"/><lb ed="R050" n="0079b14"/>人所难信。今欲向人天众前。说此难信之法。欲令 <lb ed="X" n="0693c06"/><lb ed="R050" n="0079b15"/>大众知得即心即<persName>佛</persName>。无二无三之旨。故现斯瑞耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c07"/><lb ed="R050" n="0079b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0693c0701">诸善男子。如过去无量无边不可思议。阿僧祇劫。尔 <lb ed="X" n="0693c08"/><lb ed="R050" n="0079b17"/>时有<persName>佛</persName>。号日月灯明<persName>如来</persName>。<persName>应供</persName>。<persName>正遍知</persName>。<persName>明行足</persName>。<persName>善逝</persName>。 <lb ed="X" n="0693c09"/><lb ed="R050" n="0079b18"/><persName>世间解</persName>。<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>。<persName>天人师</persName>。<persName>佛</persName>。<persName>世尊</persName>。演说正法。 <lb ed="X" n="0693c10"/><lb ed="R050" n="0080a01"/>初善中善後善。其義深远。其语巧妙。纯一无杂。具足 <lb ed="X" n="0693c11"/><lb ed="R050" n="0080a02"/>淸白梵行之相。为求声闻者。说应四谛法。度生老病 <lb ed="X" n="0693c12"/><lb ed="R050" n="0080a03"/>死。究竟涅槃。为求辟支<persName>佛</persName>者。说应十二因缘法。为诸 <lb ed="X" n="0693c13"/><lb ed="R050" n="0080a04"/>菩萨。说应六波罗蜜。令得阿耨多罗三藐三菩提。成 <lb ed="X" n="0693c14"/><lb ed="R050" n="0080a05"/>一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c15"/><lb ed="R050" n="0080a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0693c1501">此引最初灯明。先说三乘。後说一乘之仪式也。日 <lb ed="X" n="0693c16"/><lb ed="R050" n="0080a07"/>月灯。明别号也。以此<persName>佛</persName>光明。昼夜不断。如日如月 <lb ed="X" n="0693c17"/><lb ed="R050" n="0080a08"/>如灯。故以日月灯明表其德。所谓通乎昼夜之道 <lb ed="X" n="0693c18"/><lb ed="R050" n="0080a09"/>而知者是也。<persName>如来</persName>下。通号也。从如实道来成正觉 <lb ed="X" n="0693c19"/><lb ed="R050" n="0080a10"/>故。<persName>应供</persName>者。道成德备。应受供养故。<persName>正遍知</persName>者。一尘 <lb ed="X" n="0693c20"/><lb ed="R050" n="0080a11"/>不立。万德皆备故。<persName>明行足</persName>者。福慧两严。知行幷极 <lb ed="X" n="0693c21"/><lb ed="R050" n="0080a12"/>故。<persName>善逝</persName>者。随流自在。处处称尊故。<persName>世间解</persName>者。三世 <lb ed="X" n="0693c22"/><lb ed="R050" n="0080a13"/>间事。无不知故。<persName>无上士</persName>者。超万象而独先。轶群圣 <lb ed="X" n="0693c23"/><lb ed="R050" n="0080a14"/>而突出故。<persName>调御丈夫</persName>者。制诸外道。降伏魔怨故。天 <lb ed="X" n="0693c24"/><lb ed="R050" n="0080a15"/>人师者。模笵人民。仪刑释梵故。<persName>佛</persName>者。自觉觉他觉 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0694a" n="0694a"/> <lb ed="X" n="0694a01"/><lb ed="R050" n="0080a16"/>行圆满故。<persName>世尊</persName>者。圆收十号。出世独尊故。演说正 <lb ed="X" n="0694a02"/><lb ed="R050" n="0080a17"/>法者。上言妙法。又言大法。此云正法。名虽不同。皆 <lb ed="X" n="0694a03"/><lb ed="R050" n="0080a18"/>一法也。即一切法。故曰大。離一切相。故曰正。不即 <lb ed="X" n="0694a04"/><lb ed="R050" n="0080b01"/>不離。是即非即。故曰妙。初善中善後善。此三善字。 <lb ed="X" n="0694a05"/><lb ed="R050" n="0080b02"/>非善恶之善。是至善之善。指一乘也。虽三时说法 <lb ed="X" n="0694a06"/><lb ed="R050" n="0080b03"/>不同。无非归于至善之地。譬如食蜜。中边皆甜。但 <lb ed="X" n="0694a07"/><lb ed="R050" n="0080b04"/>其義既深远。语亦巧妙。人自不解耳。所以深远巧 <lb ed="X" n="0694a08"/><lb ed="R050" n="0080b05"/>妙者。以无量義皆归一義。无量音皆是一音。纯一无 <lb ed="X" n="0694a09"/><lb ed="R050" n="0080b06"/>杂故。由初中後。悉皆具足。本来无物。纯淸绝点梵 <lb ed="X" n="0694a10"/><lb ed="R050" n="0080b07"/>行之相。故梵行品云。为身是梵行耶。乃至戒是梵 <lb ed="X" n="0694a11"/><lb ed="R050" n="0080b08"/>行耶。如是观察。于身无所取。于修无所著。于法无 <lb ed="X" n="0694a12"/><lb ed="R050" n="0080b09"/>所住。三世空寂。无作业者。无受报者。此世不移动。 <lb ed="X" n="0694a13"/><lb ed="R050" n="0080b10"/>彼世不变改。此中何法。名为梵行梵行从何处来。 <lb ed="X" n="0694a14"/><lb ed="R050" n="0080b11"/>谁之所有。体为是谁。由谁而作。如是观察。梵行不 <lb ed="X" n="0694a15"/><lb ed="R050" n="0080b12"/>可得。若诸菩萨。能与如是观行相应。于一切法。不 <lb ed="X" n="0694a16"/><lb ed="R050" n="0080b13"/>生二解。一切<persName>佛</persName>法。疾得现前。初发心时。便成正觉。 <lb ed="X" n="0694a17"/><lb ed="R050" n="0080b14"/>所谓修证不无。染汚不得者。是名淸白梵行。亦名 <lb ed="X" n="0694a18"/><lb ed="R050" n="0080b15"/>一行三昧。故百丈云。从来是个物。不要知渠解渠。 <lb ed="X" n="0694a19"/><lb ed="R050" n="0080b16"/>是渠非渠。雲巖云。但形文彩。即属染汚是也。次又 <lb ed="X" n="0694a20"/><lb ed="R050" n="0080b17"/>释云。所言初者。四谛法是。中者因缘法是。後者六 <lb ed="X" n="0694a21"/><lb ed="R050" n="0080b18"/>度法是。此三乘法。皆是一期应機之语。其实欲令 <lb ed="X" n="0694a22"/><lb ed="R050" n="0081a01"/>皆得菩提。成一切种智。此其所以初善中善後亦 <lb ed="X" n="0694a23"/><lb ed="R050" n="0081a02"/>善也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694a24"/><lb ed="R050" n="0081a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0694a2401">次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0694b" n="0694b"/> <lb ed="X" n="0694b01"/><lb ed="R050" n="0081a04"/>如是二万<persName>佛</persName>。皆同一字。号日月灯明。又同一姓。姓颇 <lb ed="X" n="0694b02"/><lb ed="R050" n="0081a05"/>罗堕。弥勒当知。初<persName>佛</persName>。後<persName>佛</persName>。皆同一字。名日月灯明。十 <lb ed="X" n="0694b03"/><lb ed="R050" n="0081a06"/>号具足。所可说法。初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b04"/><lb ed="R050" n="0081a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0694b0401">此言二万灯明。相继成<persName>佛</persName>。名姓同。乃至说法仪式 <lb ed="X" n="0694b05"/><lb ed="R050" n="0081a08"/>皆同。所谓一灯灭。而一灯续。灯灯无尽故。有方者 <lb ed="X" n="0694b06"/><lb ed="R050" n="0081a09"/>形。彼非形者。未尝有南北。有时者气。彼非气者。未 <lb ed="X" n="0694b07"/><lb ed="R050" n="0081a10"/>尝有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0694001" n="0694001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0694001" n="0694001"/><anchor xml:id="beg0694001" n="0694001"/>昼<anchor xml:id="end0694001"/>夜。故生于齐者。心之所梦皆齐国也。既而 <lb ed="X" n="0694b08"/><lb ed="R050" n="0081a11"/>之宋。之齐。之梁。心无方也。夜之所梦。或长于夜。心 <lb ed="X" n="0694b09"/><lb ed="R050" n="0081a12"/>无时也。一光东照万八千界者。所谓心无方也。过 <lb ed="X" n="0694b10"/><lb ed="R050" n="0081a13"/>去无量无边不可思议阿僧祇劫。有<persName>佛</persName>出世。号日 <lb ed="X" n="0694b11"/><lb ed="R050" n="0081a14"/>月灯。二万<persName>佛</persName>皆同一姓。相继成<persName>佛</persName>者。所谓心无时 <lb ed="X" n="0694b12"/><lb ed="R050" n="0081a15"/>也。故曰无边刹海不隔毫端。尘劫来事只在而今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b13"/><lb ed="R050" n="0081a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0694b1301">其最後<persName>佛</persName>。未出家时。有八王子。一名有意。二名善意。 <lb ed="X" n="0694b14"/><lb ed="R050" n="0081a17"/>三名无量意。四名宝意。五名增意。六名除疑意。七名 <lb ed="X" n="0694b15"/><lb ed="R050" n="0081a18"/>响意。八名法意。是八王子。威德自在。各领四天下。是 <lb ed="X" n="0694b16"/><lb ed="R050" n="0081b01"/>诸王子。闻父出家。得阿耨多罗三藐三菩提。悉捨王 <lb ed="X" n="0694b17"/><lb ed="R050" n="0081b02"/>位。亦随出家。发大乘意。常修梵行。皆为法师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0694b1701" n="0694b1701"/><anchor xml:id="beg0694b1701" n="0694b1701"/>已<anchor xml:id="end0694b1701"/>于千 <lb ed="X" n="0694b18"/><lb ed="R050" n="0081b03"/>万<persName>佛</persName>所。殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b19"/><lb ed="R050" n="0081b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0694b1901">此擧最後灯明说法。仪式亦同也。若以事言。灯明 <lb ed="X" n="0694b20"/><lb ed="R050" n="0081b05"/>在家生八子。各有家业分管。父出家。而八子随出 <lb ed="X" n="0694b21"/><lb ed="R050" n="0081b06"/>家者。父子同心。有是父。必有是子。所谓象王行。而 <lb ed="X" n="0694b22"/><lb ed="R050" n="0081b07"/>象子随也。若以理言。未出家时。有八王子。各领四 <lb ed="X" n="0694b23"/><lb ed="R050" n="0081b08"/>天下者。灯明未发心时。八识所缠。四大所障。所谓 <lb ed="X" n="0694b24"/><lb ed="R050" n="0081b09"/>一迷为心。决定惑为四大色身之内。迷则同迷时 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0694c" n="0694c"/> <lb ed="X" n="0694c01"/><lb ed="R050" n="0081b10"/>也。灯明出家。八子亦随出家者。初发心时。便成正 <lb ed="X" n="0694c02"/><lb ed="R050" n="0081b11"/>觉。八识亦随发大乘意。所谓悟则同悟。啐啄同时 <lb ed="X" n="0694c03"/><lb ed="R050" n="0081b12"/>之機也。八王子在家。皆名意者。八识皆名意故。如 <lb ed="X" n="0694c04"/><lb ed="R050" n="0081b13"/>云眼意耳意等。眼识见色名有意。耳识聪利名善 <lb ed="X" n="0694c05"/><lb ed="R050" n="0081b14"/>意。鼻识闻气名无量意。舌识善说法宝名宝意。身 <lb ed="X" n="0694c06"/><lb ed="R050" n="0081b15"/>识觉触名增意。意识知法名除疑意。七识缘八如 <lb ed="X" n="0694c07"/><lb ed="R050" n="0081b16"/>响随声名响意。第八含藏诸法名法意。若出家时。 <lb ed="X" n="0694c08"/><lb ed="R050" n="0081b17"/>八子皆名大乘意者。成一圆融宝觉故。常修梵行 <lb ed="X" n="0694c09"/><lb ed="R050" n="0081b18"/>者。妄识渐净故。皆为法师者。幷转法轮故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c10"/><lb ed="R050" n="0082a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0694c1001">是时日月灯明<persName>佛</persName>。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0694c11"/><lb ed="R050" n="0082a02"/>所护念。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0694c1101" n="0694c1101"/><anchor xml:id="beg0694c1101" n="0694c1101"/>已<anchor xml:id="end0694c1101"/>。即于大众中。结跏趺坐。入于无量 <lb ed="X" n="0694c12"/><lb ed="R050" n="0082a03"/>義处三昧。身心不动。是时天雨曼荼罗花。摩诃曼陀 <lb ed="X" n="0694c13"/><lb ed="R050" n="0082a04"/>罗华。曼殊沙花。摩诃曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上。及诸大众。 <lb ed="X" n="0694c14"/><lb ed="R050" n="0082a05"/>普<persName>佛</persName>世界。六种震动。尔时会中。比丘比丘尼。优婆塞。 <lb ed="X" n="0694c15"/><lb ed="R050" n="0082a06"/>优婆夷。天龙。夜叉。犍闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩 <lb ed="X" n="0694c16"/><lb ed="R050" n="0082a07"/><g ref="#CB02617">睺</g>罗伽。人非人。及诸小王。转轮圣王等。是诸大众。得 <lb ed="X" n="0694c17"/><lb ed="R050" n="0082a08"/>未曾有。欢喜合掌。一心观<persName>佛</persName>。尔时<persName>如来</persName>。放眉间白毫 <lb ed="X" n="0694c18"/><lb ed="R050" n="0082a09"/>相光。照东方万八千<persName>佛</persName>土。靡不周遍。如今所见是诸 <lb ed="X" n="0694c19"/><lb ed="R050" n="0082a10"/><persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c20"/><lb ed="R050" n="0082a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0694c2001">此明昔瑞皆同今日也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c21"/><lb ed="R050" n="0082a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0694c2101">弥勒当知。尔时会中。有二十亿菩萨。乐欲听法。是诸 <lb ed="X" n="0694c22"/><lb ed="R050" n="0082a13"/>菩萨。见此光明。普照<persName>佛</persName>土。得未曾有。欲知此光。所为 <lb ed="X" n="0694c23"/><lb ed="R050" n="0082a14"/>因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c24"/><lb ed="R050" n="0082a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0694c2401">此言腾疑亦。同今日也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0695a" n="0695a"/> <lb ed="X" n="0695a01"/><lb ed="R050" n="0082a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0695a0101">时有菩萨。名曰妙光。有八百弟子。是时日月灯明<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0695a02"/><lb ed="R050" n="0082a17"/>从三昧起。因妙光菩萨。说大乘经。名妙法莲花。教菩 <lb ed="X" n="0695a03"/><lb ed="R050" n="0082a18"/>萨法。<persName>佛</persName>所护念。六十小劫。不起于座。时会听者。亦坐 <lb ed="X" n="0695a04"/><lb ed="R050" n="0082b01"/>一处。六十小劫。身心不动。听<persName>佛</persName>所说。谓如食顷。是时 <lb ed="X" n="0695a05"/><lb ed="R050" n="0082b02"/>众中。无有一人。若身若心。而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695a06"/><lb ed="R050" n="0082b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0695a0601">此明日月灯明放光之後。为妙光说法花经。以见 <lb ed="X" n="0695a07"/><lb ed="R050" n="0082b04"/>今之必然也。若以事言。灯明因妙光而说法花。不 <lb ed="X" n="0695a08"/><lb ed="R050" n="0082b05"/>为八子者。所谓路逢剑客方呈剑。故下文云。如我 <lb ed="X" n="0695a09"/><lb ed="R050" n="0082b06"/>所说法。唯汝能证知。若以理言。灯明是本觉体。妙 <lb ed="X" n="0695a10"/><lb ed="R050" n="0082b07"/>光是根本智。若欲本觉成<persName>佛</persName>。必因始觉智起。不由 <lb ed="X" n="0695a11"/><lb ed="R050" n="0082b08"/>情识故。教菩萨法者。以此经不入馀乘之手。唯是 <lb ed="X" n="0695a12"/><lb ed="R050" n="0082b09"/>过量人。方堪传受故。<persName>佛</persName>所护念者。小乘自谓无分。 <lb ed="X" n="0695a13"/><lb ed="R050" n="0082b10"/>亦不护念故。六十小劫犹如食顷者。若以事言。菩 <lb ed="X" n="0695a14"/><lb ed="R050" n="0082b11"/>萨精进。心无二念。如发愤时。忘餐废寝。故六十小 <lb ed="X" n="0695a15"/><lb ed="R050" n="0082b12"/>劫。犹如食顷也。若以理言。十世古今不離当念。念 <lb ed="X" n="0695a16"/><lb ed="R050" n="0082b13"/>若不动。时劫何有。唯其身心不动。故无懈倦也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695a17"/><lb ed="R050" n="0082b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0695a1701">日月灯明<persName>佛</persName>。于六十小劫。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a1701" n="0695a1701"/><anchor xml:id="beg0695a1701" n="0695a1701"/>已<anchor xml:id="end0695a1701"/>。即于梵魔沙门。 <lb ed="X" n="0695a18"/><lb ed="R050" n="0082b15"/>婆罗门及天人阿修罗众中。而宣此言。<persName>如来</persName>于今日 <lb ed="X" n="0695a19"/><lb ed="R050" n="0082b16"/>中夜。当入无馀涅槃。时有菩萨。名曰德藏。日月灯明 <lb ed="X" n="0695a20"/><lb ed="R050" n="0082b17"/><persName>佛</persName>。即授其记。告诸比丘。是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。次当作<persName>佛</persName>。号曰 <lb ed="X" n="0695a21"/><lb ed="R050" n="0082b18"/>净身。<persName>多陀阿伽度</persName>。<persName>阿罗诃</persName>。<persName>三藐三佛陀</persName>。<persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a2101" n="0695a2101"/><anchor xml:id="beg0695a2101" n="0695a2101"/>已<anchor xml:id="end0695a2101"/>。便 <lb ed="X" n="0695a22"/><lb ed="R050" n="0083a01"/>于中夜。入<persName>佛</persName>馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695a23"/><lb ed="R050" n="0083a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0695a2301">此言灯明说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a2301" n="0695a2301"/><anchor xml:id="beg0695a2301" n="0695a2301"/>已<anchor xml:id="end0695a2301"/>後即唱灭。唱灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a2302" n="0695a2302"/><anchor xml:id="beg0695a2302" n="0695a2302"/>已<anchor xml:id="end0695a2302"/>後即授记。授 <lb ed="X" n="0695a24"/><lb ed="R050" n="0083a03"/>记<anchor xml:id="nkr_note_add_0695a2401" n="0695a2401"/><anchor xml:id="beg0695a2401" n="0695a2401"/>已<anchor xml:id="end0695a2401"/>後即入灭也。先唱灭者。警懈怠也。次授记者。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0695b" n="0695b"/> <lb ed="X" n="0695b01"/><lb ed="R050" n="0083a04"/>交付家业。法有所归也。次入灭者。家业既付而告 <lb ed="X" n="0695b02"/><lb ed="R050" n="0083a05"/>终也。问。灯明授记德藏。而不授于内绍王子何也。 <lb ed="X" n="0695b03"/><lb ed="R050" n="0083a06"/>答。若以事言。尧授舜。舜授禹。唯有德者居之。内绍 <lb ed="X" n="0695b04"/><lb ed="R050" n="0083a07"/>王子。虽殖德本。未及德藏。故禅位德藏。示天下之 <lb ed="X" n="0695b05"/><lb ed="R050" n="0083a08"/>至公也。尊法王位也。若以理言。内绍王子。尙不肯 <lb ed="X" n="0695b06"/><lb ed="R050" n="0083a09"/>居正位。况受禅乎。问。日月灯明。既因妙光而说法 <lb ed="X" n="0695b07"/><lb ed="R050" n="0083a10"/>华。何故不授记妙光。答。日月灯明相继成<persName>佛</persName>。因妙 <lb ed="X" n="0695b08"/><lb ed="R050" n="0083a11"/>光也。日月灯明说法花经。亦因妙光也。若妙光受 <lb ed="X" n="0695b09"/><lb ed="R050" n="0083a12"/>禅。即堕始终。光不名妙。既堕始终。必不能续灯明。 <lb ed="X" n="0695b10"/><lb ed="R050" n="0083a13"/>而成始成终。灯明亦不因妙光说法花经矣。故能 <lb ed="X" n="0695b11"/><lb ed="R050" n="0083a14"/>续灯明而成始成终者。必因非始非终之妙光乎。 <lb ed="X" n="0695b12"/><lb ed="R050" n="0083a15"/>此灯明所以说法花。亦必因无断续之妙光也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695b13"/><lb ed="R050" n="0083a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0695b1301"><persName>佛</persName>灭度後。妙光菩萨。持妙法莲花经。满八十小劫。为 <lb ed="X" n="0695b14"/><lb ed="R050" n="0083a17"/>人演说。日月灯明<persName>佛</persName>八子。皆师妙光。妙光教化。令其 <lb ed="X" n="0695b15"/><lb ed="R050" n="0083a18"/>坚固阿耨多罗三藐三菩提。是诸王子。供养无量百 <lb ed="X" n="0695b16"/><lb ed="R050" n="0083b01"/>千万亿<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0695b1601" n="0695b1601"/><anchor xml:id="beg0695b1601" n="0695b1601"/>已<anchor xml:id="end0695b1601"/>。皆成<persName>佛</persName>道。其最後成<persName>佛</persName>者。名曰燃灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0695b17"/><lb ed="R050" n="0083b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0695b1701">此明妙光续灯明之光。而为过去燃灯师也。过去 <lb ed="X" n="0695b18"/><lb ed="R050" n="0083b03"/>诸<persName>佛</persName>。若无妙光。不得成<persName>佛</persName>故。一切众生皆证灯明 <lb ed="X" n="0695b19"/><lb ed="R050" n="0083b04"/>之体。不以妙光为师故。终日圆觉。而未尝圆觉也。 <lb ed="X" n="0695b20"/><lb ed="R050" n="0083b05"/>问。八王子不以父为师。而以妙光为师何也。若以 <lb ed="X" n="0695b21"/><lb ed="R050" n="0083b06"/>事言。古人易子而教。故罗雲以舍利为师。尊师位 <lb ed="X" n="0695b22"/><lb ed="R050" n="0083b07"/>也。若以理言。八王子以灯明为父。其本体也。以妙 <lb ed="X" n="0695b23"/><lb ed="R050" n="0083b08"/>光为师。其本智也。行人虽初得本。其力未充。必假 <lb ed="X" n="0695b24"/><lb ed="R050" n="0083b09"/>本智。四十二番锻炼之功。尘消垢尽。然後进而至 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0695c" n="0695c"/> <lb ed="X" n="0695c01"/><lb ed="R050" n="0083b10"/>乎妙。转八识而成智者。妙光之力欤。语云。父以生 <lb ed="X" n="0695c02"/><lb ed="R050" n="0083b11"/>之。日月灯明有焉。师以成之。妙光有焉。故知妙光。 <lb ed="X" n="0695c03"/><lb ed="R050" n="0083b12"/>非因非果。而能因能果。花严谓之普光明智。楞伽 <lb ed="X" n="0695c04"/><lb ed="R050" n="0083b13"/>谓之自觉圣智。释迦一光东照。示此妙光也。说无 <lb ed="X" n="0695c05"/><lb ed="R050" n="0083b14"/>量经。说法花经。说此妙光也。日月灯明相继成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0695c06"/><lb ed="R050" n="0083b15"/>传此妙光也。是妙光者。是行人所当剋意者。忽得 <lb ed="X" n="0695c07"/><lb ed="R050" n="0083b16"/>泛作文字语言会也。故灯明一灯。分作两灯。一灯 <lb ed="X" n="0695c08"/><lb ed="R050" n="0083b17"/>授与德藏为法王。一灯授与妙光为法师。妙光将 <lb ed="X" n="0695c09"/><lb ed="R050" n="0083b18"/>此一灯。转授过去燃灯。燃灯又授现在释迦。释迦 <lb ed="X" n="0695c10"/><lb ed="R050" n="0084a01"/>又转授与未来弥勒。三世诸<persName>佛</persName>。皆藉日月灯明为 <lb ed="X" n="0695c11"/><lb ed="R050" n="0084a02"/>灯王。妙光为灯师。至今灯灯不断。皆灯王灯师之 <lb ed="X" n="0695c12"/><lb ed="R050" n="0084a03"/>力也。此法王法师二位。是<persName>如来</persName>道统之传。诸<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0695c13"/><lb ed="R050" n="0084a04"/>世本怀。正在乎此。于此剖明。则下文迎刃而解矣。 <lb ed="X" n="0695c14"/><lb ed="R050" n="0084a05"/>言法王者。道无不成。德无不备。功无不圆。行无不 <lb ed="X" n="0695c15"/><lb ed="R050" n="0084a06"/>满。位无不极者称法王。法师者。学法王之道。修法 <lb ed="X" n="0695c16"/><lb ed="R050" n="0084a07"/>王之德。行法王之行。转法王之经。遵法王之戒。入 <lb ed="X" n="0695c17"/><lb ed="R050" n="0084a08"/>法王之定。得法王之慧。如是经无量劫。功圆行满。 <lb ed="X" n="0695c18"/><lb ed="R050" n="0084a09"/>然後绍法王之位者称法师。故法师之位。是入法 <lb ed="X" n="0695c19"/><lb ed="R050" n="0084a10"/>王位之基址也。曰。若是则应先授声闻法师位。次 <lb ed="X" n="0695c20"/><lb ed="R050" n="0084a11"/>授法王位。方是次第。何故直以法王位授之也。曰。 <lb ed="X" n="0695c21"/><lb ed="R050" n="0084a12"/>先授法王位。正欲其行法师事也。未有绍法王位。 <lb ed="X" n="0695c22"/><lb ed="R050" n="0084a13"/>不由法师而入者。故下文。授舍利弗记云。汝于来 <lb ed="X" n="0695c23"/><lb ed="R050" n="0084a14"/>世。过无量无边不可思议劫。供养若干百千万亿 <lb ed="X" n="0695c24"/><lb ed="R050" n="0084a15"/>诸<persName>佛</persName>。奉持正法。具足菩萨所行之道<note place="inline">此法师位也</note>。当得 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0696a" n="0696a"/> <lb ed="X" n="0696a01"/><lb ed="R050" n="0084a16"/>作<persName>佛</persName>。号曰华光<note place="inline">法王位也</note>。授迦葉记云。汝于未来世。当 <lb ed="X" n="0696a02"/><lb ed="R050" n="0084a17"/>得奉觐三百万亿诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。供养恭敬。尊重赞歎。 <lb ed="X" n="0696a03"/><lb ed="R050" n="0084a18"/>廣宣诸<persName>佛</persName>无量道法<note place="inline">是法师位</note>。于最後身当得作<persName>佛</persName><note place="inline">是法 <lb ed="X" n="0696a04"/><lb ed="R050" n="0084b01"/>王位</note>。是知法王之位。必由法师而入也。故下文五百 <lb ed="X" n="0696a05"/><lb ed="R050" n="0084b02"/>罗汉。及八千比丘。发愿于异国持经者。是初发愿。 <lb ed="X" n="0696a06"/><lb ed="R050" n="0084b03"/>行法师事也。问。君师二位世法也。<persName>佛</persName>法平等。安用 <lb ed="X" n="0696a07"/><lb ed="R050" n="0084b04"/>之耶。答。若出世法中无王。则<persName>佛</persName>法无主。天龙八部。 <lb ed="X" n="0696a08"/><lb ed="R050" n="0084b05"/>无所归投。若出世法无师。则<persName>如来</persName>道统。断而不续。 <lb ed="X" n="0696a09"/><lb ed="R050" n="0084b06"/>故权衡道法者名法王。流通道法者称法师也。正 <lb ed="X" n="0696a10"/><lb ed="R050" n="0084b07"/>如夫子。有德无位称圣师。尧舜禹汤文武。德位俱 <lb ed="X" n="0696a11"/><lb ed="R050" n="0084b08"/>隆者。称圣王也。问。宗门只教人直下担当。自心作 <lb ed="X" n="0696a12"/><lb ed="R050" n="0084b09"/><persName>佛</persName>便了。更有何<persName>佛</persName>可成。何生可度。乃欲经无量劫 <lb ed="X" n="0696a13"/><lb ed="R050" n="0084b10"/>行法师事。然然绍法王之位乎。故思大云。三世诸 <lb ed="X" n="0696a14"/><lb ed="R050" n="0084b11"/><persName>佛</persName>。被我一口吞尽。何处更有众生可度。雲门要将 <lb ed="X" n="0696a15"/><lb ed="R050" n="0084b12"/><persName>如来</persName>一棒打死餵狗子吃。无著笊篱打文殊。黄蘗 <lb ed="X" n="0696a16"/><lb ed="R050" n="0084b13"/>欲斫罗汉胫。德山临济。<persName>佛</persName>祖俱不礼。丹霞不喜闻 <lb ed="X" n="0696a17"/><lb ed="R050" n="0084b14"/><persName>佛</persName>。<name role="" type="person">城东老姆</name>。不喜见<persName>佛</persName>。若是则祖位超于<persName>佛</persName>位远 <lb ed="X" n="0696a18"/><lb ed="R050" n="0084b15"/>矣。何不绍祖位而绍<persName>佛</persName>位耶。答云。莫错过祖师意。 <lb ed="X" n="0696a19"/><lb ed="R050" n="0084b16"/>不知祖师所言。直下担当四字。正是将成<persName>佛</persName>度生。 <lb ed="X" n="0696a20"/><lb ed="R050" n="0084b17"/>一件大事因缘。一肩担在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0696a2001" n="0696a2001"/><anchor xml:id="beg0696a2001" n="0696a2001"/>己<anchor xml:id="end0696a2001"/>身上了也。正如伊 <lb ed="X" n="0696a21"/><lb ed="R050" n="0084b18"/>尹周公。以天下为<anchor xml:id="nkr_note_add_0696a2101" n="0696a2101"/><anchor xml:id="beg0696a2101" n="0696a2101"/>己<anchor xml:id="end0696a2101"/>任一般。由彼根器大。信根深。 <lb ed="X" n="0696a22"/><lb ed="R050" n="0085a01"/>无明轻。烦恼薄。故一闻大法。直下承当。便能兴慈 <lb ed="X" n="0696a23"/><lb ed="R050" n="0085a02"/>运悲。入<g ref="#CB04622">廛</g>垂手。接物利生。行法师事。不论时劫。信 <lb ed="X" n="0696a24"/><lb ed="R050" n="0085a03"/>步行去。至于功成行满。方入妙觉。所谓水到渠成。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0696b" n="0696b"/> <lb ed="X" n="0696b01"/><lb ed="R050" n="0085a04"/>若谓祖师。悟了便休。更无所事。何异小乘。是谤祖 <lb ed="X" n="0696b02"/><lb ed="R050" n="0085a05"/>师矣。不观会中。文殊普贤。观音弥勒。药王药上。诸 <lb ed="X" n="0696b03"/><lb ed="R050" n="0085a06"/>大菩萨。劫劫生生。行菩萨道。尙未休息。祖师安得 <lb ed="X" n="0696b04"/><lb ed="R050" n="0085a07"/>闭门束手。而曰不求<persName>佛</persName>。不度生乎。然雲门黄蘗。诸 <lb ed="X" n="0696b05"/><lb ed="R050" n="0085a08"/>大祖师。作如是语。直是要人向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0696b0501" n="0696b0501"/><anchor xml:id="beg0696b0501" n="0696b0501"/>己<anchor xml:id="end0696b0501"/>脚跟下做工 <lb ed="X" n="0696b06"/><lb ed="R050" n="0085a09"/>夫。莫靠别人。故作此峻厉之语。激发後人。此万不 <lb ed="X" n="0696b07"/><lb ed="R050" n="0085a10"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0696b0701" n="0696b0701"/><anchor xml:id="beg0696b0701" n="0696b0701"/>已<anchor xml:id="end0696b0701"/>老婆心也。岂遂谓<persName>佛</persName>不足成乎。意谓<persName>佛</persName>为三 <lb ed="X" n="0696b08"/><lb ed="R050" n="0085a11"/>界导师。尙不许亲近。又况亲近无明烦恼诸杂毒 <lb ed="X" n="0696b09"/><lb ed="R050" n="0085a12"/>乎。古德所谓不向密密处亲近。名真亲近是也。所 <lb ed="X" n="0696b10"/><lb ed="R050" n="0085a13"/>以下文亦云。一切不亲近。是名初亲近处耳。今人 <lb ed="X" n="0696b11"/><lb ed="R050" n="0085a14"/>器量自不及祖师万分之一。抑且未曾闯入祖师 <lb ed="X" n="0696b12"/><lb ed="R050" n="0085a15"/>门户。勉强教人担当。不知只担得一堆无明古董 <lb ed="X" n="0696b13"/><lb ed="R050" n="0085a16"/>烦恼墼子。何曾梦见祖师。亦敢大言曰。无生可度。 <lb ed="X" n="0696b14"/><lb ed="R050" n="0085a17"/>无<persName>佛</persName>可成耶。昔皓月供奉问长沙云。天下善知识。 <lb ed="X" n="0696b15"/><lb ed="R050" n="0085a18"/>证三德涅槃也未。沙曰。大德问果上涅槃。因中涅 <lb ed="X" n="0696b16"/><lb ed="R050" n="0085b01"/>槃。曰。果上涅槃。沙曰。天下善知识未证。曰。为甚么。 <lb ed="X" n="0696b17"/><lb ed="R050" n="0085b02"/>未证。沙曰。功未齐于诸圣。曰。功未齐于诸圣。何名 <lb ed="X" n="0696b18"/><lb ed="R050" n="0085b03"/>善知识。沙曰。明见<persName>佛</persName>性。亦得名为善知识。曰。如何 <lb ed="X" n="0696b19"/><lb ed="R050" n="0085b04"/>是因中涅槃。师曰。大德是。详味长沙数语。是镇心 <lb ed="X" n="0696b20"/><lb ed="R050" n="0085b05"/>丸。可治千古顚狂之疾。故在方便品中。见<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0696b21"/><lb ed="R050" n="0085b06"/>世之心。譬喩品。见<persName>如来</persName>方便之巧。药草品。见<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0696b22"/><lb ed="R050" n="0085b07"/>法雨之等。化城品。见<persName>如来</persName>教化之久。宝塔品。见如 <lb ed="X" n="0696b23"/><lb ed="R050" n="0085b08"/>来化身之多。提婆品。见<persName>如来</persName>求法之切。常不轻品。 <lb ed="X" n="0696b24"/><lb ed="R050" n="0085b09"/>见<persName>如来</persName>持经之固。寿量品。见<persName>如来</persName>本迹之远。涌出 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0696c" n="0696c"/> <lb ed="X" n="0696c01"/><lb ed="R050" n="0085b10"/>品。见<persName>如来</persName>度生之廣。此等皆是<persName>如来</persName>从法师位中。 <lb ed="X" n="0696c02"/><lb ed="R050" n="0085b11"/>入法王位之牓样。故向人吐露。亹亹不休耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c03"/><lb ed="R050" n="0085b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0696c0301">八百弟子中有一人。号曰求名。贪著利养。虽复读诵 <lb ed="X" n="0696c04"/><lb ed="R050" n="0085b13"/>众经。而不通利。多所忘失。故号求名。是人亦以种诸 <lb ed="X" n="0696c05"/><lb ed="R050" n="0085b14"/>善根因缘故。得値无量百千万亿诸<persName>佛</persName>。供养恭敬。尊 <lb ed="X" n="0696c06"/><lb ed="R050" n="0085b15"/>重赞歎。弥勒当知。尔时妙光菩萨。岂异人乎。我身是 <lb ed="X" n="0696c07"/><lb ed="R050" n="0085b16"/>也。求名菩萨。汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c08"/><lb ed="R050" n="0085b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0696c0801">此明妙光为未来弥勒师也。博而不精。故曰求名。 <lb ed="X" n="0696c09"/><lb ed="R050" n="0085b18"/>不得其门。故不通利。一暴十寒。故多所忘失。虽不 <lb ed="X" n="0696c10"/><lb ed="R050" n="0086a01"/>通经。亦修杂善。故曰种诸善根。弥勒下。点破言。昔 <lb ed="X" n="0696c11"/><lb ed="R050" n="0086a02"/>日之妙光。即今日之文殊。昔日之求名。即今日之 <lb ed="X" n="0696c12"/><lb ed="R050" n="0086a03"/>弥勒。当时同在一会。汝岂不知。而反来问我乎。弥 <lb ed="X" n="0696c13"/><lb ed="R050" n="0086a04"/>勒云。文殊当知。文殊云。弥勒当知。此二老互相推 <lb ed="X" n="0696c14"/><lb ed="R050" n="0086a05"/>重也。问。八王子师妙光。求名亦师妙光。然而成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0696c15"/><lb ed="R050" n="0086a06"/>迟速。若霄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0696001" n="0696001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0696001" n="0696001"/><anchor xml:id="beg0696001" n="0696001"/>壤<anchor xml:id="end0696001"/>悬殊者何也。其用心不同也。八子初 <lb ed="X" n="0696c16"/><lb ed="R050" n="0086a07"/>随出家。便发大乘意。得即心即<persName>佛</persName>之旨。不向外驰。 <lb ed="X" n="0696c17"/><lb ed="R050" n="0086a08"/>却从自<anchor xml:id="nkr_note_add_0696c1701" n="0696c1701"/><anchor xml:id="beg0696c1701" n="0696c1701"/>己<anchor xml:id="end0696c1701"/>脚跟下。著力精进故速。求名菩萨。却在 <lb ed="X" n="0696c18"/><lb ed="R050" n="0086a09"/>语言文字上作活计。心常懈怠。故旋读旋忘。所谓 <lb ed="X" n="0696c19"/><lb ed="R050" n="0086a10"/>分别名相不知休者故迟。首楞严云。若得圆根。与 <lb ed="X" n="0696c20"/><lb ed="R050" n="0086a11"/>不圆根。日劫相倍。信哉。行人当以此为鉴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c21"/><lb ed="R050" n="0086a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0696c2101">今见此瑞。与本无异。是故唯忖。今日<persName>如来</persName>。当说大乘 <lb ed="X" n="0696c22"/><lb ed="R050" n="0086a13"/>经。名妙法莲花。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c23"/><lb ed="R050" n="0086a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0696c2301">此结文殊领答也。言我所以必知说法花经者。由 <lb ed="X" n="0696c24"/><lb ed="R050" n="0086a15"/>我今日见此光明。与昔时所见无异。昔日之光说。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0697a" n="0697a"/> <lb ed="X" n="0697a01"/><lb ed="R050" n="0086a16"/>法花经。今日之瑞。当知亦尔。以古证今。故知必当 <lb ed="X" n="0697a02"/><lb ed="R050" n="0086a17"/>说妙法也。问。<persName>如来</persName>放光。弥勒发问。文殊领答。毕竟 <lb ed="X" n="0697a03"/><lb ed="R050" n="0086a18"/>何似。答。<persName>如来</persName>放光。如伏羲画卦象。弥勒发问。如文 <lb ed="X" n="0697a04"/><lb ed="R050" n="0086b01"/>王作彖辞。文殊领答。如夫子作彖传。总是与混沌 <lb ed="X" n="0697a05"/><lb ed="R050" n="0086b02"/>画眉。虚空安柄。若是先天太极图。还须请问自<anchor xml:id="nkr_note_add_0697a0501" n="0697a0501"/><anchor xml:id="beg0697a0501" n="0697a0501"/>己<anchor xml:id="end0697a0501"/> <lb ed="X" n="0697a06"/><lb ed="R050" n="0086b03"/>主人公。三位圣人犹隔江在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a07"/><lb ed="R050" n="0086b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697a0701">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。于大众中。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0697a08"/><lb ed="R050" n="0086b05"/><p xml:id="pX31p0697a0801">我念过去世。无量无数劫。有<persName>佛</persName>人中尊。号日月灯明。 <lb ed="X" n="0697a09"/><lb ed="R050" n="0086b06"/><persName>世尊</persName>演说法。度无量众生。无数亿菩萨。令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a10"/><lb ed="R050" n="0086b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697a1001">此颂见最初灯明。说法度生。令得种智也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a11"/><lb ed="R050" n="0086b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697a1101"><persName>佛</persName>未出家时。所生八王子。见大圣出家。亦随修梵行。 <lb ed="X" n="0697a12"/><lb ed="R050" n="0086b09"/>时<persName>佛</persName>说大乘。经名无量義。于诸大众中。而为廣分别。 <lb ed="X" n="0697a13"/><lb ed="R050" n="0086b10"/><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0697a1301" n="0697a1301"/><anchor xml:id="beg0697a1301" n="0697a1301"/>已<anchor xml:id="end0697a1301"/>。即于法座上。跏趺坐三昧。名无量義处。 <lb ed="X" n="0697a14"/><lb ed="R050" n="0086b11"/>天雨曼陀花。天鼓自然鸣。诸天龙鬼神。供养人中尊。 <lb ed="X" n="0697a15"/><lb ed="R050" n="0086b12"/>一切诸<persName>佛</persName>土。即时大震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a16"/><lb ed="R050" n="0086b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697a1601">此颂见最後灯明。出家说经入定雨花动地。同今 <lb ed="X" n="0697a17"/><lb ed="R050" n="0086b14"/>日也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a18"/><lb ed="R050" n="0086b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697a1801"><persName>佛</persName>放眉间光。现诸稀有事。此光照东方。万八千<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0697a19"/><lb ed="R050" n="0086b16"/>示一切众生。生死业报处。有见诸<persName>佛</persName>土。以众宝莊严。 <lb ed="X" n="0697a20"/><lb ed="R050" n="0086b17"/>琉璃玻璃色。斯由<persName>佛</persName>光照。及见诸天人。龙神夜叉众。 <lb ed="X" n="0697a21"/><lb ed="R050" n="0086b18"/>乾闼紧那罗。各供养其<persName>佛</persName>。又见诸<persName>如来</persName>。自然成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0697a22"/><lb ed="R050" n="0087a01"/>身色如金山。端严甚微妙。如净琉璃中。内现真金像。 <lb ed="X" n="0697a23"/><lb ed="R050" n="0087a02"/><persName>世尊</persName>在大众。敷演深法義。一一诸<persName>佛</persName>土。声闻众无数。 <lb ed="X" n="0697a24"/><lb ed="R050" n="0087a03"/>因<persName>佛</persName>光所照。悉见彼大众。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0697b" n="0697b"/> <lb ed="X" n="0697b01"/><lb ed="R050" n="0087a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697b0101">此颂见最後灯明。放光现瑞。同今日也。示一切下。 <lb ed="X" n="0697b02"/><lb ed="R050" n="0087a05"/>见光中现六凡始终同也。斯由<persName>佛</persName>光照。应上见字。 <lb ed="X" n="0697b03"/><lb ed="R050" n="0087a06"/>最亲切有味。言今日能见<persName>佛</persName>土。及见天人者。不由 <lb ed="X" n="0697b04"/><lb ed="R050" n="0087a07"/>于他。皆由自<anchor xml:id="nkr_note_add_0697b0401" n="0697b0401"/><anchor xml:id="beg0697b0401" n="0697b0401"/>己<anchor xml:id="end0697b0401"/>一点妙光照映。所以能见。即此光 <lb ed="X" n="0697b05"/><lb ed="R050" n="0087a08"/>明。便是成<persName>佛</persName>根本。故在<persName>佛</persName>身。名为<persName>佛</persName>光耳。此点破 <lb ed="X" n="0697b06"/><lb ed="R050" n="0087a09"/>八部供<persName>佛</persName>亦由此光也。又见下。见<persName>如来</persName>成道同也。 <lb ed="X" n="0697b07"/><lb ed="R050" n="0087a10"/>自然成<persName>佛</persName>道者。但发此光。自然成<persName>佛</persName>。不假修治也。 <lb ed="X" n="0697b08"/><lb ed="R050" n="0087a11"/><persName>佛</persName>光中。见金色身端严微妙。恰如净琉璃中。现真 <lb ed="X" n="0697b09"/><lb ed="R050" n="0087a12"/>金像也。<persName>世尊</persName>下。见<persName>如来</persName>说法亦同也。因<persName>佛</persName>光所照。 <lb ed="X" n="0697b10"/><lb ed="R050" n="0087a13"/>悉见彼大众者。<persName>如来</persName>说法。万八千土。无数听众。悉 <lb ed="X" n="0697b11"/><lb ed="R050" n="0087a14"/>来集会。各各因此光明。故得各各相见。眼眼相觑。 <lb ed="X" n="0697b12"/><lb ed="R050" n="0087a15"/>此点破声闻。见色闻声。亦由此光也。古人道。你也 <lb ed="X" n="0697b13"/><lb ed="R050" n="0087a16"/>见。我也见。为甚么不会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b14"/><lb ed="R050" n="0087a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697b1401">或有诸比丘。在于山林中。精进持净戒。犹如护明珠。 <lb ed="X" n="0697b15"/><lb ed="R050" n="0087a18"/>又见诸菩萨。行施忍辱等。其数如恒沙。斯由<persName>佛</persName>光照。 <lb ed="X" n="0697b16"/><lb ed="R050" n="0087b01"/>又见诸菩萨。深入诸禅定。身心寂不动。以求无上道。 <lb ed="X" n="0697b17"/><lb ed="R050" n="0087b02"/>又见诸菩萨。知法寂灭相。各于其国土。说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b18"/><lb ed="R050" n="0087b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697b1801">此颂比丘菩萨行道。始终亦同也。斯由<persName>佛</persName>光照。是 <lb ed="X" n="0697b19"/><lb ed="R050" n="0087b04"/>点破菩萨行六度。亦由此光也。古德云。譬如一片 <lb ed="X" n="0697b20"/><lb ed="R050" n="0087b05"/>田地相似。一任诸人耕种。无有一人不承此恩力 <lb ed="X" n="0697b21"/><lb ed="R050" n="0087b06"/>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b22"/><lb ed="R050" n="0087b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697b2201">尔时四部众。见日月灯<persName>佛</persName>。现大神通力。其心皆欢喜。 <lb ed="X" n="0697b23"/><lb ed="R050" n="0087b08"/>各各自相问。是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b24"/><lb ed="R050" n="0087b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697b2401">此颂。大众腾疑亦同也。各各自相问者。言各人自 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0697c" n="0697c"/> <lb ed="X" n="0697c01"/><lb ed="R050" n="0087b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0697c0101" n="0697c0101"/><anchor xml:id="beg0697c0101" n="0697c0101"/>己<anchor xml:id="end0697c0101"/>忖量。自言自语也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c02"/><lb ed="R050" n="0087b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697c0201">天人所奉尊。适从三昧起。赞妙光菩萨。汝为世间眼。 <lb ed="X" n="0697c03"/><lb ed="R050" n="0087b12"/>一切所归信。能奉持法藏。如我所说法。唯汝能证知。 <lb ed="X" n="0697c04"/><lb ed="R050" n="0087b13"/><persName>世尊</persName>既赞歎。令妙光欢喜。说是法花经。满六十小劫。 <lb ed="X" n="0697c05"/><lb ed="R050" n="0087b14"/>不起于此座。所说上妙法。是妙光法师。悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c06"/><lb ed="R050" n="0087b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0697c0601">此颂放光之後。说法花经。以见今之必然也。此经 <lb ed="X" n="0697c07"/><lb ed="R050" n="0087b16"/>为发最上乘者说。必是妙光堪闻妙法。故学人欲 <lb ed="X" n="0697c08"/><lb ed="R050" n="0087b17"/>闻妙法。须得自<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c0801" n="0697c0801"/><anchor xml:id="beg0697c0801" n="0697c0801"/>己<anchor xml:id="end0697c0801"/>妙光开发。然後出言吐语。尽从 <lb ed="X" n="0697c09"/><lb ed="R050" n="0087b18"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c0901" n="0697c0901"/><anchor xml:id="beg0697c0901" n="0697c0901"/>己<anchor xml:id="end0697c0901"/>胸中流出。方始光<g ref="#CB08504">焰</g>照天照地。以世间眼。赞 <lb ed="X" n="0697c10"/><lb ed="R050" n="0088a01"/>妙光者。非眼不能见色。非妙光不能奉持正法眼 <lb ed="X" n="0697c11"/><lb ed="R050" n="0088a02"/>藏。由我所说法。唯汝妙光。方能证知。故我以正法 <lb ed="X" n="0697c12"/><lb ed="R050" n="0088a03"/>眼藏涅槃妙心。付嘱汝也。问。何故<persName>世尊</persName>。先赞妙光。 <lb ed="X" n="0697c13"/><lb ed="R050" n="0088a04"/>令妙光欢喜。然後为彼说法花经。答。此<persName>佛</persName>事人情。 <lb ed="X" n="0697c14"/><lb ed="R050" n="0088a05"/>一齐拈出。焉有人不生欢喜。而能领荷大事者乎。 <lb ed="X" n="0697c15"/><lb ed="R050" n="0088a06"/>故虽有妙光。若不令彼大喜遍身。亦不能荷担大 <lb ed="X" n="0697c16"/><lb ed="R050" n="0088a07"/>法。必令大喜遍身。然後堪任此大事耳。故释迦末 <lb ed="X" n="0697c17"/><lb ed="R050" n="0088a08"/>後。在灵山会上。拈花示众时。唯迦葉破颜微笑。世 <lb ed="X" n="0697c18"/><lb ed="R050" n="0088a09"/>尊云。我有正法眼藏涅槃妙心。付嘱与汝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c19"/><lb ed="R050" n="0088a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0697c1901"><persName>佛</persName>说是法花。令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c1901" n="0697c1901"/><anchor xml:id="beg0697c1901" n="0697c1901"/>已<anchor xml:id="end0697c1901"/>。寻即于是日。告于天人众。 <lb ed="X" n="0697c20"/><lb ed="R050" n="0088a11"/>诸法实相義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c2001" n="0697c2001"/><anchor xml:id="beg0697c2001" n="0697c2001"/>已<anchor xml:id="end0697c2001"/>为汝等说。我今于中夜。当入于涅槃。 <lb ed="X" n="0697c21"/><lb ed="R050" n="0088a12"/>汝一心精进。当離于放逸。诸<persName>佛</persName>甚难値。亿劫时一遇。 <lb ed="X" n="0697c22"/><lb ed="R050" n="0088a13"/><persName>世尊</persName>诸子等。闻<persName>佛</persName>入涅槃。各各怀悲恼。<persName>佛</persName>灭一何速。 <lb ed="X" n="0697c23"/><lb ed="R050" n="0088a14"/>圣主法之王。安慰无量众。我若灭度时。汝等忽忧怖。 <lb ed="X" n="0697c24"/><lb ed="R050" n="0088a15"/>是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。于无漏实相。心<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c2401" n="0697c2401"/><anchor xml:id="beg0697c2401" n="0697c2401"/>已<anchor xml:id="end0697c2401"/>得通达。其次当作<persName>佛</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0698a" n="0698a"/> <lb ed="X" n="0698a01"/><lb ed="R050" n="0088a16"/>号曰为净身。亦度无量众。<persName>佛</persName>此夜灭度。如薪尽火灭 <lb ed="X" n="0698a02"/><lb ed="R050" n="0088a17"/>分佈诸舍利。而起无量塔。比丘比丘尼。其数如恒沙。 <lb ed="X" n="0698a03"/><lb ed="R050" n="0088a18"/>倍复加精进。以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a04"/><lb ed="R050" n="0088b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0698a0401">此颂唱灭授记入灭也。先颂唱灭。既令妙光欢喜。 <lb ed="X" n="0698a05"/><lb ed="R050" n="0088b02"/>复令大众欢喜。法藏有归。心事<anchor xml:id="nkr_note_add_0698a0501" n="0698a0501"/><anchor xml:id="beg0698a0501" n="0698a0501"/>已<anchor xml:id="end0698a0501"/>毕。遂告众云。如 <lb ed="X" n="0698a06"/><lb ed="R050" n="0088b03"/>来出世本意。欲令大众悟实相義。今诸法实相。为 <lb ed="X" n="0698a07"/><lb ed="R050" n="0088b04"/>汝等说竟。汝等又皆欢喜领荷。出世本怀。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0698a0701" n="0698a0701"/><anchor xml:id="beg0698a0701" n="0698a0701"/>已<anchor xml:id="end0698a0701"/>了 <lb ed="X" n="0698a08"/><lb ed="R050" n="0088b05"/>结。我于中夜。当入灭矣。复戒勉云。我虽说破。不过 <lb ed="X" n="0698a09"/><lb ed="R050" n="0088b06"/>为汝等作个指路头人。汝等虽欢喜领荷。还须努 <lb ed="X" n="0698a10"/><lb ed="R050" n="0088b07"/>力。精进修持。无得放逸。且诸<persName>佛</persName>难遇。如盲龟値木。 <lb ed="X" n="0698a11"/><lb ed="R050" n="0088b08"/>若<persName>佛</persName>在世尙有所依。若<persName>佛</persName>入灭无可依者。汝等当 <lb ed="X" n="0698a12"/><lb ed="R050" n="0088b09"/>生难遭之想。当信<persName>如来</persName>诚谛之语。勿生懈怠。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0698a13"/><lb ed="R050" n="0088b10"/>下。颂授记也。诸子者。灯明八子也。圣子闻唱灭而 <lb ed="X" n="0698a14"/><lb ed="R050" n="0088b11"/>怀忧。法王见怀忧而安慰。亦是<persName>佛</persName>事人情。<persName>佛</persName>此下。 <lb ed="X" n="0698a15"/><lb ed="R050" n="0088b12"/>颂入灭也。如薪尽火灭者。言薪尽故见火灭。其实 <lb ed="X" n="0698a16"/><lb ed="R050" n="0088b13"/>火传不知其尽。倍复加精进者。受<persName>佛</persName>嘱而加功也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a17"/><lb ed="R050" n="0088b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0698a1701">是妙光法师。奉持<persName>佛</persName>法藏。八十小劫中。廣宣法花经。 <lb ed="X" n="0698a18"/><lb ed="R050" n="0088b15"/>是诸八王子。妙光所开化。坚固无上道。当见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0698a19"/><lb ed="R050" n="0088b16"/>供养诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0698a1901" n="0698a1901"/><anchor xml:id="beg0698a1901" n="0698a1901"/>已<anchor xml:id="end0698a1901"/>。随顺行大道。相继得成<persName>佛</persName>。转次而授记。 <lb ed="X" n="0698a20"/><lb ed="R050" n="0088b17"/>最後天中天。号曰燃灯<persName>佛</persName>。诸仙之导师。度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a21"/><lb ed="R050" n="0088b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0698a2101">此颂妙光为过去燃灯<persName>佛</persName>师也。相继成<persName>佛</persName>者。燃灯 <lb ed="X" n="0698a22"/><lb ed="R050" n="0089a01"/>续明。光光不尽也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a23"/><lb ed="R050" n="0089a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0698a2301">是妙光法师。时有一弟子。心常怀懈怠。贪著于名利。 <lb ed="X" n="0698a24"/><lb ed="R050" n="0089a03"/>求名利无厌。多游族姓家。弃捨所习诵。废忘不通利。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0698b" n="0698b"/> <lb ed="X" n="0698b01"/><lb ed="R050" n="0089a04"/>以是因缘故。号之为求名。亦行众善业。得见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0698b02"/><lb ed="R050" n="0089a05"/>供养于诸<persName>佛</persName>。随顺行大道。具六波罗蜜。今见释狮子。 <lb ed="X" n="0698b03"/><lb ed="R050" n="0089a06"/>其後当作<persName>佛</persName>。号名曰弥勒。廣度诸众生。其数无有量。 <lb ed="X" n="0698b04"/><lb ed="R050" n="0089a07"/>彼<persName>佛</persName>灭度後。懈怠者汝是。妙光法师者。今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698b05"/><lb ed="R050" n="0089a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0698b0501">此颂妙光。为未来弥勒师也。多游族姓家者。世缘 <lb ed="X" n="0698b06"/><lb ed="R050" n="0089a09"/>不断。向外驰求也。弃捨所习诵者。道念轻微。世情 <lb ed="X" n="0698b07"/><lb ed="R050" n="0089a10"/>浓厚也。废忘不通利者。心不专一。道不深求也。得 <lb ed="X" n="0698b08"/><lb ed="R050" n="0089a11"/>见无数<persName>佛</persName>者。言八王子。志念坚固。得则诸<persName>佛</persName>。求名 <lb ed="X" n="0698b09"/><lb ed="R050" n="0089a12"/>行诸善业。亦见诸<persName>佛</persName>。虽修福修慧不同。同归见<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0698b10"/><lb ed="R050" n="0089a13"/>既见<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0698b1001" n="0698b1001"/><anchor xml:id="beg0698b1001" n="0698b1001"/>已<anchor xml:id="end0698b1001"/>。必欲供养诸<persName>佛</persName>。随顺行道。方得福慧两 <lb ed="X" n="0698b11"/><lb ed="R050" n="0089a14"/>严。功圆行满。成报身<persName>佛</persName>也。懈怠昔汝是。昔言灯明 <lb ed="X" n="0698b12"/><lb ed="R050" n="0089a15"/>灭後。倍加精进者。即八王子是也。灭後而懈怠者。 <lb ed="X" n="0698b13"/><lb ed="R050" n="0089a16"/>即汝便是也。无论弥勒与八王子。同在一会而授 <lb ed="X" n="0698b14"/><lb ed="R050" n="0089a17"/>记。若此悬远。即释迦在燃灯时。亲得授记。而弥勒 <lb ed="X" n="0698b15"/><lb ed="R050" n="0089a18"/>在释迦会中授记。又若此悬远。盖释迦常行精进。 <lb ed="X" n="0698b16"/><lb ed="R050" n="0089b01"/>弥勒常自懈怠。故行人当以八王子释迦为法。勿 <lb ed="X" n="0698b17"/><lb ed="R050" n="0089b02"/>效弥勒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698b18"/><lb ed="R050" n="0089b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0698b1801">我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。 <lb ed="X" n="0698b19"/><lb ed="R050" n="0089b04"/>今相如本瑞。是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。 <lb ed="X" n="0698b20"/><lb ed="R050" n="0089b05"/>诸人今当知。合掌一心待。<persName>佛</persName>当雨法雨。充足求道者。 <lb ed="X" n="0698b21"/><lb ed="R050" n="0089b06"/>诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698b22"/><lb ed="R050" n="0089b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0698b2201">前六句。颂所见以明必说法花也。本光二字。要看 <lb ed="X" n="0698b23"/><lb ed="R050" n="0089b08"/>得重。是众生本来有此光明。故今日定说此经也。 <lb ed="X" n="0698b24"/><lb ed="R050" n="0089b09"/>故知弥勒腾疑。慈灯也。文殊领答。智灯也。德藏授 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0698c" n="0698c"/> <lb ed="X" n="0698c01"/><lb ed="R050" n="0089b10"/>记。照世灯也。八王子相继成<persName>佛</persName>。无尽灯也。本灯元 <lb ed="X" n="0698c02"/><lb ed="R050" n="0089b11"/>是日月灯明。故曰本光瑞如此。今相如本瑞者。正 <lb ed="X" n="0698c03"/><lb ed="R050" n="0089b12"/>谓今<persName>佛</persName>之光。与古<persName>佛</persName>之光无异也。今<persName>佛</persName>下。明放光 <lb ed="X" n="0698c04"/><lb ed="R050" n="0089b13"/>是方便。助发二字。不但将释迦<persName>世尊</persName>。放光心事。尽 <lb ed="X" n="0698c05"/><lb ed="R050" n="0089b14"/>情说出。却将一切诸<persName>佛</persName>。历代祖师心事都说尽也。 <lb ed="X" n="0698c06"/><lb ed="R050" n="0089b15"/>释迦不出世时。无论凡圣。但属有情。一一脚跟下。 <lb ed="X" n="0698c07"/><lb ed="R050" n="0089b16"/>各有一尊灯明古<persName>佛</persName>。昼夜放光。无有休歇。谓之本 <lb ed="X" n="0698c08"/><lb ed="R050" n="0089b17"/>光本瑞。若地狱道中无此本光。烊铜灌口。热火沸 <lb ed="X" n="0698c09"/><lb ed="R050" n="0089b18"/>心。刀山上行。剑树上走。忍痛者谁。饿鬼道中。若无 <lb ed="X" n="0698c10"/><lb ed="R050" n="0090a01"/>本光。针咽<g ref="#CB08504">焰</g>口。叫呼求食者谁。畜牲道中。若无本 <lb ed="X" n="0698c11"/><lb ed="R050" n="0090a02"/>光。披毛带角。飞跃蹄嘷者谁。修罗道中。若无本光。 <lb ed="X" n="0698c12"/><lb ed="R050" n="0090a03"/>三头六臂。嗔鬥者谁。天道中。若无本光。受欲乐修 <lb ed="X" n="0698c13"/><lb ed="R050" n="0090a04"/>禅定者谁。诸<persName>佛</persName>无此本光。成正觉度众生者谁。菩 <lb ed="X" n="0698c14"/><lb ed="R050" n="0090a05"/>萨若无本光。修六度者谁。声闻若无本光。受寂灭 <lb ed="X" n="0698c15"/><lb ed="R050" n="0090a06"/>乐。作神变者谁。缘觉无此本光。求勝法者谁。天人 <lb ed="X" n="0698c16"/><lb ed="R050" n="0090a07"/>中无此本光。闻呼即应。见物便知。扬眉瞬目。折旋 <lb ed="X" n="0698c17"/><lb ed="R050" n="0090a08"/>俯仰者谁。故知此光。本来具有。物物上彰。法法上 <lb ed="X" n="0698c18"/><lb ed="R050" n="0090a09"/>现。把针时。针锋上显。擧笔时。笔尖上露。看经时。经 <lb ed="X" n="0698c19"/><lb ed="R050" n="0090a10"/>上现。搬柴运水时。柴水上现。虽然无处不现。无不 <lb ed="X" n="0698c20"/><lb ed="R050" n="0090a11"/>承此恩力。埋在五阴坑中。抛在无事甲裡。不生疑 <lb ed="X" n="0698c21"/><lb ed="R050" n="0090a12"/>心。不知推究。有廣大威神而不能用。故穿衣吃饭。 <lb ed="X" n="0698c22"/><lb ed="R050" n="0090a13"/>直作穿衣吃饭会。茶话时。便作茶话会。所以头头 <lb ed="X" n="0698c23"/><lb ed="R050" n="0090a14"/>显露。处处蹉过。故劳<persName>世尊</persName>放此光明。作个图样。欲 <lb ed="X" n="0698c24"/><lb ed="R050" n="0090a15"/>人向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0698c2401" n="0698c2401"/><anchor xml:id="beg0698c2401" n="0698c2401"/>己<anchor xml:id="end0698c2401"/>脚跟下识取一点。本有古<persName>佛</persName>光明。正如 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0699a" n="0699a"/> <lb ed="X" n="0699a01"/><lb ed="R050" n="0090a16"/>一点火星。埋左<g ref="#CB01926">灰</g>裡。不能发<g ref="#CB08504">焰</g>。今日<persName>世尊</persName>担柴把 <lb ed="X" n="0699a02"/><lb ed="R050" n="0090a17"/>草。助令生光发焰。故曰助发。不但放光是助发。说 <lb ed="X" n="0699a03"/><lb ed="R050" n="0090a18"/>经授记。无非助发。不但释迦是助发。即历代祖师 <lb ed="X" n="0699a04"/><lb ed="R050" n="0090b01"/>无非助发。昔德山侍立龙潭次。潭曰。更深夜静。何 <lb ed="X" n="0699a05"/><lb ed="R050" n="0090b02"/>不下山去。师珍重便出。却回曰。外面黑。潭点纸灯 <lb ed="X" n="0699a06"/><lb ed="R050" n="0090b03"/>度与师。师拟接。潭复吹灭。山大悟便礼拜。潭曰。子 <lb ed="X" n="0699a07"/><lb ed="R050" n="0090b04"/>见个甚么道理。便礼拜。山曰。从今<anchor xml:id="nkr_note_add_0699a0701" n="0699a0701"/><anchor xml:id="beg0699a0701" n="0699a0701"/>已<anchor xml:id="end0699a0701"/>後。更不疑天 <lb ed="X" n="0699a08"/><lb ed="R050" n="0090b05"/>下老和尙舌头也。龙潭度纸灯与德山。当时吹灭。 <lb ed="X" n="0699a09"/><lb ed="R050" n="0090b06"/>且道悟个甚么。不但历代祖师是助发。即虾<anchor xml:id="nkr_note_add_0699a0901" n="0699a0901"/><anchor xml:id="beg0699a0901" n="0699a0901"/><g ref="#CB03157">蟆</g><anchor xml:id="end0699a0901"/>蚯 <lb ed="X" n="0699a10"/><lb ed="R050" n="0090b07"/>蚓。墙壁瓦砾。无非助汝发機。故知香严悟处不在 <lb ed="X" n="0699a11"/><lb ed="R050" n="0090b08"/>竹边。灵雲悟处不在华上。俱胝悟处不在指头。侍 <lb ed="X" n="0699a12"/><lb ed="R050" n="0090b09"/>者悟处不在布毛也。今相如本瑞者。言如者。正谓 <lb ed="X" n="0699a13"/><lb ed="R050" n="0090b10"/>今日释迦光。与古<persName>佛</persName>光。相去不远也。僧问盐官。如 <lb ed="X" n="0699a14"/><lb ed="R050" n="0090b11"/>何是本身<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。师曰。与老僧过净甁来。僧将 <lb ed="X" n="0699a15"/><lb ed="R050" n="0090b12"/>净甁至。师云。却安旧处著。僧送还旧处。复来诘问。 <lb ed="X" n="0699a16"/><lb ed="R050" n="0090b13"/>师曰。古<persName>佛</persName>过去久矣。便是此義。诸人下。是方便品 <lb ed="X" n="0699a17"/><lb ed="R050" n="0090b14"/>之张本。言诸求三乘人。心有疑悔而不自安者。待 <lb ed="X" n="0699a18"/><lb ed="R050" n="0090b15"/><persName>佛</persName>从三昧起。一齐为汝刬却。与汝安心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a19"/><lb ed="R050" n="0090b17"/><p xml:id="pX31p0699a1901">妙法莲花经大<g ref="#CB15673">窾</g>卷首</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a20"/> <lb ed="X" n="0699a21"/> <lb ed="X" n="0699a22"/><cb:docNumber>No. 614</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0699a23"/><lb ed="R050" n="0091a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经大窾卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0699a24"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0699b" n="0699b"/> <lb ed="X" n="0699b01"/><lb ed="R050" n="0091a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0699b02"/> <lb ed="X" n="0699b03"/><lb ed="R050" n="0091a03"/><byline cb:type="author">明 金庭比丘 通润 笺</byline> <lb ed="X" n="0699b04"/><lb ed="R050" n="0091a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0699b0401">方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b05"/><lb ed="R050" n="0091a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0699b0501">颂云。</p> <lb ed="X" n="0699b06"/><lb ed="R050" n="0091a06"/><lg type="regular" xml:id="lgX31p0699b0601"><l>何事收光後</l><l>雄谈八部前</l><l>欲将如意宝</l> <lb ed="X" n="0699b07"/><lb ed="R050" n="0091a07"/><l>换过止啼钱</l><l>一众生疑网</l><l>其谁脱瘴烟</l> <lb ed="X" n="0699b08"/><lb ed="R050" n="0091a08"/><l>虚空忽落地</l><l>处处露靑天</l></lg> <lb ed="X" n="0699b09"/><lb ed="R050" n="0091a09"/><p xml:id="pX31p0699b0901">上品放光。是无言之方便。此品藉言说以发明无 <lb ed="X" n="0699b10"/><lb ed="R050" n="0091a10"/>言之方便。是以方便解方便。故直曰方便。是法不 <lb ed="X" n="0699b11"/><lb ed="R050" n="0091a11"/>可示言词相寂灭。是不可以言语形容矣。是法非 <lb ed="X" n="0699b12"/><lb ed="R050" n="0091a12"/>思量分别之所能解。是不可以识心推𢜬矣。既不 <lb ed="X" n="0699b13"/><lb ed="R050" n="0091a13"/>可以言语形容。不可以识心推𢜬。随其意而安名 <lb ed="X" n="0699b14"/><lb ed="R050" n="0091a14"/>立号。曲解之曰。<persName>佛</persName>乘<persName>佛</persName>知见。非方便而何。故对未 <lb ed="X" n="0699b15"/><lb ed="R050" n="0091a15"/>开<persName>佛</persName>知见。未入一<persName>佛</persName>乘者言。是一<persName>佛</persName>乘者真实也。 <lb ed="X" n="0699b16"/><lb ed="R050" n="0091a16"/>非方便也。若对一亦不立。<persName>佛</persName>之一字亦不喜闻者。 <lb ed="X" n="0699b17"/><lb ed="R050" n="0091a17"/>言是一<persName>佛</persName>乘者方便也。非真实也。是知昔日分一 <lb ed="X" n="0699b18"/><lb ed="R050" n="0091a18"/>为三。固是方便。今日会三为一。是以方便去方便。 <lb ed="X" n="0699b19"/><lb ed="R050" n="0091b01"/>亦方便也。所谓以楔出楔。以言遣言也。信乎一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0699b20"/><lb ed="R050" n="0091b02"/>乘。<persName>佛</persName>知见亦方便也。故知诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。不 <lb ed="X" n="0699b21"/><lb ed="R050" n="0091b03"/>可以限量心执之。若执今日一<persName>佛</persName>乘为实。是何异 <lb ed="X" n="0699b22"/><lb ed="R050" n="0091b04"/>乎执昔日之三乘也。如是则不独一品名方便。即 <lb ed="X" n="0699b23"/><lb ed="R050" n="0091b05"/>全经二十八品皆方便也。不独此经为方便。四十 <lb ed="X" n="0699b24"/><lb ed="R050" n="0091b06"/>九年所说三藏十二部一切修多罗。皆方便也。又 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0699c" n="0699c"/> <lb ed="X" n="0699c01"/><lb ed="R050" n="0091b07"/>不独一切修多罗是方便。即放光动地。雨花香雲。 <lb ed="X" n="0699c02"/><lb ed="R050" n="0091b08"/>无非方便。皆是筌谛。昔<name role="" type="person">唐宣宗</name>问弘辨禅师云。何 <lb ed="X" n="0699c03"/><lb ed="R050" n="0091b09"/>等名为方便。对曰。方便者隐实覆相权巧之门。被 <lb ed="X" n="0699c04"/><lb ed="R050" n="0091b10"/>接中下。曲施诱迪。谓之方便。设为上根言捨方便 <lb ed="X" n="0699c05"/><lb ed="R050" n="0091b11"/>但说无上道者。斯亦是方便之谭。乃至祖师忘功 <lb ed="X" n="0699c06"/><lb ed="R050" n="0091b12"/>罢业。亦不出方便之迹。所以云。声前荐得。分明<g ref="#CB15143">鹞</g> <lb ed="X" n="0699c07"/><lb ed="R050" n="0091b13"/>过新罗。句外承当。<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c0701" n="0699c0701"/><anchor xml:id="beg0699c0701" n="0699c0701"/>已<anchor xml:id="end0699c0701"/>是不快漆桶。待汝开口动舌。 <lb ed="X" n="0699c08"/><lb ed="R050" n="0091b14"/>堪作甚么。故下文云。吾当为汝分别解说。为汝二 <lb ed="X" n="0699c09"/><lb ed="R050" n="0091b15"/>字。即是不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c0901" n="0699c0901"/><anchor xml:id="beg0699c0901" n="0699c0901"/>已<anchor xml:id="end0699c0901"/>。而随他意语也。长沙示众云。我若 <lb ed="X" n="0699c10"/><lb ed="R050" n="0091b16"/>一向擧扬宗教。法堂前草深一丈。事不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c1001" n="0699c1001"/><anchor xml:id="beg0699c1001" n="0699c1001"/>已<anchor xml:id="end0699c1001"/>。向汝 <lb ed="X" n="0699c11"/><lb ed="R050" n="0091b17"/>诸人道。尽十方世界。是沙门一隻眼。尽十方世界。 <lb ed="X" n="0699c12"/><lb ed="R050" n="0091b18"/>是沙门全身。尽十方世界。是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c1201" n="0699c1201"/><anchor xml:id="beg0699c1201" n="0699c1201"/>己<anchor xml:id="end0699c1201"/>光明。尽十方世 <lb ed="X" n="0699c13"/><lb ed="R050" n="0092a01"/>界。在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c1301" n="0699c1301"/><anchor xml:id="beg0699c1301" n="0699c1301"/>己<anchor xml:id="end0699c1301"/>光明裡。尽十方世界。无一人不是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0699c1302" n="0699c1302"/><anchor xml:id="beg0699c1302" n="0699c1302"/>己<anchor xml:id="end0699c1302"/>。 <lb ed="X" n="0699c14"/><lb ed="R050" n="0092a02"/>我常向汝诸人道。三世诸<persName>佛</persName>。法界众生。是摩诃般 <lb ed="X" n="0699c15"/><lb ed="R050" n="0092a03"/>若光。光未发时。汝等诸人。向甚么处委悉。光未发 <lb ed="X" n="0699c16"/><lb ed="R050" n="0092a04"/>时。尙无<persName>佛</persName>无众生。何处得有山河国土来。然则何 <lb ed="X" n="0699c17"/><lb ed="R050" n="0092a05"/>者是真实義。待案山子点头。即向汝道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c18"/><lb ed="R050" n="0092a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0699c1801">尔时<persName>世尊</persName>从。三昧安详而起。告舍利弗。诸<persName>佛</persName>智慧。甚深 <lb ed="X" n="0699c19"/><lb ed="R050" n="0092a07"/>无量。其智慧门。难解难入。一切声闻辟支<persName>佛</persName>。所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c20"/><lb ed="R050" n="0092a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0699c2001">此下总歎实智权智。楞伽所谓宗通说通也。昔范 <lb ed="X" n="0699c21"/><lb ed="R050" n="0092a09"/>增爱项羽。增劝项羽杀沛公。因鸿门设宴。座中数 <lb ed="X" n="0699c22"/><lb ed="R050" n="0092a10"/>擧所佩玉玦。以示羽者三。项羽默然不应。<persName>世尊</persName>知 <lb ed="X" n="0699c23"/><lb ed="R050" n="0092a11"/>二乘人。守一解脱義。故先说无量義经以撼之。此 <lb ed="X" n="0699c24"/><lb ed="R050" n="0092a12"/>以口示玦也。又知彼住灭尽定。<persName>世尊</persName>次以无量義 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0700a" n="0700a"/> <lb ed="X" n="0700a01"/><lb ed="R050" n="0092a13"/>定以示之。此以身示玦也。又知彼居五阴界。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0700a02"/><lb ed="R050" n="0092a14"/>放白毫光以警之。此以心示玦也。奈二乘之不应 <lb ed="X" n="0700a03"/><lb ed="R050" n="0092a15"/>何。古德云。尽大地是个大解脱门。把手牵伊不肯 <lb ed="X" n="0700a04"/><lb ed="R050" n="0092a16"/>入奈何。故<persName>世尊</persName>忍俊不禁。从三昧出。托诸<persName>佛</persName>以卖 <lb ed="X" n="0700a05"/><lb ed="R050" n="0092a17"/>弄自<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0501" n="0700a0501"/><anchor xml:id="beg0700a0501" n="0700a0501"/>己<anchor xml:id="end0700a0501"/>神通。故云诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。然何以知 <lb ed="X" n="0700a06"/><lb ed="R050" n="0092a18"/>其甚深无量也。寻常称汝是智慧第一的人。就汝 <lb ed="X" n="0700a07"/><lb ed="R050" n="0092b01"/>眼力所见。<persName>如来</persName>身有丈六长。于中有眼耳鼻舌。有 <lb ed="X" n="0700a08"/><lb ed="R050" n="0092b02"/>手足肩顶。有臂腨颡额。有脾脇胸腹。有股胯颧颊。 <lb ed="X" n="0700a09"/><lb ed="R050" n="0092b03"/>有齿牙龈腭。有百骸肢节。有三十二相。有八十种 <lb ed="X" n="0700a10"/><lb ed="R050" n="0092b04"/>好。有无数毛孔。如上所说。一一皆能作无量无边 <lb ed="X" n="0700a11"/><lb ed="R050" n="0092b05"/><persName>佛</persName>事。姑置无论。然我今日。略放眉间一毫孔中光 <lb ed="X" n="0700a12"/><lb ed="R050" n="0092b06"/>明。遍照东方万八千土。彻上彻下。无畔无岸。汝等 <lb ed="X" n="0700a13"/><lb ed="R050" n="0092b07"/>思量测度。尙不能知下落。又岂知无数毛孔中。一 <lb ed="X" n="0700a14"/><lb ed="R050" n="0092b08"/>一皆有如此光明。遍照法界。作大<persName>佛</persName>事。又岂知丈 <lb ed="X" n="0700a15"/><lb ed="R050" n="0092b09"/>六身中。眼耳手足。肢节骨肉等。一一皆有无量光 <lb ed="X" n="0700a16"/><lb ed="R050" n="0092b10"/>明。作大<persName>佛</persName>事。又岂知我有无量无边遍法界<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0700a17"/><lb ed="R050" n="0092b11"/>藏身。一一身各有无量相。一一相各有无量好。一 <lb ed="X" n="0700a18"/><lb ed="R050" n="0092b12"/>一好各有无量色。乃至眼耳鼻舌手足肩顶等。悉 <lb ed="X" n="0700a19"/><lb ed="R050" n="0092b13"/>皆无量。悉皆充满百亿<name role="" type="person">莲花藏世界</name>海。于一念中 <lb ed="X" n="0700a20"/><lb ed="R050" n="0092b14"/>同时作无量无边<persName>佛</persName>事。汝又乌能知之哉。且我丈 <lb ed="X" n="0700a21"/><lb ed="R050" n="0092b15"/>六身中。于一毛孔所放光明。既不能知。必不知诸 <lb ed="X" n="0700a22"/><lb ed="R050" n="0092b16"/><persName>佛</persName>最甚深之慧海。无涯量之智空矣。譬如涔蹄之 <lb ed="X" n="0700a23"/><lb ed="R050" n="0092b17"/>水。芥孔之空。尙不能知。又乌能知甚深之大海。无 <lb ed="X" n="0700a24"/><lb ed="R050" n="0092b18"/>量之虚空也。故善财入普贤一毛孔刹中。行一步 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0700b" n="0700b"/> <lb ed="X" n="0700b01"/><lb ed="R050" n="0093a01"/>过不可说不可说<persName>佛</persName>刹微尘数世界。如是而行。尽 <lb ed="X" n="0700b02"/><lb ed="R050" n="0093a02"/>未来际。犹不能知毛孔中刹海次第。刹海莊严。乃 <lb ed="X" n="0700b03"/><lb ed="R050" n="0093a03"/>至刹海成。刹海壞。亦不能知<persName>佛</persName>海次第。乃至<persName>佛</persName>海 <lb ed="X" n="0700b04"/><lb ed="R050" n="0093a04"/>生。<persName>佛</persName>海灭所有边际。亦复不知众生界所有边际。 <lb ed="X" n="0700b05"/><lb ed="R050" n="0093a05"/>所谓诸<persName>佛</persName>智慧。甚深甚深。无量无量如此。如上所 <lb ed="X" n="0700b06"/><lb ed="R050" n="0093a06"/>说。是<persName>如来</persName>自证自悟自受用境界。汝等不知固尔。 <lb ed="X" n="0700b07"/><lb ed="R050" n="0093a07"/>即诸<persName>佛</persName>成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0700b0701" n="0700b0701"/><anchor xml:id="beg0700b0701" n="0700b0701"/>已<anchor xml:id="end0700b0701"/>後。四十年中。开智慧门。或对人天 <lb ed="X" n="0700b08"/><lb ed="R050" n="0093a08"/>根者。说十善法。或对声闻根者。说四谛法。或对辟 <lb ed="X" n="0700b09"/><lb ed="R050" n="0093a09"/>支根者。说十二因缘法。汝等<anchor xml:id="nkr_note_add_0700b0901" n="0700b0901"/><anchor xml:id="beg0700b0901" n="0700b0901"/>已<anchor xml:id="end0700b0901"/>熟闻熟习。现今各 <lb ed="X" n="0700b10"/><lb ed="R050" n="0093a10"/>各有证声闻果者。有证辟支果者。汝等亦自谓解 <lb ed="X" n="0700b11"/><lb ed="R050" n="0093a11"/><persName>如来</persName>法。得<persName>如来</persName>道。入<persName>如来</persName>智慧门。然而实未曾解 <lb ed="X" n="0700b12"/><lb ed="R050" n="0093a12"/><persName>如来</persName>法。得<persName>如来</persName>道。入<persName>如来</persName>智慧门也。由汝等止宿 <lb ed="X" n="0700b13"/><lb ed="R050" n="0093a13"/>草庵。犹处门外。是故即<persName>如来</persName>智慧门。一切声闻辟 <lb ed="X" n="0700b14"/><lb ed="R050" n="0093a14"/>支<persName>佛</persName>亦不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b15"/><lb ed="R050" n="0093a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0700b1501">所以者何。<persName>佛</persName>曾亲近百千万亿无数诸<persName>佛</persName>。尽行诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0700b16"/><lb ed="R050" n="0093a16"/>无量道法。勇猛精进。名称普闻。成就甚深未曾有法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b17"/><lb ed="R050" n="0093a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0700b1701">此征释诸<persName>佛</persName>实智甚深无量之所以。言我之智慧 <lb ed="X" n="0700b18"/><lb ed="R050" n="0093a18"/>所以甚深无量。汝等不知者。岂徒然哉。由我往昔 <lb ed="X" n="0700b19"/><lb ed="R050" n="0093b01"/>因中。劫劫生生。未尝離<persName>佛</persName>。以<persName>佛</persName>为师。常随<persName>佛</persName>学。且 <lb ed="X" n="0700b20"/><lb ed="R050" n="0093b02"/>所事之师。又非一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>。曾历事百千 <lb ed="X" n="0700b21"/><lb ed="R050" n="0093b03"/>万亿无数诸<persName>佛</persName>。若事其师而不学。犹勿师也。学其 <lb ed="X" n="0700b22"/><lb ed="R050" n="0093b04"/>道而不行。犹勿学也。于是师一<persName>佛</persName>。学尽一<persName>佛</persName>道法。 <lb ed="X" n="0700b23"/><lb ed="R050" n="0093b05"/>行尽一<persName>佛</persName>道法。事百千万亿无数诸<persName>佛</persName>。学尽百千 <lb ed="X" n="0700b24"/><lb ed="R050" n="0093b06"/>万亿无数诸<persName>佛</persName>道法。行尽百千万亿无数诸<persName>佛</persName>道 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0700c" n="0700c"/> <lb ed="X" n="0700c01"/><lb ed="R050" n="0093b07"/>法。由我如是勤学。如是笃行。愈学愈勇猛。愈行愈 <lb ed="X" n="0700c02"/><lb ed="R050" n="0093b08"/>精进。从无量劫。无有一毫疲懈心生。故勇猛精进 <lb ed="X" n="0700c03"/><lb ed="R050" n="0093b09"/>之名。普遍微尘刹海。故能成就诸<persName>佛</persName>所证。甚深无 <lb ed="X" n="0700c04"/><lb ed="R050" n="0093b10"/>量未曾有法。所谓根深果茂。名实相当也。岂似汝 <lb ed="X" n="0700c05"/><lb ed="R050" n="0093b11"/>等于<persName>佛</persName>法中。心生疲懈。不生一念好乐之心乎。岂 <lb ed="X" n="0700c06"/><lb ed="R050" n="0093b12"/>似汝等坐无为而不动。醉寂灭而不醒乎。莊生云。 <lb ed="X" n="0700c07"/><lb ed="R050" n="0093b13"/>风之积也不厚。则负大翼也无力。故九万里者。则 <lb ed="X" n="0700c08"/><lb ed="R050" n="0093b14"/>风斯在下矣。有味哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700c09"/><lb ed="R050" n="0093b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0700c0901">随宜所说。意趣难解。舍利弗。吾从成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0700c0901" n="0700c0901"/><anchor xml:id="beg0700c0901" n="0700c0901"/>已<anchor xml:id="end0700c0901"/>来。种种因 <lb ed="X" n="0700c10"/><lb ed="R050" n="0093b16"/>缘。种种譬喩。廣演言教。无数方便。引导众生。令離诸著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700c11"/><lb ed="R050" n="0093b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0700c1101">此释诸<persName>佛</persName>权智难解难入之所以。言我之智慧门 <lb ed="X" n="0700c12"/><lb ed="R050" n="0093b18"/>所以难解难入者何。亦由我因中。学尽诸<persName>佛</persName>菩提 <lb ed="X" n="0700c13"/><lb ed="R050" n="0094a01"/>道。学尽诸<persName>佛</persName>度生道。行尽诸<persName>佛</persName>菩提道。行尽诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0700c14"/><lb ed="R050" n="0094a02"/>度生道。故我将往昔三大阿僧祇劫所学所行底。 <lb ed="X" n="0700c15"/><lb ed="R050" n="0094a03"/>自证自悟底。随众生之所宜。就其门户而启迪之。 <lb ed="X" n="0700c16"/><lb ed="R050" n="0094a04"/>彼且为婴儿。即婴儿法道之。令其欢喜。彼且为丈 <lb ed="X" n="0700c17"/><lb ed="R050" n="0094a05"/>夫。即以丈夫法进之。令生欢喜。然彼实不解我所 <lb ed="X" n="0700c18"/><lb ed="R050" n="0094a06"/>说意趣也。此何以故。以我成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0700c1801" n="0700c1801"/><anchor xml:id="beg0700c1801" n="0700c1801"/>已<anchor xml:id="end0700c1801"/>来。证平等法。见 <lb ed="X" n="0700c19"/><lb ed="R050" n="0094a07"/>诸众生在三界内。为妄想丝之所缠缚。头头羁绁。 <lb ed="X" n="0700c20"/><lb ed="R050" n="0094a08"/>处处耽著。故我随其根性。投其所好。或说种种因 <lb ed="X" n="0700c21"/><lb ed="R050" n="0094a09"/>缘以脱其粘。成说种种譬喩以解其缚。或廣开无 <lb ed="X" n="0700c22"/><lb ed="R050" n="0094a10"/>量无数方便法门。以引导众生。无非皆是为人抽 <lb ed="X" n="0700c23"/><lb ed="R050" n="0094a11"/>钉拔楔而<anchor xml:id="nkr_note_add_0700c2301" n="0700c2301"/><anchor xml:id="beg0700c2301" n="0700c2301"/>已<anchor xml:id="end0700c2301"/>。实无一法与人也。今汝等随语生解。 <lb ed="X" n="0700c24"/><lb ed="R050" n="0094a12"/>得一善而惓惓服膺。守一法而沾沾自喜。学一先 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0701a" n="0701a"/> <lb ed="X" n="0701a01"/><lb ed="R050" n="0094a13"/>生之言。则暖暖妹妹而私自悦。都是繫驴橛上觅 <lb ed="X" n="0701a02"/><lb ed="R050" n="0094a14"/>骅琉。又岂能知我所说哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701a03"/><lb ed="R050" n="0094a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0701a0301">所以者何。<persName>如来</persName>方便知见波罗蜜。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0701a0301" n="0701a0301"/><anchor xml:id="beg0701a0301" n="0701a0301"/>已<anchor xml:id="end0701a0301"/>具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701a04"/><lb ed="R050" n="0094a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0701a0401">此双征<persName>如来</persName>用权实二智之所以。言<persName>世尊</persName>既尽学 <lb ed="X" n="0701a05"/><lb ed="R050" n="0094a17"/><persName>佛</persName>道。尽行<persName>佛</persName>道。成就一切未曾有法。<persName>如来</persName>本意。原 <lb ed="X" n="0701a06"/><lb ed="R050" n="0094a18"/>为利益一切众生而求<persName>佛</persName>道。不为独善其身。何不 <lb ed="X" n="0701a07"/><lb ed="R050" n="0094b01"/>即以所得于诸<persName>佛</persName>者而直授之。反隐其无量甚深 <lb ed="X" n="0701a08"/><lb ed="R050" n="0094b02"/><persName>佛</persName>慧。而以<persName>佛</persName>海一滴。顺众生而说者。有何所以。无 <lb ed="X" n="0701a09"/><lb ed="R050" n="0094b03"/>乃吝而不施乎。不亦忘其本愿乎。不亦有所拣择 <lb ed="X" n="0701a10"/><lb ed="R050" n="0094b04"/>乎。故自释云。<persName>如来</persName>虽尽学尽行诸<persName>佛</persName>道法。不直授 <lb ed="X" n="0701a11"/><lb ed="R050" n="0094b05"/>与人。而又随機说法者有故。<persName>如来</persName>于小不失。于大 <lb ed="X" n="0701a12"/><lb ed="R050" n="0094b06"/>不遗。皆能随顺其实。无有拣择。以<persName>如来</persName>具足知见 <lb ed="X" n="0701a13"/><lb ed="R050" n="0094b07"/>方便二种波罗蜜故。故其機可以授<persName>佛</persName>知见者。即 <lb ed="X" n="0701a14"/><lb ed="R050" n="0094b08"/>以<persName>佛</persName>知见授之。其機不堪授<persName>佛</persName>知见者。即以法之 <lb ed="X" n="0701a15"/><lb ed="R050" n="0094b09"/>宜乎彼者而诱之。若有实无权则沉埋中下。若用 <lb ed="X" n="0701a16"/><lb ed="R050" n="0094b10"/>权废实则枉屈大根。由彼权实幷行。故能曲成大 <lb ed="X" n="0701a17"/><lb ed="R050" n="0094b11"/>小而不遗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701a18"/><lb ed="R050" n="0094b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0701a1801">舍利弗。<persName>如来</persName>知见。廣大深远。无量无碍。力无所畏。禅 <lb ed="X" n="0701a19"/><lb ed="R050" n="0094b13"/>定解脱三昧。深入无际。成就一切未曾有法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701a20"/><lb ed="R050" n="0094b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0701a2001">上言知见波罗蜜。然不知<persName>佛</persName>所知所见者是何等 <lb ed="X" n="0701a21"/><lb ed="R050" n="0094b15"/>法。而一切声闻辟支所不能知不能见。覆自释云。 <lb ed="X" n="0701a22"/><lb ed="R050" n="0094b16"/><persName>如来</persName>所知者廣大。所见者深远。决非汝等浅知劣 <lb ed="X" n="0701a23"/><lb ed="R050" n="0094b17"/>见所能穷究。盖<persName>如来</persName>于法性海中。随擧一花。或<anchor xml:id="nkr_note_add_0701a2301" n="0701a2301"/><anchor xml:id="beg0701a2301" n="0701a2301"/>拈<anchor xml:id="end0701a2301"/> <lb ed="X" n="0701a24"/><lb ed="R050" n="0094b18"/>一草。或謦欬弹指。或放光动地。无非实相不可思 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0701b" n="0701b"/> <lb ed="X" n="0701b01"/><lb ed="R050" n="0095a01"/>议故。<persName>如来</persName>所得四无量心。四无碍解。十力四无所 <lb ed="X" n="0701b02"/><lb ed="R050" n="0095a02"/>畏。禅定门。解脱门。三昧门。一一深入。无有边际。此 <lb ed="X" n="0701b03"/><lb ed="R050" n="0095a03"/>便是三阿僧祇劫。亲近诸<persName>佛</persName>。于诸<persName>佛</persName>所。成就一切 <lb ed="X" n="0701b04"/><lb ed="R050" n="0095a04"/>未曾有法。所谓于一切法。成最正觉是也。然则不 <lb ed="X" n="0701b05"/><lb ed="R050" n="0095a05"/>知一法。是名<persName>佛</persName>知。不见一法。是名<persName>佛</persName>见。纤毫未尽。 <lb ed="X" n="0701b06"/><lb ed="R050" n="0095a06"/>即堕众生知见矣。故古德云。不见一法存无见。大 <lb ed="X" n="0701b07"/><lb ed="R050" n="0095a07"/>似浮雲遮日面。不知一法守空知。犹太虚生闪电。 <lb ed="X" n="0701b08"/><lb ed="R050" n="0095a08"/><persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见如此。岂汝等浅知小见所能分别者哉。 <lb ed="X" n="0701b09"/><lb ed="R050" n="0095a09"/>故慧朗禅师初见<name role="" type="person">马祖</name>。祖问汝来何求。曰求<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0701b10"/><lb ed="R050" n="0095a10"/>见。祖曰<persName>佛</persName>无知见。知见乃魔耳。</p><p xml:id="pX31p0701b1013" cb:place="inline">〇四无量心者。慈 <lb ed="X" n="0701b11"/><lb ed="R050" n="0095a11"/>悲喜捨也。小乘不度生故不知。</p><p xml:id="pX31p0701b1113" cb:place="inline">〇四无碍解者。谓 <lb ed="X" n="0701b12"/><lb ed="R050" n="0095a12"/>法无碍智<note place="inline">一法演无量法</note>。義无碍智<note place="inline">一義演无量義</note>。辞无碍智<note place="inline">一音 <lb ed="X" n="0701b13"/><lb ed="R050" n="0095a13"/>演无量音</note>。乐说无碍智<note place="inline">称機说法</note>小乘不欣说法。故不知。</p><p xml:id="pX31p0701b1323" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0701b14"/><lb ed="R050" n="0095a14"/>十力者。是处非处智力<note place="inline">知可度不可度</note>。三世业报智力<note place="inline">谓知 <lb ed="X" n="0701b15"/><lb ed="R050" n="0095a15"/>有障无障</note>。根勝劣智力<note place="inline">知信等根有软中上</note>。种种界智力<note place="inline">谓三乘五性等 <lb ed="X" n="0701b16"/><lb ed="R050" n="0095a16"/>界即性也</note>。种种解智力<note place="inline">或贪财利好名闻等亦名欲力</note>。一切至处道 <lb ed="X" n="0701b17"/><lb ed="R050" n="0095a17"/>智力<note place="inline">知众生种种所行若出離行若不出離行各能至果</note>。禅定解脱三昧 <lb ed="X" n="0701b18"/><lb ed="R050" n="0095a18"/>染净智力<note place="inline">如有漏无漏等</note>。宿住念智力<note place="inline">知前际名姓苦乐等</note>。天眼智 <lb ed="X" n="0701b19"/><lb ed="R050" n="0095b01"/>力<note place="inline">谓死此生彼堕善恶趣大小好醜等</note>。断诸习智力<note place="inline">即漏尽智</note>。小乘不求 <lb ed="X" n="0701b20"/><lb ed="R050" n="0095b02"/><persName>佛</persName>道。不学十力。故不知。</p><p xml:id="pX31p0701b2010" cb:place="inline">〇四无畏者。一一切智无 <lb ed="X" n="0701b21"/><lb ed="R050" n="0095b03"/>畏<note place="inline">有人难云。若<persName>佛</persName>是一切智者。有诸比丘从他方来。何须问言安乐住否。<persName>佛</persName>于此难安稳无畏。答 <lb ed="X" n="0701b22"/><lb ed="R050" n="0095b04"/>云我是一切智人。但是摄受未来随顺世间师弟人情故</note>。二漏尽无畏<note place="inline">难云若<persName>佛</persName>自言 <lb ed="X" n="0701b23"/><lb ed="R050" n="0095b05"/>漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0701b2301" n="0701b2301"/><anchor xml:id="beg0701b2301" n="0701b2301"/>已<anchor xml:id="end0701b2301"/>尽者。何以爱语罗雲诃骂调达。<persName>佛</persName>于此难安稳无怯。乃自唱云我实漏尽。但谓随根而调伏故</note>。三 <lb ed="X" n="0701b24"/><lb ed="R050" n="0095b06"/>说障道无畏<note place="inline">难云若<persName>佛</persName>说欲能障道者。何故预流一来尙有妻子之爱。<persName>佛</persName>于此难心无 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0701c" n="0701c"/> <lb ed="X" n="0701c01"/><lb ed="R050" n="0095b07"/>怯弱。答言我说欲能障道。但障不还罗汉非初二果</note>。四说苦尽无畏<note place="inline">难云若<persName>佛</persName>说诸 <lb ed="X" n="0701c02"/><lb ed="R050" n="0095b08"/>圣道能尽苦者。何故罗汉受疮溃蛇螫之苦。<persName>佛</persName>于此难安稳无畏。答云我说圣道实能尽苦边际。但说未 <lb ed="X" n="0701c03"/><lb ed="R050" n="0095b09"/>来非现在故。初是離所知。次是離烦恼。三是出離障。四是出離之道</note>。小乘不尽障。有 <lb ed="X" n="0701c04"/><lb ed="R050" n="0095b10"/>怯弱。故不知。</p><p xml:id="pX31p0701c0406" cb:place="inline">〇解脱者。不思议解脱。无障碍解脱。 <lb ed="X" n="0701c05"/><lb ed="R050" n="0095b11"/>净观察解脱。普照明解脱。<persName>如来</persName>藏解脱。随顺无碍 <lb ed="X" n="0701c06"/><lb ed="R050" n="0095b12"/>轮解脱。通达三世解脱。法界藏解脱。光明轮解脱。 <lb ed="X" n="0701c07"/><lb ed="R050" n="0095b13"/>无馀境界解脱。此十为首。有无量百千解脱门。皆 <lb ed="X" n="0701c08"/><lb ed="R050" n="0095b14"/>悉成就。小乘唯得三解脱。故不知。</p><p xml:id="pX31p0701c0814" cb:place="inline">〇三昧者。普光 <lb ed="X" n="0701c09"/><lb ed="R050" n="0095b15"/>三昧。方网三昧。海印三昧。知过去莊严藏三昧。智 <lb ed="X" n="0701c10"/><lb ed="R050" n="0095b16"/>光明藏三昧。了知一切世界<persName>佛</persName>莊严三昧。众生差 <lb ed="X" n="0701c11"/><lb ed="R050" n="0095b17"/>别身大三昧。法界自在大三昧。无碍轮大三昧。此 <lb ed="X" n="0701c12"/><lb ed="R050" n="0095b18"/>等为首。有无量百千三昧。皆悉成就。小乘耽寂定 <lb ed="X" n="0701c13"/><lb ed="R050" n="0096a01"/>故不知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c14"/><lb ed="R050" n="0096a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0701c1401">舍利弗。<persName>如来</persName>能种种分别。巧说诸法。言词柔软。悦可 <lb ed="X" n="0701c15"/><lb ed="R050" n="0096a03"/>众心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c16"/><lb ed="R050" n="0096a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0701c1601">上言方便波罗蜜。不知是何等方便。覆自释云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0701c17"/><lb ed="R050" n="0096a05"/>知<persName>佛</persName>见。離心缘相。非思量分别之所能解。離言说 <lb ed="X" n="0701c18"/><lb ed="R050" n="0096a06"/>相。非齿牙纸墨所能诠显。故一落思惟。一堕言诠。 <lb ed="X" n="0701c19"/><lb ed="R050" n="0096a07"/>无非皆是方便接人。譬诸日月俱明。各有所照。二 <lb ed="X" n="0701c20"/><lb ed="R050" n="0096a08"/>十八宿。各有所主。百药幷生。各有所愈。狐裘备寒。 <lb ed="X" n="0701c21"/><lb ed="R050" n="0096a09"/>絺绤御暑。舟舆异路。俱至行旅。然则<persName>如来</persName>用善巧 <lb ed="X" n="0701c22"/><lb ed="R050" n="0096a10"/>易入之方便。柔和巽顺之语言。与诸众生巧说一 <lb ed="X" n="0701c23"/><lb ed="R050" n="0096a11"/>切修多罗。无非曲垂诱迪。适可众心。令生欢喜得 <lb ed="X" n="0701c24"/><lb ed="R050" n="0096a12"/>亲近我。令入<persName>佛</persName>道。然而皆非实法也。以<persName>如来</persName>不说 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0702a" n="0702a"/> <lb ed="X" n="0702a01"/><lb ed="R050" n="0096a13"/>堕文字法故。如是则<persName>如来</persName>信无一法与人。奈何汝 <lb ed="X" n="0702a02"/><lb ed="R050" n="0096a14"/>等执一解脱義而株守哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a03"/><lb ed="R050" n="0096a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0702a0301">舍利弗。取要言之。无量无边。未曾有法。<persName>佛</persName>悉成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a04"/><lb ed="R050" n="0096a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0702a0401">此结上以生下文也。若欲尽言<persName>如来</persName>所证。即使经 <lb ed="X" n="0702a05"/><lb ed="R050" n="0096a17"/>无量劫。言之不尽。岂知四无量等云云而<anchor xml:id="nkr_note_add_0702a0501" n="0702a0501"/><anchor xml:id="beg0702a0501" n="0702a0501"/>已<anchor xml:id="end0702a0501"/>。故普 <lb ed="X" n="0702a06"/><lb ed="R050" n="0096a18"/>贤云。刹尘心念可数知。大海中水可饮尽。虚空可 <lb ed="X" n="0702a07"/><lb ed="R050" n="0096b01"/>量风可繫。无能尽说<persName>佛</persName>功德。若撮其要而言。则无 <lb ed="X" n="0702a08"/><lb ed="R050" n="0096b02"/>量无边未曾有法<persName>佛</persName>悉成就一语。可以尽蔽。如思 <lb ed="X" n="0702a09"/><lb ed="R050" n="0096b03"/>无邪。蔽三百篇之大義也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0702a0901" n="0702a0901"/><anchor xml:id="beg0702a0901" n="0702a0901"/>已<anchor xml:id="end0702a0901"/>上总是申明诸<persName>佛</persName>智 <lb ed="X" n="0702a10"/><lb ed="R050" n="0096b04"/>慧四句。下文廣明诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。一切声闻 <lb ed="X" n="0702a11"/><lb ed="R050" n="0096b05"/>辟支<persName>佛</persName>所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a12"/><lb ed="R050" n="0096b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0702a1201">止。舍利弗。不须复说。所以者何。<persName>佛</persName>所成就第一稀有 <lb ed="X" n="0702a13"/><lb ed="R050" n="0096b07"/>难解之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽诸法实相。所谓诸法。 <lb ed="X" n="0702a14"/><lb ed="R050" n="0096b08"/>如是相。如是性。如是体。如是力。如是作。如是因。如是 <lb ed="X" n="0702a15"/><lb ed="R050" n="0096b09"/>缘。如是果。如是报。如是本末究竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a16"/><lb ed="R050" n="0096b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0702a1601">止之一字。是<persName>如来</persName>满口要说。复含糊不说。正是竦 <lb ed="X" n="0702a17"/><lb ed="R050" n="0096b11"/>动身子处。犹俗语云罢。不消说起。又自解欲说不 <lb ed="X" n="0702a18"/><lb ed="R050" n="0096b12"/>说之所以。言我所说<persName>佛</persName>所成就第一稀有难所解 <lb ed="X" n="0702a19"/><lb ed="R050" n="0096b13"/>之法。今日对汝等讲说。何异对三家村裡担柴汉 <lb ed="X" n="0702a20"/><lb ed="R050" n="0096b14"/>子。说中书堂裡事。总不知下落。须是对自<anchor xml:id="nkr_note_add_0702a2001" n="0702a2001"/><anchor xml:id="beg0702a2001" n="0702a2001"/>己<anchor xml:id="end0702a2001"/>家裡 <lb ed="X" n="0702a21"/><lb ed="R050" n="0096b15"/>人说家裡事。纔领会得。所谓唯圣知圣也。故唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0702a22"/><lb ed="R050" n="0096b16"/>与<persName>佛</persName>。志同道合。彼所得者我亦得。我所证者彼亦 <lb ed="X" n="0702a23"/><lb ed="R050" n="0096b17"/>证。心心相照。眼眼相对。故能究诸法实相。而又能 <lb ed="X" n="0702a24"/><lb ed="R050" n="0096b18"/>究尽诸法实相也。实相者何。所谓如是相<note place="inline">相谓色相</note>。如 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0702b" n="0702b"/> <lb ed="X" n="0702b01"/><lb ed="R050" n="0097a01"/>是性<note place="inline">性谓<persName>佛</persName>性</note>。如是体<note place="inline">体谓法身</note>。如是力<note place="inline">力谓愿力</note>。如是作<note place="inline">作谓作用</note>。 <lb ed="X" n="0702b02"/><lb ed="R050" n="0097a02"/>如是因<note place="inline">因谓自修</note>。如是缘<note place="inline">缘谓助发</note>。如是果<note place="inline">剋获曰果</note>。如是报<note place="inline">答果 <lb ed="X" n="0702b03"/><lb ed="R050" n="0097a03"/>曰报</note>。如是本末<note place="inline">本谓始生末谓入灭</note>究竟等<note place="inline">等谓平等</note>。由此十种。皆 <lb ed="X" n="0702b04"/><lb ed="R050" n="0097a04"/>是一相一味之法。本无二相。<persName>佛</persName>与众生究竟平等。 <lb ed="X" n="0702b05"/><lb ed="R050" n="0097a05"/>本无高下。故起信云。所言觉者。谓心体離念。離念 <lb ed="X" n="0702b06"/><lb ed="R050" n="0097a06"/>相者。等虚空界。法界一相。即是<persName>如来</persName>平等法身。得 <lb ed="X" n="0702b07"/><lb ed="R050" n="0097a07"/>此法身。方名开<persName>佛</persName>知见。故<persName>如来</persName>于菩提场中。于一 <lb ed="X" n="0702b08"/><lb ed="R050" n="0097a08"/>切法。成最正觉<note place="inline">果也</note>。智入三世。悉皆平等<note place="inline">性也</note>。其身充 <lb ed="X" n="0702b09"/><lb ed="R050" n="0097a09"/>满一切世间。其音普顺十方国土。于诸国土。平等 <lb ed="X" n="0702b10"/><lb ed="R050" n="0097a10"/>随入<note place="inline">体也</note>。身恒遍坐一切道场<note place="inline">报也</note>。三世所行众<persName>佛</persName>大 <lb ed="X" n="0702b11"/><lb ed="R050" n="0097a11"/>海<note place="inline">因也</note>。而恒示生诸<persName>佛</persName>国土<note place="inline">缘也</note>。无边色相。光明圆满。 <lb ed="X" n="0702b12"/><lb ed="R050" n="0097a12"/>遍照法界。等无差别<note place="inline">相也</note>。一一毛端。悉能容受一切 <lb ed="X" n="0702b13"/><lb ed="R050" n="0097a13"/>世界而无障碍<note place="inline">作也</note>。各现无量神通之力。教化调伏 <lb ed="X" n="0702b14"/><lb ed="R050" n="0097a14"/>一切众生<note place="inline">力也</note>。遍十方界而无来往<note place="inline">本末也。此即花严经中十身相 <lb ed="X" n="0702b15"/><lb ed="R050" n="0097a15"/>作也</note>。便是一个样子。汝等不然。法身无相。而汝等报 <lb ed="X" n="0702b16"/><lb ed="R050" n="0097a16"/>三十二相以为实。而不知无相之<persName>如来</persName>遍华藏界 <lb ed="X" n="0702b17"/><lb ed="R050" n="0097a17"/>也。故大经云。<persName>如来</persName>非以相为体。但是无相寂灭法 <lb ed="X" n="0702b18"/><lb ed="R050" n="0097a18"/>是也。<persName>如来</persName>无性。汝等妄执<persName>如来</persName>实有自性。以为唯 <lb ed="X" n="0702b19"/><lb ed="R050" n="0097b01"/><persName>佛</persName>一人有<persName>如来</persName>性。能成正觉。馀皆不能。而不知无 <lb ed="X" n="0702b20"/><lb ed="R050" n="0097b02"/>性之<persName>佛</persName>性。充满虚空也。大经云。<persName>如来</persName>成正觉时。普 <lb ed="X" n="0702b21"/><lb ed="R050" n="0097b03"/>见一切众生成正觉。乃至普见一切众生入涅槃。 <lb ed="X" n="0702b22"/><lb ed="R050" n="0097b04"/>所谓无性。无性之性即<persName>佛</persName>性也。<persName>如来</persName>无体。而汝等 <lb ed="X" n="0702b23"/><lb ed="R050" n="0097b05"/>妄执丈六身以为体。而不知<persName>如来</persName>之体遍一切处 <lb ed="X" n="0702b24"/><lb ed="R050" n="0097b06"/>也。大经云。菩萨摩诃萨。应于无量处见<persName>如来</persName>身。不 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0702c" n="0702c"/> <lb ed="X" n="0702c01"/><lb ed="R050" n="0097b07"/>应于一法一事一身一国土一众生见<persName>如来</persName>身。应 <lb ed="X" n="0702c02"/><lb ed="R050" n="0097b08"/>遍一切处见<persName>如来</persName>身。譬如虚空。遍至一切色非色 <lb ed="X" n="0702c03"/><lb ed="R050" n="0097b09"/>处。非至非不至。<persName>如来</persName>身亦复如是。遍一切法一切 <lb ed="X" n="0702c04"/><lb ed="R050" n="0097b10"/>事一切国土一切身一切众生。何以故。<persName>如来</persName>身无 <lb ed="X" n="0702c05"/><lb ed="R050" n="0097b11"/>身故。为众生故。示现其身。所谓<persName>佛</persName>真法身。犹若虚 <lb ed="X" n="0702c06"/><lb ed="R050" n="0097b12"/>空。应物现形。如水中月是也。今汝等但知<persName>如来</persName>降 <lb ed="X" n="0702c07"/><lb ed="R050" n="0097b13"/>魔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0702001" n="0702001"/>推外以为力。而不知<persName>如来</persName>愿力之周沙界也。大 <lb ed="X" n="0702c08"/><lb ed="R050" n="0097b14"/>经云。<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>。愿力周沙界。一切国土中。恒转 <lb ed="X" n="0702c09"/><lb ed="R050" n="0097b15"/>无上轮是也。汝等但知<persName>如来</persName>现前度众生作<persName>佛</persName>事 <lb ed="X" n="0702c10"/><lb ed="R050" n="0097b16"/>以为作。而不知<persName>如来</persName>不思议业用。尘尘刹刹度众 <lb ed="X" n="0702c11"/><lb ed="R050" n="0097b17"/>生办<persName>佛</persName>事也。大经云。<persName>佛</persName>身充满于法界。普现一切 <lb ed="X" n="0702c12"/><lb ed="R050" n="0097b18"/>群生前是也。汝等但知<persName>如来</persName>六年苦行以为因。而 <lb ed="X" n="0702c13"/><lb ed="R050" n="0098a01"/>不知过去无量劫中。承事供养<name role="" type="person">华藏世界</name>无数诸 <lb ed="X" n="0702c14"/><lb ed="R050" n="0098a02"/><persName>佛</persName>。修菩萨行。乃至无有如芥子许。非是菩萨捨身 <lb ed="X" n="0702c15"/><lb ed="R050" n="0098a03"/>命处之大因也。汝等但知<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">灵鹫山</name>等处。说 <lb ed="X" n="0702c16"/><lb ed="R050" n="0098a04"/>法利生。为众生作增上缘。而不知勝音世界莊严 <lb ed="X" n="0702c17"/><lb ed="R050" n="0098a05"/>劫中。大通智勝时。威音王时。为太子。为沙弥。为比 <lb ed="X" n="0702c18"/><lb ed="R050" n="0098a06"/>丘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0702c1801" n="0702c1801"/><anchor xml:id="beg0702c1801" n="0702c1801"/>已<anchor xml:id="end0702c1801"/>与无量无数众生作增上缘也。汝等但知菩 <lb ed="X" n="0702c19"/><lb ed="R050" n="0098a07"/>提树下成正觉以为果。而不知尽法界虚空界一 <lb ed="X" n="0702c20"/><lb ed="R050" n="0098a08"/>切菩提树下皆成正觉也。汝等但知<persName>如来</persName>报土在 <lb ed="X" n="0702c21"/><lb ed="R050" n="0098a09"/>娑婆。而不知报土在华藏界也。汝等但知<persName>如来</persName>入 <lb ed="X" n="0702c22"/><lb ed="R050" n="0098a10"/>胎。住胎出胎。出家修行。成道转法轮。入涅槃以为 <lb ed="X" n="0702c23"/><lb ed="R050" n="0098a11"/>本末。而不知<persName>如来</persName>寿量无尽。未尝生。未尝灭也。不 <lb ed="X" n="0702c24"/><lb ed="R050" n="0098a12"/>独此也。而复于诸<persName>佛</persName>边生下劣想云。<persName>如来</persName>三十二 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0703a" n="0703a"/> <lb ed="X" n="0703a01"/><lb ed="R050" n="0098a13"/>相。我无有也。<persName>如来</persName>之性。我不具也。<persName>如来</persName>之体。我不 <lb ed="X" n="0703a02"/><lb ed="R050" n="0098a14"/>迨也。<persName>如来</persName>愿力。我不及也。<persName>如来</persName>作用。我不能也。如 <lb ed="X" n="0703a03"/><lb ed="R050" n="0098a15"/>来求<persName>佛</persName>之因。非吾事也。<persName>如来</persName>度生之缘。非我要也。 <lb ed="X" n="0703a04"/><lb ed="R050" n="0098a16"/><persName>如来</persName>之果。非敢望也。<persName>如来</persName>之报。非敢慕也。<persName>如来</persName>始 <lb ed="X" n="0703a05"/><lb ed="R050" n="0098a17"/>终本末之事。不敢冀其万一也。殊不知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a0501" n="0703a0501"/><anchor xml:id="beg0703a0501" n="0703a0501"/>己<anchor xml:id="end0703a0501"/>原与 <lb ed="X" n="0703a06"/><lb ed="R050" n="0098a18"/><persName>如来</persName>究竟平等也。不独此也。而复于众生边生自 <lb ed="X" n="0703a07"/><lb ed="R050" n="0098b01"/>足想。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a0701" n="0703a0701"/><anchor xml:id="beg0703a0701" n="0703a0701"/>己<anchor xml:id="end0703a0701"/>出三界。越四生。为得净相。而观三界众 <lb ed="X" n="0703a08"/><lb ed="R050" n="0098b02"/>生是不净相。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a0801" n="0703a0801"/><anchor xml:id="beg0703a0801" n="0703a0801"/>己<anchor xml:id="end0703a0801"/>为得圣性。而观众生是异生性。 <lb ed="X" n="0703a09"/><lb ed="R050" n="0098b03"/>自以为得不思议变易身。而观众生是业果身。自 <lb ed="X" n="0703a10"/><lb ed="R050" n="0098b04"/>以为得五力。而观众生是业力。自以为得神用。而 <lb ed="X" n="0703a11"/><lb ed="R050" n="0098b05"/>观众生是业用。自以为得淸净因。而观众生是业 <lb ed="X" n="0703a12"/><lb ed="R050" n="0098b06"/>因。自以为得淸净缘。而观众生是染缘。自以为得 <lb ed="X" n="0703a13"/><lb ed="R050" n="0098b07"/>淸净果淸净报。而观众生是业果是业报。自以为 <lb ed="X" n="0703a14"/><lb ed="R050" n="0098b08"/>始终是个出三界人。而观众生是火宅种子。殊不 <lb ed="X" n="0703a15"/><lb ed="R050" n="0098b09"/>知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a1501" n="0703a1501"/><anchor xml:id="beg0703a1501" n="0703a1501"/>己<anchor xml:id="end0703a1501"/>原与众生究竟平等也。由于<persName>如来</persName>边生下 <lb ed="X" n="0703a16"/><lb ed="R050" n="0098b10"/>劣想故。不肯上求<persName>佛</persName>道。由于众生边生自足想故。 <lb ed="X" n="0703a17"/><lb ed="R050" n="0098b11"/>不喜下度众生。法本平等。汝自歧之。法本无相。汝 <lb ed="X" n="0703a18"/><lb ed="R050" n="0098b12"/>自碍之。法本无著。汝自执之。如是妙法。唯<persName>佛</persName>能知。 <lb ed="X" n="0703a19"/><lb ed="R050" n="0098b13"/>唯<persName>佛</persName>能见。而汝终不得而知。终不得而见也。此言 <lb ed="X" n="0703a20"/><lb ed="R050" n="0098b14"/><persName>佛</persName>慧甚深。二乘不知不见者盖如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a21"/><lb ed="R050" n="0098b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0703a2101">尔时<persName>世尊</persName>。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0703a22"/><lb ed="R050" n="0098b16"/><p xml:id="pX31p0703a2201">世雄不可量。诸天及世人。一切众生类。无能知<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0703a23"/><lb ed="R050" n="0098b17"/><persName>佛</persName>力无所畏。解脱诸三昧。及<persName>佛</persName>诸馀法。无能测量者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a24"/><lb ed="R050" n="0098b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0703a2401">初四句颂。人天二乘不知<persName>佛</persName>也。捨王位。摈欲乐。绝 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0703b" n="0703b"/> <lb ed="X" n="0703b01"/><lb ed="R050" n="0099a01"/>二死。灭五住。为三界师。作四生父。故称世雄。岂特 <lb ed="X" n="0703b02"/><lb ed="R050" n="0099a02"/>富贵不婬。贫贱不移。威武不屈而<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0201" n="0703b0201"/><anchor xml:id="beg0703b0201" n="0703b0201"/>已<anchor xml:id="end0703b0201"/>哉。故曰出家 <lb ed="X" n="0703b03"/><lb ed="R050" n="0099a03"/>乃大丈夫事。非将相所能为。然虽如是。无有一人 <lb ed="X" n="0703b04"/><lb ed="R050" n="0099a04"/>能知<persName>佛</persName>者。<persName>佛</persName>如虚空。本无形量。本不可以色见声 <lb ed="X" n="0703b05"/><lb ed="R050" n="0099a05"/>求故。<persName>佛</persName>力下。言此等非但不知<persName>佛</persName>。抑且不知法。以 <lb ed="X" n="0703b06"/><lb ed="R050" n="0099a06"/>此法非思量分别可测故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b07"/><lb ed="R050" n="0099a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0703b0701">本从无数<persName>佛</persName>。具足行诸道。甚深微妙法。难见难可了。 <lb ed="X" n="0703b08"/><lb ed="R050" n="0099a08"/>于无量亿劫。行此诸道<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0801" n="0703b0801"/><anchor xml:id="beg0703b0801" n="0703b0801"/>已<anchor xml:id="end0703b0801"/>。道场得成果。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0802" n="0703b0802"/><anchor xml:id="beg0703b0802" n="0703b0802"/>已<anchor xml:id="end0703b0802"/>悉知见。 <lb ed="X" n="0703b09"/><lb ed="R050" n="0099a09"/>如是大果报。种种姓相義。我及十方<persName>佛</persName>。乃能知见事。 <lb ed="X" n="0703b10"/><lb ed="R050" n="0099a10"/>是法不可示。言词相寂灭。诸馀众生类。无有能得解。 <lb ed="X" n="0703b11"/><lb ed="R050" n="0099a11"/>除诸菩萨众。信力坚固者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b12"/><lb ed="R050" n="0099a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0703b1201">次言唯<persName>佛</persName>知。唯菩萨知。且我因中。淸净无量诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0703b13"/><lb ed="R050" n="0099a13"/>时。自洒扫应对。折旋俯仰。以至六度万行。无不习 <lb ed="X" n="0703b14"/><lb ed="R050" n="0099a14"/>学。无不行持。然此甚深微妙之法。尙不能见。不能 <lb ed="X" n="0703b15"/><lb ed="R050" n="0099a15"/>了。至于经无量劫功成行满。坐于菩提树下。成最 <lb ed="X" n="0703b16"/><lb ed="R050" n="0099a16"/>正觉。然後见此甚深微妙难解之法。故知如是性 <lb ed="X" n="0703b17"/><lb ed="R050" n="0099a17"/>相果报。究竟平等之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽。馀无 <lb ed="X" n="0703b18"/><lb ed="R050" n="0099a18"/>一人能知此者。何以故。是法本来寂灭。不可以形 <lb ed="X" n="0703b19"/><lb ed="R050" n="0099b01"/>貌指示。不可以言词谭论。要须自证自悟。始得相 <lb ed="X" n="0703b20"/><lb ed="R050" n="0099b02"/>应。今现前四众。都向语言色相中求。情枝意根上 <lb ed="X" n="0703b21"/><lb ed="R050" n="0099b03"/>觅。故无一人能得解者。唯有过量大人。一闻此法。 <lb ed="X" n="0703b22"/><lb ed="R050" n="0099b04"/>直下承当。如将一百二十斤担子。一肩担荷。向前 <lb ed="X" n="0703b23"/><lb ed="R050" n="0099b05"/>直往。牢笼不住。呼唤不回。譬如香象渡河。截流而 <lb ed="X" n="0703b24"/><lb ed="R050" n="0099b06"/>过。如此等人唤作信力坚固大心菩萨。昔五台智 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0703c" n="0703c"/> <lb ed="X" n="0703c01"/><lb ed="R050" n="0099b07"/>通禅师。在归宗会下。忽一夜连叫云。我大悟也。明 <lb ed="X" n="0703c02"/><lb ed="R050" n="0099b08"/>日众集。宗曰。昨夜大悟底出来。师出。宗曰。汝见个 <lb ed="X" n="0703c03"/><lb ed="R050" n="0099b09"/>甚么道理。便道大悟。师曰。师姑原是女人做。明州 <lb ed="X" n="0703c04"/><lb ed="R050" n="0099b10"/>大梅法常禅师。初参大寂。问如何是<persName>佛</persName>。寂曰。即心 <lb ed="X" n="0703c05"/><lb ed="R050" n="0099b11"/>即<persName>佛</persName>。师即大悟。後僧问。和尙见马大师。得个甚么。 <lb ed="X" n="0703c06"/><lb ed="R050" n="0099b12"/>便住此山。师曰。大师向我道。即心即<persName>佛</persName>。我便向这 <lb ed="X" n="0703c07"/><lb ed="R050" n="0099b13"/>裡住。僧曰。大师近日<persName>佛</persName>法又别。师曰。作么生。曰。又 <lb ed="X" n="0703c08"/><lb ed="R050" n="0099b14"/>道非心非<persName>佛</persName>。师曰。这老汉惑乱入。未有日在。任他 <lb ed="X" n="0703c09"/><lb ed="R050" n="0099b15"/>非心非<persName>佛</persName>。我只管即心即<persName>佛</persName>。其僧擧似<name role="" type="person">马祖</name>。祖曰 <lb ed="X" n="0703c10"/><lb ed="R050" n="0099b16"/>梅子熟矣。此等即信力坚固。千唤不回之样子也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c11"/><lb ed="R050" n="0099b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0703c1101">诸<persName>佛</persName>弟子众。曾供养诸<persName>佛</persName>。一切漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c1101" n="0703c1101"/><anchor xml:id="beg0703c1101" n="0703c1101"/>已<anchor xml:id="end0703c1101"/>尽。住是最後身。 <lb ed="X" n="0703c12"/><lb ed="R050" n="0099b18"/>如是诸人等。其力所不堪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c13"/><lb ed="R050" n="0100a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0703c1301">此总明小乘不能担荷大法也。一切漏尽者。是寒 <lb ed="X" n="0703c14"/><lb ed="R050" n="0100a02"/><g ref="#CB01926">灰</g>枯木人也。力量浅薄。不堪重任。须是枯木糁花。 <lb ed="X" n="0703c15"/><lb ed="R050" n="0100a03"/>寒<g ref="#CB01926">灰</g>发<g ref="#CB08504">焰</g>始得。昔有一婆子。供养一庵主。经二十 <lb ed="X" n="0703c16"/><lb ed="R050" n="0100a04"/>年。常令一女子送饭给侍。一日令女子抱定曰。正 <lb ed="X" n="0703c17"/><lb ed="R050" n="0100a05"/>恁么时如何。主曰。枯木倚寒巖。三冬无暖气。女子 <lb ed="X" n="0703c18"/><lb ed="R050" n="0100a06"/>擧似婆。婆曰。我二十年只供养得个俗汉。遂遣出 <lb ed="X" n="0703c19"/><lb ed="R050" n="0100a07"/>烧却庵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c20"/><lb ed="R050" n="0100a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0703c2001">假使满世间。皆如舍利弗。尽思共度量。不能测<persName>佛</persName>智。 <lb ed="X" n="0703c21"/><lb ed="R050" n="0100a09"/>正使满十方。皆如舍利弗。及馀诸弟子。亦满十方刹。 <lb ed="X" n="0703c22"/><lb ed="R050" n="0100a10"/>尽思共度量。亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c23"/><lb ed="R050" n="0100a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0703c2301">此言性识聪敏的人。未曾开口。便将心意识领会。 <lb ed="X" n="0703c24"/><lb ed="R050" n="0100a12"/>故亦不能担荷大法。如香严智闲禅师在百丈时。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0704a" n="0704a"/> <lb ed="X" n="0704a01"/><lb ed="R050" n="0100a13"/>性识聪敏。参禅不得。洎丈迁化。遂参沩山。山问父 <lb ed="X" n="0704a02"/><lb ed="R050" n="0100a14"/>母未生时。试道一句看。师茫然。乃自歎曰。画餠不 <lb ed="X" n="0704a03"/><lb ed="R050" n="0100a15"/>可充饥。屡乞沩山说破。山曰。我若说似汝。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a0301" n="0704a0301"/><anchor xml:id="beg0704a0301" n="0704a0301"/>已<anchor xml:id="end0704a0301"/>後 <lb ed="X" n="0704a04"/><lb ed="R050" n="0100a16"/>骂我去。我说的是我的。终不干汝事。师遂将平昔 <lb ed="X" n="0704a05"/><lb ed="R050" n="0100a17"/>文字烧却曰。此生不学<persName>佛</persName>法也。且作个长行粥饭 <lb ed="X" n="0704a06"/><lb ed="R050" n="0100a18"/>僧。免役精神。乃泣辞沩山。直过南阳。睹忠国师遗 <lb ed="X" n="0704a07"/><lb ed="R050" n="0100b01"/>迹遂止焉。後一日。芟除草木。偶抛瓦砾击竹作声。 <lb ed="X" n="0704a08"/><lb ed="R050" n="0100b02"/>忽然省悟。乃沐浴焚香。遥礼沩山曰。和尙大慈。恩 <lb ed="X" n="0704a09"/><lb ed="R050" n="0100b03"/>逾父母。当时若为我说破。何有今日之事。乃有颂 <lb ed="X" n="0704a10"/><lb ed="R050" n="0100b04"/>曰。一击妄所知。更不假修持。动容扬古路。不堕悄 <lb ed="X" n="0704a11"/><lb ed="R050" n="0100b05"/>然機。处处无踪迹。声色外威仪。诸方达道者。咸言 <lb ed="X" n="0704a12"/><lb ed="R050" n="0100b06"/>上上機。故知此事正要死尽偷心。不在性识聪敏 <lb ed="X" n="0704a13"/><lb ed="R050" n="0100b07"/>也。满世间者一<persName>佛</persName>刹也。满十方者十方刹也。言十 <lb ed="X" n="0704a14"/><lb ed="R050" n="0100b08"/>方刹者。又多于一<persName>佛</persName>刹也。尽思度量不能知者。四 <lb ed="X" n="0704a15"/><lb ed="R050" n="0100b09"/>住虽除。无明未破故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a16"/><lb ed="R050" n="0100b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0704a1601">辟支<persName>佛</persName>利智。无漏最後身。亦满十方界。其数如竹林。 <lb ed="X" n="0704a17"/><lb ed="R050" n="0100b11"/>斯等共一心。于亿无量劫。欲思<persName>佛</persName>实智。莫能知少分。 <lb ed="X" n="0704a18"/><lb ed="R050" n="0100b12"/>新发意菩萨。供养无数<persName>佛</persName>。了达诸義趣。又能善说法。 <lb ed="X" n="0704a19"/><lb ed="R050" n="0100b13"/>如稻麻竹苇。充满十方刹。一心以妙智。于恒河沙劫。 <lb ed="X" n="0704a20"/><lb ed="R050" n="0100b14"/>咸皆共思量。不能知<persName>佛</persName>智。不退诸菩萨。其数如恒沙。 <lb ed="X" n="0704a21"/><lb ed="R050" n="0100b15"/>一心共思求。亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a22"/><lb ed="R050" n="0100b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0704a2201">辟支根器。利于声闻。其数复多于声闻。一心思量 <lb ed="X" n="0704a23"/><lb ed="R050" n="0100b17"/>亦不能知者。以辟支虽断界内无明。未尽界外无 <lb ed="X" n="0704a24"/><lb ed="R050" n="0100b18"/>明故。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a2401" n="0704a2401"/><anchor xml:id="beg0704a2401" n="0704a2401"/>已<anchor xml:id="end0704a2401"/>上菩萨名新发意。其根勝于辟支。其 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0704b" n="0704b"/> <lb ed="X" n="0704b01"/><lb ed="R050" n="0101a01"/>数又多于辟支。其智又勝于辟支。其时又过于亿 <lb ed="X" n="0704b02"/><lb ed="R050" n="0101a02"/>劫。虽以妙智思量亦不能知者。分别虽空。俱生未 <lb ed="X" n="0704b03"/><lb ed="R050" n="0101a03"/>尽故。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0704b0301" n="0704b0301"/><anchor xml:id="beg0704b0301" n="0704b0301"/>已<anchor xml:id="end0704b0301"/>上菩萨名不退。其数又过于新发意。 <lb ed="X" n="0704b04"/><lb ed="R050" n="0101a04"/>一心思求亦不能知者。虽空藏识。异熟未空故。乃 <lb ed="X" n="0704b05"/><lb ed="R050" n="0101a05"/>至等觉菩萨虽见<persName>佛</persName>性。如隔罗縠见月相似。以有 <lb ed="X" n="0704b06"/><lb ed="R050" n="0101a06"/>一分生相无明。一障二愚。犹未尽故。等觉尙尔。何 <lb ed="X" n="0704b07"/><lb ed="R050" n="0101a07"/>况其他。所以云。離心意识参。绝圣凡路学。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b08"/><lb ed="R050" n="0101a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0704b0801">又告舍利弗。无漏不思议。甚深微妙法。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0704b0801" n="0704b0801"/><anchor xml:id="beg0704b0801" n="0704b0801"/>已<anchor xml:id="end0704b0801"/>具得。 <lb ed="X" n="0704b09"/><lb ed="R050" n="0101a09"/>唯我知是相。十方<persName>佛</persName>亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b10"/><lb ed="R050" n="0101a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0704b1001">此明唯<persName>佛</persName>能知也。毫无渗泄。故曰无漏。绝无意言。 <lb ed="X" n="0704b11"/><lb ed="R050" n="0101a11"/>名不思议。二乘莫能穷其底。故曰甚深。等觉莫能 <lb ed="X" n="0704b12"/><lb ed="R050" n="0101a12"/>见其兆。故曰微妙。如是勝法。我及诸<persName>佛</persName>。尽知尽得。 <lb ed="X" n="0704b13"/><lb ed="R050" n="0101a13"/>其馀一切皆不能知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b14"/><lb ed="R050" n="0101a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0704b1401">舍利弗当知。诸<persName>佛</persName>语无异。于<persName>佛</persName>所说法。当生大信力。 <lb ed="X" n="0704b15"/><lb ed="R050" n="0101a15"/><persName>世尊</persName>法久後。要当说真实。告诸声闻众。及求缘觉乘。 <lb ed="X" n="0704b16"/><lb ed="R050" n="0101a16"/>我令脱苦缚。逮得涅槃者。<persName>佛</persName>以方便力。示以三乘教。 <lb ed="X" n="0704b17"/><lb ed="R050" n="0101a17"/>众生处处著。引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b18"/><lb ed="R050" n="0101a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0704b1801">先劝信。<persName>世尊</persName>下。点破向後所说者是实。告诸下。点 <lb ed="X" n="0704b19"/><lb ed="R050" n="0101b01"/>破四十年前所说者是权。要令二乘捨权就实故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b20"/><lb ed="R050" n="0101b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0704b2001">尔时大众中。有诸声闻。漏尽阿罗汉。<name role="" type="person">阿若憍陈如</name>等。 <lb ed="X" n="0704b21"/><lb ed="R050" n="0101b03"/>千二百人。及发声闻辟支<persName>佛</persName>心。比丘比丘尼。优婆塞。 <lb ed="X" n="0704b22"/><lb ed="R050" n="0101b04"/>优婆夷。各作是念。今者<persName>世尊</persName>。何故慇勤。称歎方便。而 <lb ed="X" n="0704b23"/><lb ed="R050" n="0101b05"/>作是言。<persName>佛</persName>所得法。甚深难解。有所言说。義趣难知。一 <lb ed="X" n="0704b24"/><lb ed="R050" n="0101b06"/>切声闻辟支<persName>佛</persName>。所不能及。<persName>佛</persName>说一解脱義。我等亦得 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0704c" n="0704c"/> <lb ed="X" n="0704c01"/><lb ed="R050" n="0101b07"/>此法。到于涅槃。而今不知是義所趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c02"/><lb ed="R050" n="0101b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0704c0201">此四众腾疑也。漏尽者。无学众也。发心者。有学众 <lb ed="X" n="0704c03"/><lb ed="R050" n="0101b09"/>也。各作是念者。各自生疑也。意谓<persName>世尊</persName>寻常只是 <lb ed="X" n="0704c04"/><lb ed="R050" n="0101b10"/>诱掖奖劝。曾不毁人誉<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0401" n="0704c0401"/><anchor xml:id="beg0704c0401" n="0704c0401"/>己<anchor xml:id="end0704c0401"/>。今日何故出定之後赞 <lb ed="X" n="0704c05"/><lb ed="R050" n="0101b11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0501" n="0704c0501"/><anchor xml:id="beg0704c0501" n="0704c0501"/>己<anchor xml:id="end0704c0501"/>毁人。自言我所得法。及所说法。难解难知。一切 <lb ed="X" n="0704c06"/><lb ed="R050" n="0101b12"/>二乘。皆不能及。且<persName>世尊</persName>昔日<name role="" type="person">鹿野苑</name>中。曾于众中 <lb ed="X" n="0704c07"/><lb ed="R050" n="0101b13"/>赞三乘法。汝等当知此三乘法。皆是圣所称歎。自 <lb ed="X" n="0704c08"/><lb ed="R050" n="0101b14"/>在无繫。无所依求。乘是三乘。便得无量安稳快乐。 <lb ed="X" n="0704c09"/><lb ed="R050" n="0101b15"/>我等当时。一闻赞歎。依之而行。遂出生死。亲证涅 <lb ed="X" n="0704c10"/><lb ed="R050" n="0101b16"/>槃。是则<persName>佛</persName>所得所说者。我等亦能解能知矣。今日 <lb ed="X" n="0704c11"/><lb ed="R050" n="0101b17"/>复言难解难知。却不知又是何等義趣。岂更有奇 <lb ed="X" n="0704c12"/><lb ed="R050" n="0101b18"/>特之事。勝于我等所证之涅槃者耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c13"/><lb ed="R050" n="0102a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0704c1301">尔时舍利弗。知四众心疑。自亦未了。而白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0704c14"/><lb ed="R050" n="0102a02"/>何因何缘。慇勤称歎诸<persName>佛</persName>第一方便。甚深微妙难解 <lb ed="X" n="0704c15"/><lb ed="R050" n="0102a03"/>之法。我自昔来。未曾从<persName>佛</persName>闻如是说。今者四众。咸皆 <lb ed="X" n="0704c16"/><lb ed="R050" n="0102a04"/>有疑。唯愿<persName>世尊</persName>。敷演斯事。<persName>世尊</persName>何故。慇勤称歎。甚深 <lb ed="X" n="0704c17"/><lb ed="R050" n="0102a05"/>微妙难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c18"/><lb ed="R050" n="0102a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0704c1801">此鹙子呈疑请决也。古语云。宴安鸩毒。不可怀也。 <lb ed="X" n="0704c19"/><lb ed="R050" n="0102a07"/>二乘一向卧涅槃床以为足。以高枕无忧矣。殊不 <lb ed="X" n="0704c20"/><lb ed="R050" n="0102a08"/>知尙有微细流注。生灭业识。迁流不注。未可贴 <lb ed="X" n="0704c21"/><lb ed="R050" n="0102a09"/>席稳卧也。由二乘入寻常自以为出三界。作了事 <lb ed="X" n="0704c22"/><lb ed="R050" n="0102a10"/>汉。坐守勝妙境界。不生一念进趣之心。故<persName>世尊</persName>与 <lb ed="X" n="0704c23"/><lb ed="R050" n="0102a11"/>他说无量義经也不动。入无量義定也不动。至于 <lb ed="X" n="0704c24"/><lb ed="R050" n="0102a12"/>放白毫光。眉目稍动。及至<persName>世尊</persName>出定之後。卖弄自 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0705a" n="0705a"/> <lb ed="X" n="0705a01"/><lb ed="R050" n="0102a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0101" n="0705a0101"/><anchor xml:id="beg0705a0101" n="0705a0101"/>己<anchor xml:id="end0705a0101"/>神通一上。却将三言两语。变作百千万亿个疑 <lb ed="X" n="0705a02"/><lb ed="R050" n="0102a14"/>团。散在各人怀裡。然後大家疑情齐动。只此一点 <lb ed="X" n="0705a03"/><lb ed="R050" n="0102a15"/>疑情。却是开<persName>佛</persName>知见之种子也。所以云。大疑大悟。 <lb ed="X" n="0705a04"/><lb ed="R050" n="0102a16"/>小疑小悟。不疑不悟。舍利弗寻常疑著此事。一闻 <lb ed="X" n="0705a05"/><lb ed="R050" n="0102a17"/>此语。身毛皆竖。及闻法说。便一担承当去。所以先 <lb ed="X" n="0705a06"/><lb ed="R050" n="0102a18"/>得授记。四大弟子。见同列得记。方始生疑。故再闻 <lb ed="X" n="0705a07"/><lb ed="R050" n="0102b01"/>喩说。次得授记。至于会中退席之众。唯不疑故不 <lb ed="X" n="0705a08"/><lb ed="R050" n="0102b02"/>信也。故知此事疑得极。信得极。疑得浅。信得浅。故 <lb ed="X" n="0705a09"/><lb ed="R050" n="0102b03"/>曰除诸菩萨众。信力坚固者。唯是信力坚固者。却 <lb ed="X" n="0705a10"/><lb ed="R050" n="0102b04"/>能从疑团打出也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a11"/><lb ed="R050" n="0102b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0705a1101">尔时舍利弗。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0705a12"/><lb ed="R050" n="0102b06"/><p xml:id="pX31p0705a1201">慧日大圣尊。久乃说是法。自说得如是。力无畏三昧。 <lb ed="X" n="0705a13"/><lb ed="R050" n="0102b07"/>禅定解脱等。不可思议法。道场所得法。无能发问者。 <lb ed="X" n="0705a14"/><lb ed="R050" n="0102b08"/>我意难可测。亦无能问者。无问而自说。称歎所行道。 <lb ed="X" n="0705a15"/><lb ed="R050" n="0102b09"/>智慧甚微妙。诸<persName>佛</persName>之所得。无漏诸罗汉。及求涅槃者。 <lb ed="X" n="0705a16"/><lb ed="R050" n="0102b10"/>今皆堕疑网。<persName>佛</persName>何故说是。其求缘觉者。比丘比丘尼。 <lb ed="X" n="0705a17"/><lb ed="R050" n="0102b11"/>诸天龙鬼神。及犍闼婆等。相视怀犹豫。瞻仰两足尊。 <lb ed="X" n="0705a18"/><lb ed="R050" n="0102b12"/>是事为云何。愿<persName>佛</persName>为解说。于诸声闻众。<persName>佛</persName>说我第一。 <lb ed="X" n="0705a19"/><lb ed="R050" n="0102b13"/>我今自于智。疑惑不能了。为是究竟法。为是所行道。 <lb ed="X" n="0705a20"/><lb ed="R050" n="0102b14"/><persName>佛</persName>口所生子。合掌瞻仰待。愿出微妙音。时为如实说。 <lb ed="X" n="0705a21"/><lb ed="R050" n="0102b15"/>诸天龙神等。其数如恒沙。求<persName>佛</persName>诸菩萨。大数有八万。 <lb ed="X" n="0705a22"/><lb ed="R050" n="0102b16"/>又诸万亿国。转轮圣王至。合掌以敬心。欲闻具足道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a23"/><lb ed="R050" n="0102b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0705a2301">初二句颂<persName>世尊</persName>自赞。<persName>如来</persName>不出世。万古如长夜。凡 <lb ed="X" n="0705a24"/><lb ed="R050" n="0102b18"/>有目有趾者。待是而後成功。故曰慧日。圣中之圣。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0705b" n="0705b"/> <lb ed="X" n="0705b01"/><lb ed="R050" n="0103a01"/>故曰大圣。久乃说是法。反显四十年前未曾说也。 <lb ed="X" n="0705b02"/><lb ed="R050" n="0103a02"/>自说下四句。牒前十力无所畏等。道场下二句。牒 <lb ed="X" n="0705b03"/><lb ed="R050" n="0103a03"/>前道场得成果等。我意下二句。牒前假使满世间 <lb ed="X" n="0705b04"/><lb ed="R050" n="0103a04"/>等。无问下四句。正指<persName>如来</persName>自赞等语。无漏下四句。 <lb ed="X" n="0705b05"/><lb ed="R050" n="0103a05"/>叙无学生疑。其求下八句。叙有学生疑。中间相视 <lb ed="X" n="0705b06"/><lb ed="R050" n="0103a06"/>二字。描写怀疑之状如画。于诸下四句。叙当機自 <lb ed="X" n="0705b07"/><lb ed="R050" n="0103a07"/>疑。言我在声闻众中。智慧首出。即今亦堕疑网。况 <lb ed="X" n="0705b08"/><lb ed="R050" n="0103a08"/>其他乎。为是究竟法。为是所行道。此正出疑根也。 <lb ed="X" n="0705b09"/><lb ed="R050" n="0103a09"/>为是之为字。当作平声读。意谓<persName>佛</persName>说一解脱。我等 <lb ed="X" n="0705b10"/><lb ed="R050" n="0103a10"/>皆得。今所称赞究竟平等法。不知何者为是。今所 <lb ed="X" n="0705b11"/><lb ed="R050" n="0103a11"/>称赞具足行诸道。又不知何者为是。所以卒堕疑 <lb ed="X" n="0705b12"/><lb ed="R050" n="0103a12"/>网而不能出也。<persName>佛</persName>口下。自陈情辞。诸天下。代众请 <lb ed="X" n="0705b13"/><lb ed="R050" n="0103a13"/>说。具足道者。时指法花也。如古德云。具足凡夫法。 <lb ed="X" n="0705b14"/><lb ed="R050" n="0103a14"/>凡夫不知。具足圣人法。圣人不会是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b15"/><lb ed="R050" n="0103a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0705b1501">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗。止。止。不须复说。若说是事。一切世 <lb ed="X" n="0705b16"/><lb ed="R050" n="0103a16"/>间诸天及人。皆当惊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b17"/><lb ed="R050" n="0103a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0705b1701">重言止者。固却之以勇其疑也。言我今纔动口。汝 <lb ed="X" n="0705b18"/><lb ed="R050" n="0103a18"/>等常随我者。尙且各各怀却满肚疑情。若我再说。 <lb ed="X" n="0705b19"/><lb ed="R050" n="0103b01"/>一切天人。不但生疑。且生惊恐矣。此以法大機小。 <lb ed="X" n="0705b20"/><lb ed="R050" n="0103b02"/>实难担荷却之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b21"/><lb ed="R050" n="0103b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0705b2101">舍利弗。重白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>唯愿说之。唯愿说之。所以者 <lb ed="X" n="0705b22"/><lb ed="R050" n="0103b04"/>何。是会无数百千万亿阿僧祇众生。曾见诸<persName>佛</persName>。诸根 <lb ed="X" n="0705b23"/><lb ed="R050" n="0103b05"/>猛利。智慧明了。闻<persName>佛</persName>所说。则能敬信。尔时舍利弗。欲 <lb ed="X" n="0705b24"/><lb ed="R050" n="0103b06"/>褈宣此義。而说偈言。</p> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0705c" n="0705c"/> <lb ed="X" n="0705c01"/><lb ed="R050" n="0103b07"/><p xml:id="pX31p0705c0101">法王无上尊。唯说愿勿虑。是会无量众。有能敬信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c02"/><lb ed="R050" n="0103b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0705c0201">再陈请辞也。言此会中有大機可以担荷。不必虑 <lb ed="X" n="0705c03"/><lb ed="R050" n="0103b09"/>也。曾见诸<persName>佛</persName>者。是福德大。诸根猛利者。是根器大。 <lb ed="X" n="0705c04"/><lb ed="R050" n="0103b10"/>智慧明了者。是智慧大。此等闻法。决生敬信。必不 <lb ed="X" n="0705c05"/><lb ed="R050" n="0103b11"/>惊疑。以敬则不惊。信则不疑故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c06"/><lb ed="R050" n="0103b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0705c0601"><persName>佛</persName>复止。舍利弗。若说是事。一切世间。天人阿修罗。皆 <lb ed="X" n="0705c07"/><lb ed="R050" n="0103b13"/>当惊疑。增上慢比丘。将坠于大坑。尔时<persName>世尊</persName>。褈说偈言 <lb ed="X" n="0705c08"/><lb ed="R050" n="0103b14"/>止止不须说。我法妙难思。诸增上慢者。闻必不敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c09"/><lb ed="R050" n="0103b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0705c0901">再止之者。彼愈急而愈缓之也。彼等久堕解脱深 <lb ed="X" n="0705c10"/><lb ed="R050" n="0103b16"/>坑。今我说法。直欲援而出之。复恐闻而不信。反生 <lb ed="X" n="0705c11"/><lb ed="R050" n="0103b17"/>谤法之<g ref="#CB07703">愆</g>。是坑堑中重添坑堑矣。此以执著坚固 <lb ed="X" n="0705c12"/><lb ed="R050" n="0103b18"/>却之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c13"/><lb ed="R050" n="0104a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0705c1301">尔时舍利弗。重白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>唯愿说之。唯愿说之。今 <lb ed="X" n="0705c14"/><lb ed="R050" n="0104a02"/>此会中。如我等比。百千万亿。世世<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1401" n="0705c1401"/><anchor xml:id="beg0705c1401" n="0705c1401"/>已<anchor xml:id="end0705c1401"/>曾从<persName>佛</persName>受化。如 <lb ed="X" n="0705c15"/><lb ed="R050" n="0104a03"/>此人等。必能敬信。长夜安稳。多所饶益。尔时舍利弗。 <lb ed="X" n="0705c16"/><lb ed="R050" n="0104a04"/>欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0705c17"/><lb ed="R050" n="0104a05"/><p xml:id="pX31p0705c1701">无上两足尊。愿说第一法。我为<persName>佛</persName>长子。唯垂分别法。 <lb ed="X" n="0705c18"/><lb ed="R050" n="0104a06"/>是会无量众。能敬信此法。<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1801" n="0705c1801"/><anchor xml:id="beg0705c1801" n="0705c1801"/>已<anchor xml:id="end0705c1801"/>曾世世。教化如是等。 <lb ed="X" n="0705c19"/><lb ed="R050" n="0104a07"/>皆一心合掌。欲听受<persName>佛</persName>语。我等千二百。及馀求<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0705c20"/><lb ed="R050" n="0104a08"/>愿为此众故。唯垂分别说。是等闻此法。则生大欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c21"/><lb ed="R050" n="0104a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0705c2101">此三陈请辞也。如我等比。受化<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c2101" n="0705c2101"/><anchor xml:id="beg0705c2101" n="0705c2101"/>已<anchor xml:id="end0705c2101"/>久。决无上慢。必 <lb ed="X" n="0705c22"/><lb ed="R050" n="0104a10"/>能敬信。决不生疑。长夜安稳。多所饶益。决不堕坑。 <lb ed="X" n="0705c23"/><lb ed="R050" n="0104a11"/>唯垂分别说者。意谓向上一路。虽不可思。不可说。 <lb ed="X" n="0705c24"/><lb ed="R050" n="0104a12"/>不妨曲为今时。向第二门头。分别言说处。略通一 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0706a" n="0706a"/> <lb ed="X" n="0706a01"/><lb ed="R050" n="0104a13"/>线也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a02"/><lb ed="R050" n="0104a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0706a0201">尔时<persName>世尊</persName>。告舍利弗。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0706a0201" n="0706a0201"/><anchor xml:id="beg0706a0201" n="0706a0201"/>已<anchor xml:id="end0706a0201"/>慇勤三请。岂得不说。汝今 <lb ed="X" n="0706a03"/><lb ed="R050" n="0104a15"/>谛听。善思念之。吾当为汝分别解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a04"/><lb ed="R050" n="0104a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0706a0401">此<persName>如来</persName>许说也。吾当为汝分别解说者。言此法如铜 <lb ed="X" n="0706a05"/><lb ed="R050" n="0104a17"/>山铁壁。钻研不得。咬嚼不得。无著力处。无下口处。 <lb ed="X" n="0706a06"/><lb ed="R050" n="0104a18"/>我今为汝无分别处。强作分别。无言说处。强作言 <lb ed="X" n="0706a07"/><lb ed="R050" n="0104b01"/>说。何以故。以非三非一。绝言说故。无分别故。非有 <lb ed="X" n="0706a08"/><lb ed="R050" n="0104b02"/>量故。是平等故。若分三分一。堕言说故。是分别故。 <lb ed="X" n="0706a09"/><lb ed="R050" n="0104b03"/>是有量故。不平等故。然则<persName>如来</persName>不唯昔日说三乘 <lb ed="X" n="0706a10"/><lb ed="R050" n="0104b04"/>是言说分别。即今日说一乘。亦是言说分别。所以 <lb ed="X" n="0706a11"/><lb ed="R050" n="0104b05"/>始也无问而自说。既而三止而不说。卒之三请而 <lb ed="X" n="0706a12"/><lb ed="R050" n="0104b06"/>许说。此是婆心太切处。若是祖师禅。别有生涯。昔 <lb ed="X" n="0706a13"/><lb ed="R050" n="0104b07"/>药山久不陞座。院主白云。大众久思示诲。请和尙 <lb ed="X" n="0706a14"/><lb ed="R050" n="0104b08"/>为众说法。山令打钟。众方集。山陞座良久。便归方 <lb ed="X" n="0706a15"/><lb ed="R050" n="0104b09"/>丈。主随後问。和尙适来许为众说法。云何不垂一 <lb ed="X" n="0706a16"/><lb ed="R050" n="0104b10"/>言。山云。经有经师。论有论师。争怪得老僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a17"/><lb ed="R050" n="0104b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0706a1701">说此语时。会中有比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。五千 <lb ed="X" n="0706a18"/><lb ed="R050" n="0104b12"/>人等。即从座起。礼<persName>佛</persName>而退。所以者何。此辈罪根深重。 <lb ed="X" n="0706a19"/><lb ed="R050" n="0104b13"/>及增上慢。未得谓得。未证谓证。有如此失。是以不住。 <lb ed="X" n="0706a20"/><lb ed="R050" n="0104b14"/><persName>世尊</persName>默然。而不制止。尔时<persName>佛</persName>告舍利弗。我今此众。无 <lb ed="X" n="0706a21"/><lb ed="R050" n="0104b15"/>复枝葉。纯有真实。舍利弗。如是增上慢人。退亦佳矣。 <lb ed="X" n="0706a22"/><lb ed="R050" n="0104b16"/>汝今善听。当为汝说。舍利弗言。唯然<persName>世尊</persName>。愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a23"/><lb ed="R050" n="0104b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0706a2301">此五千退席也。由此辈罪根深重。我慢偏多。寻常 <lb ed="X" n="0706a24"/><lb ed="R050" n="0104b18"/>唯在语言上做工夫。鬼窟裡作活计。摘葉寻枝。莫 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0706b" n="0706b"/> <lb ed="X" n="0706b01"/><lb ed="R050" n="0105a01"/>穷其本。今闻妙法难思。方木不入圆窍。所以退席。 <lb ed="X" n="0706b02"/><lb ed="R050" n="0105a02"/><persName>世尊</persName>逆知其意。亦任其自去而不制止。故与会者。 <lb ed="X" n="0706b03"/><lb ed="R050" n="0105a03"/>纯是真实。无枝葉也。虽然黄面瞿昙。未免压良为 <lb ed="X" n="0706b04"/><lb ed="R050" n="0105a04"/>贱。灵山会上。人天百万。菩萨声闻。不知其数。个个 <lb ed="X" n="0706b05"/><lb ed="R050" n="0105a05"/>摘葉寻枝。阿漉漉地。幸有此辈。纔闻许说。撩起便 <lb ed="X" n="0706b06"/><lb ed="R050" n="0105a06"/>行。却与灵山一会。大众面上。添光生彩。虽则如是。 <lb ed="X" n="0706b07"/><lb ed="R050" n="0105a07"/>犹较衲僧百步。岂不闻资福云。隔江见资福。刹竿 <lb ed="X" n="0706b08"/><lb ed="R050" n="0105a08"/>便回去。脚跟下好与三十棒。何况过江来。又大随 <lb ed="X" n="0706b09"/><lb ed="R050" n="0105a09"/>禅师。在大沩会下数载。食不至充。卧不求暖。淸苦 <lb ed="X" n="0706b10"/><lb ed="R050" n="0105a10"/>炼行。操履不群。沩深器之。一日问曰。阇梨在老僧 <lb ed="X" n="0706b11"/><lb ed="R050" n="0105a11"/>此间。不曾问一转语。师曰。教某甲向甚么处下口。 <lb ed="X" n="0706b12"/><lb ed="R050" n="0105a12"/>沩曰。何不道如何是<persName>佛</persName>。师便作手势。掩沩口。沩歎 <lb ed="X" n="0706b13"/><lb ed="R050" n="0105a13"/>曰。子真得其髓。又南泉为众僧行饭次。<name role="" type="person">马祖</name>问桶 <lb ed="X" n="0706b14"/><lb ed="R050" n="0105a14"/>裡是甚么。师云。这老汉合取口。作恁么话。祖便休。 <lb ed="X" n="0706b15"/><lb ed="R050" n="0105a15"/>具此眼目。始解看经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b16"/><lb ed="R050" n="0105a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0706b1601"><persName>佛</persName>告舍利弗。如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。时乃说之。如优昙 <lb ed="X" n="0706b17"/><lb ed="R050" n="0105a17"/>钵花。时一现耳。舍利弗。汝等当信<persName>佛</persName>之所说。言不虚 <lb ed="X" n="0706b18"/><lb ed="R050" n="0105a18"/>妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b19"/><lb ed="R050" n="0105b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0706b1901">此劝信也。四众始不生疑。故以放光发其疑。复以 <lb ed="X" n="0706b20"/><lb ed="R050" n="0105b02"/>歎德发其疑。此疑不可无。既疑之後。将说大法。此 <lb ed="X" n="0706b21"/><lb ed="R050" n="0105b03"/>疑不可有。故以优昙难値坚其信。此<persName>如来</persName>所以因 <lb ed="X" n="0706b22"/><lb ed="R050" n="0105b04"/>时而说法也。时之名義大矣哉。仲尼云。可以言。而 <lb ed="X" n="0706b23"/><lb ed="R050" n="0105b05"/>不与之言失人。不可与言。而与之言失言。故曰时 <lb ed="X" n="0706b24"/><lb ed="R050" n="0105b06"/>然後言。时之一字。诸圣所宗。故<persName>世尊</persName>说法。亦必因 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0706c" n="0706c"/> <lb ed="X" n="0706c01"/><lb ed="R050" n="0105b07"/>时。若会中有糟糠枝葉之众。而与之言。是失言也。 <lb ed="X" n="0706c02"/><lb ed="R050" n="0105b08"/>不时也。若会中有闻而敬信。闻而欢喜赞歎者。而 <lb ed="X" n="0706c03"/><lb ed="R050" n="0105b09"/>不与之言。是失人也。不时也。若四众一向置在无 <lb ed="X" n="0706c04"/><lb ed="R050" n="0105b10"/>事甲裡。初未曾疑著此事。骤而与之言者。是失言 <lb ed="X" n="0706c05"/><lb ed="R050" n="0105b11"/>也。不时也。若一闻此事。即便惊疑。不肯放捨。决欲 <lb ed="X" n="0706c06"/><lb ed="R050" n="0105b12"/>究明此事。如渴思甘露。蜂念好蜜者。而不与之言。 <lb ed="X" n="0706c07"/><lb ed="R050" n="0105b13"/>是失人也。不时也。今会中既无枝葉之众。时之可 <lb ed="X" n="0706c08"/><lb ed="R050" n="0105b14"/>说。一也。又有敬信之人。时之可说。二也。四十年前。 <lb ed="X" n="0706c09"/><lb ed="R050" n="0105b15"/>总无人疑著此事。今会中一众皆疑。时之可说。三 <lb ed="X" n="0706c10"/><lb ed="R050" n="0105b16"/>也。且<persName>世尊</persName>寻常。一言一笑。一动一静。皆不妄发。必 <lb ed="X" n="0706c11"/><lb ed="R050" n="0105b17"/>有其时。况此大事因缘。究竟平等。难解难信之法。 <lb ed="X" n="0706c12"/><lb ed="R050" n="0105b18"/>有不因时而说者乎。然而时之难遇也。四十年前 <lb ed="X" n="0706c13"/><lb ed="R050" n="0106a01"/>未曾有人疑著此事。今始有生疑者。四十年前。欲 <lb ed="X" n="0706c14"/><lb ed="R050" n="0106a02"/>与之言。而无可言之機。故隐忍而不发。今有可言 <lb ed="X" n="0706c15"/><lb ed="R050" n="0106a03"/>之機矣。既有可言之機。又有欲说之事。如矢在弦。 <lb ed="X" n="0706c16"/><lb ed="R050" n="0106a04"/>不得不发。故曰如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。时乃说之。言 <lb ed="X" n="0706c17"/><lb ed="R050" n="0106a05"/>如是妙法者。正指如是相。如是性。乃至本末究竟 <lb ed="X" n="0706c18"/><lb ed="R050" n="0106a06"/>平等法也。四十年中。未曾显说。今日方始道破。正 <lb ed="X" n="0706c19"/><lb ed="R050" n="0106a07"/>如优昙钵花时一现耳。梵语优昙钵罗。此云灵瑞。 <lb ed="X" n="0706c20"/><lb ed="R050" n="0106a08"/>唯<persName>佛</persName>与轮王将出世时。方现瑞相。亦如此方黄河 <lb ed="X" n="0706c21"/><lb ed="R050" n="0106a09"/>淸而圣人生之意也。言其时之难遇如此。岂可忽 <lb ed="X" n="0706c22"/><lb ed="R050" n="0106a10"/>哉。故又戒之曰。我四十年前秘而不说。待到此时 <lb ed="X" n="0706c23"/><lb ed="R050" n="0106a11"/>纔对人说。汝等当信<persName>佛</persName>之所说。决非孟浪轻发也。 <lb ed="X" n="0706c24"/><lb ed="R050" n="0106a12"/>正恐大众。当作容易。看作等闲。故谆谆戒勉。此正 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0707a" n="0707a"/> <lb ed="X" n="0707a01"/><lb ed="R050" n="0106a13"/>老婆心。竭力为人处也。若是德山临济。却无许多 <lb ed="X" n="0707a02"/><lb ed="R050" n="0106a14"/>廉纤。棒头喝下当处分身。<persName>如来</persName>禅。祖师禅。正好著 <lb ed="X" n="0707a03"/><lb ed="R050" n="0106a15"/>眼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a04"/><lb ed="R050" n="0106a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0707a0401">舍利弗。诸<persName>佛</persName>随宜说法。意趣难解。所以者何。我以无 <lb ed="X" n="0707a05"/><lb ed="R050" n="0106a17"/>数方便。种种因缘。譬喩言词。演说诸法。是法非思量 <lb ed="X" n="0707a06"/><lb ed="R050" n="0106a18"/>分别之所能解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a07"/><lb ed="R050" n="0106b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0707a0701">此下申明其智慧门。难解难入。一切声闻辟支。亦 <lb ed="X" n="0707a08"/><lb ed="R050" n="0106b02"/>不能知也。故曰随宜所说。意趣难解。言我昔日。见 <lb ed="X" n="0707a09"/><lb ed="R050" n="0106b03"/>汝等恋著生死。无求出意。故于<name role="" type="person">鹿野苑</name>中。转四谛 <lb ed="X" n="0707a10"/><lb ed="R050" n="0106b04"/>法轮。说三界内是生死苦。说三界外是涅槃乐。是 <lb ed="X" n="0707a11"/><lb ed="R050" n="0106b05"/>以方便诱汝。莫恋著三界生死。如将蜜瓠换苦葫 <lb ed="X" n="0707a12"/><lb ed="R050" n="0106b06"/>芦。非谓三界真如牢狱。非谓众生真如冤家。亦非 <lb ed="X" n="0707a13"/><lb ed="R050" n="0106b07"/>谓实有涅槃可证也。而汝等恋此涅槃。不肯度生。 <lb ed="X" n="0707a14"/><lb ed="R050" n="0106b08"/>却向齑瓮淹杀。此我之意趣难解如此。我因见汝 <lb ed="X" n="0707a15"/><lb ed="R050" n="0106b09"/>等恋著涅槃。不求<persName>佛</persName>慧。故于方等会中。抑扬褒贬。 <lb ed="X" n="0707a16"/><lb ed="R050" n="0106b10"/>谓五逆之人。尘劳之侣。皆可发心。皆可作<persName>佛</persName>。彼二 <lb ed="X" n="0707a17"/><lb ed="R050" n="0106b11"/>乘者。若焦芽败种。永不发菩提心。永无成<persName>佛</persName>之事。 <lb ed="X" n="0707a18"/><lb ed="R050" n="0106b12"/>此亦以方便激汝。欲令汝等捨涅槃而进趋<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0707a19"/><lb ed="R050" n="0106b13"/>也。非谓汝等真不可发菩提心。真不可成<persName>佛</persName>果也。 <lb ed="X" n="0707a20"/><lb ed="R050" n="0106b14"/>而汝等坐守涅槃。甘为下劣。自绝于<persName>如来</persName>宝藏之 <lb ed="X" n="0707a21"/><lb ed="R050" n="0106b15"/>分。于菩萨法遊戏神通。亦不生一念好乐之心。此 <lb ed="X" n="0707a22"/><lb ed="R050" n="0106b16"/>我之意趣难解又如此。我又见汝等不欣说法。不 <lb ed="X" n="0707a23"/><lb ed="R050" n="0106b17"/>肯度生。故我于般若会中。令汝等为诸菩萨说法 <lb ed="X" n="0707a24"/><lb ed="R050" n="0106b18"/>教化。领知众物。是以宝藏授汝。而汝等又无希取 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0707b" n="0707b"/> <lb ed="X" n="0707b01"/><lb ed="R050" n="0107a01"/>一餐之意。此我之意趣难解又如此。然汝等病根 <lb ed="X" n="0707b02"/><lb ed="R050" n="0107a02"/>在甚么处。在不解随宜所说。随语生解故也。岂知 <lb ed="X" n="0707b03"/><lb ed="R050" n="0107a03"/>诸<persName>佛</persName>所说种种法门。本无意路。不落思惟。不过信 <lb ed="X" n="0707b04"/><lb ed="R050" n="0107a04"/>手拈来。随方解缚。作止啼黄葉耳。本不可以识心 <lb ed="X" n="0707b05"/><lb ed="R050" n="0107a05"/>思量测度。汝等乃以思惟心测度<persName>如来</persName>。殊不知终 <lb ed="X" n="0707b06"/><lb ed="R050" n="0107a06"/>涉思惟。千里万里。所以终不解<persName>如来</persName>所说故。即如 <lb ed="X" n="0707b07"/><lb ed="R050" n="0107a07"/>来所说者。亦唯诸<persName>佛</persName>方能究竟。汝等亦不能知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b08"/><lb ed="R050" n="0107a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0707b0801">所以者何。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。唯以一大事因缘故。出现于世。 <lb ed="X" n="0707b09"/><lb ed="R050" n="0107a09"/>舍利弗。云何名诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。唯以一大事因缘故。出现 <lb ed="X" n="0707b10"/><lb ed="R050" n="0107a10"/>于世。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲令众生开<persName>佛</persName>知见。使得淸净故。出 <lb ed="X" n="0707b11"/><lb ed="R050" n="0107a11"/>现于世。欲示众生<persName>佛</persName>之知见故。出现于世。欲令众生 <lb ed="X" n="0707b12"/><lb ed="R050" n="0107a12"/>悟<persName>佛</persName>知见故。出现于世。欲令众生入<persName>佛</persName>知见道故。出 <lb ed="X" n="0707b13"/><lb ed="R050" n="0107a13"/>现于世。舍利弗。是为诸<persName>佛</persName>以一大事因缘故。出现于 <lb ed="X" n="0707b14"/><lb ed="R050" n="0107a14"/>世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b15"/><lb ed="R050" n="0107a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0707b1501">复征云。二乘皆不知唯诸<persName>佛</persName>能知者何故。以诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0707b16"/><lb ed="R050" n="0107a16"/>同心同愿。同证此一大事因缘。同为此一大事因 <lb ed="X" n="0707b17"/><lb ed="R050" n="0107a17"/>缘出世故。所谓一大事因缘者。即<persName>佛</persName>知见也。<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0707b18"/><lb ed="R050" n="0107a18"/>见者。即是诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>道场成果时。所知所见。性相 <lb ed="X" n="0707b19"/><lb ed="R050" n="0107b01"/>体用。因缘果报。本末究竟平等。一相一味之法。是 <lb ed="X" n="0707b20"/><lb ed="R050" n="0107b02"/>诸<persName>佛</persName>成道。借此为因。诸<persName>佛</persName>度生。借此为缘者。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0707b21"/><lb ed="R050" n="0107b03"/>既借此法为因为缘。是<persName>如来</persName>出世一件莫大之事。 <lb ed="X" n="0707b22"/><lb ed="R050" n="0107b04"/>诸<persName>佛</persName>既证此法。而欲人人共证此法。故<persName>如来</persName>不为 <lb ed="X" n="0707b23"/><lb ed="R050" n="0107b05"/>二乘说法。亦不为小小因缘出世。唯为说大乘究 <lb ed="X" n="0707b24"/><lb ed="R050" n="0107b06"/>竟平等法。亦唯为此一种大事因缘出世也。故出 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0707c" n="0707c"/> <lb ed="X" n="0707c01"/><lb ed="R050" n="0107b07"/>现品云。<persName>如来</persName>出现。以无量事。无量缘。而得出现。无 <lb ed="X" n="0707c02"/><lb ed="R050" n="0107b08"/>量事。无量缘。即一大事因缘也。欲令众生开<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0707c03"/><lb ed="R050" n="0107b09"/>见。使得淸净故出现于世者。此句却将出世本怀。 <lb ed="X" n="0707c04"/><lb ed="R050" n="0107b10"/>尽情吐露。言一切众生。具有<persName>如来</persName>智慧德相。但以 <lb ed="X" n="0707c05"/><lb ed="R050" n="0107b11"/>妄想执著染汚。<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。不得开发。不得淸净如 <lb ed="X" n="0707c06"/><lb ed="R050" n="0107b12"/>来出世。不过欲令众生开<persName>佛</persName>知见。使得淸净而<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0601" n="0707c0601"/><anchor xml:id="beg0707c0601" n="0707c0601"/>已<anchor xml:id="end0707c0601"/>。 <lb ed="X" n="0707c07"/><lb ed="R050" n="0107b13"/>下文所云。长者宝藏。衣裡宝珠。大白牛车。即是物 <lb ed="X" n="0707c08"/><lb ed="R050" n="0107b14"/>也。宝藏要自<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0801" n="0707c0801"/><anchor xml:id="beg0707c0801" n="0707c0801"/>己<anchor xml:id="end0707c0801"/>开。故曰欲令众生开。开者。以手推 <lb ed="X" n="0707c09"/><lb ed="R050" n="0107b15"/>排之谓。衣珠要自<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0901" n="0707c0901"/><anchor xml:id="beg0707c0901" n="0707c0901"/>己<anchor xml:id="end0707c0901"/>知。故曰欲令众生悟。悟者。 <lb ed="X" n="0707c10"/><lb ed="R050" n="0107b16"/>久忘勿记之谓。白牛车要自<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c1001" n="0707c1001"/><anchor xml:id="beg0707c1001" n="0707c1001"/>己<anchor xml:id="end0707c1001"/>坐。故曰欲令众生 <lb ed="X" n="0707c11"/><lb ed="R050" n="0107b17"/>入。入者。和身<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c1101" n="0707c1101"/><anchor xml:id="beg0707c1101" n="0707c1101"/>已<anchor xml:id="end0707c1101"/>到之谓。然则<persName>如来</persName>不过指示众生 <lb ed="X" n="0707c12"/><lb ed="R050" n="0107b18"/>宝藏。指示众生衣珠。指示众生大白牛车而<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c1201" n="0707c1201"/><anchor xml:id="beg0707c1201" n="0707c1201"/>已<anchor xml:id="end0707c1201"/>。故 <lb ed="X" n="0707c13"/><lb ed="R050" n="0108a01"/>曰欲示众生。示者。指点分明之谓也。是则开悟入 <lb ed="X" n="0707c14"/><lb ed="R050" n="0108a02"/>三字皆属众生。示之一字单属<persName>佛</persName>也。若约此经大 <lb ed="X" n="0707c15"/><lb ed="R050" n="0108a03"/>旨。则开示悟入四字。括尽一经之始终。以开示二 <lb ed="X" n="0707c16"/><lb ed="R050" n="0108a04"/>字属<persName>佛</persName>。悟入二字属人。此经自方便品以至法师 <lb ed="X" n="0707c17"/><lb ed="R050" n="0108a05"/>品。皆明开悟二字。开者。所谓开方便门也。如说方 <lb ed="X" n="0707c18"/><lb ed="R050" n="0108a06"/>便一品。固方便也。而身子悟。故曰今日乃知真是 <lb ed="X" n="0707c19"/><lb ed="R050" n="0108a07"/><persName>佛</persName>子。譬喩一品。亦方便也。而四大弟子悟。故曰我 <lb ed="X" n="0707c20"/><lb ed="R050" n="0108a08"/>等今日真是声闻。真阿罗汉。因缘一品。亦方便也。 <lb ed="X" n="0707c21"/><lb ed="R050" n="0108a09"/>而五百弟子学无学人皆悟。故曰我今乃知真是 <lb ed="X" n="0707c22"/><lb ed="R050" n="0108a10"/>菩萨等。此是开三周方便门。而令四众皆悟也。自 <lb ed="X" n="0707c23"/><lb ed="R050" n="0108a11"/>宝塔品<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c2301" n="0707c2301"/><anchor xml:id="beg0707c2301" n="0707c2301"/>已<anchor xml:id="end0707c2301"/>下。明示入二字。示者所谓示真实相也。 <lb ed="X" n="0707c24"/><lb ed="R050" n="0108a12"/>如过去多宝。现塔现身。释迦变土。十方分身。雲集 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0708a" n="0708a"/> <lb ed="X" n="0708a01"/><lb ed="R050" n="0108a13"/>一处。乃至现舌相。放毫光。皆是直将<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见示 <lb ed="X" n="0708a02"/><lb ed="R050" n="0108a14"/>人。至于菩萨发愿持经。如<persName>世尊</persName>敕。当具奉行者。皆 <lb ed="X" n="0708a03"/><lb ed="R050" n="0108a15"/>是入<persName>佛</persName>知见之人也。此是<persName>如来</persName>示真实相而使人 <lb ed="X" n="0708a04"/><lb ed="R050" n="0108a16"/>入也。其馀药王等六品。皆是为持经人作个入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0708a05"/><lb ed="R050" n="0108a17"/>知见之牓样而<anchor xml:id="nkr_note_add_0708a0501" n="0708a0501"/><anchor xml:id="beg0708a0501" n="0708a0501"/>已<anchor xml:id="end0708a0501"/>。故先悟得当人有此一卷大经。 <lb ed="X" n="0708a06"/><lb ed="R050" n="0108a18"/>而後受持保任。流通不断。然後能入。故花严以信 <lb ed="X" n="0708a07"/><lb ed="R050" n="0108b01"/>解行证。为一经之要。此经以开示悟入。为一经之 <lb ed="X" n="0708a08"/><lb ed="R050" n="0108b02"/>宗也。昔洪州法达禅师。问六祖法花经義。祖曰。汝 <lb ed="X" n="0708a09"/><lb ed="R050" n="0108b03"/>念此经。以何为宗。师曰。学人愚钝。岂知宗趣。祖曰。 <lb ed="X" n="0708a10"/><lb ed="R050" n="0108b04"/>汝念一遍。我为汝解说。师即高声唸。至方便品。祖 <lb ed="X" n="0708a11"/><lb ed="R050" n="0108b05"/>曰。止。此经原来以因缘出世为宗。纵说多种譬喩。 <lb ed="X" n="0708a12"/><lb ed="R050" n="0108b06"/>无越于此。何者。因缘即一大事。一大事即<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0708a13"/><lb ed="R050" n="0108b07"/>也。汝愼勿错解经意。见他道开示悟入。自是<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0708a14"/><lb ed="R050" n="0108b08"/>知见。我辈无分。若作此解。尽是谤经毁<persName>佛</persName>也。彼既 <lb ed="X" n="0708a15"/><lb ed="R050" n="0108b09"/>是<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0708a1501" n="0708a1501"/><anchor xml:id="beg0708a1501" n="0708a1501"/>已<anchor xml:id="end0708a1501"/>具知见。何用更开。汝当信。<persName>佛</persName>知见者。即汝 <lb ed="X" n="0708a16"/><lb ed="R050" n="0108b10"/>自心。更无别体。盖为一切众生。自蔽妙明。贪爱尘 <lb ed="X" n="0708a17"/><lb ed="R050" n="0108b11"/>境。外缘内扰。甘受驱驰。便劳他从三昧起。种种苦 <lb ed="X" n="0708a18"/><lb ed="R050" n="0108b12"/>口。劝令寝息。莫向外求。与<persName>佛</persName>无二。故云开<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0708a19"/><lb ed="R050" n="0108b13"/>耳。汝但劳劳执念为功课者。何异<g ref="#CB16818">牦</g>牛爱尾也。此 <lb ed="X" n="0708a20"/><lb ed="R050" n="0108b14"/>段可作一经疏解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a21"/><lb ed="R050" n="0108b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0708a2101"><persName>佛</persName>告舍利弗。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。但教化菩萨。诸有所作。常为 <lb ed="X" n="0708a22"/><lb ed="R050" n="0108b16"/>一事。唯以<persName>佛</persName>之知见。示悟众生。舍利弗。<persName>如来</persName>但以一 <lb ed="X" n="0708a23"/><lb ed="R050" n="0108b17"/><persName>佛</persName>乘故。为众生说法。无有馀乘。若二若三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a24"/><lb ed="R050" n="0108b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0708a2401">且诸<persName>佛</persName>度生法门。廣博无量。不独以语言文字。是 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0708b" n="0708b"/> <lb ed="X" n="0708b01"/><lb ed="R050" n="0109a01"/>故菩萨法。即擧足按指。扬眉瞬目。謦欬弹指无非 <lb ed="X" n="0708b02"/><lb ed="R050" n="0109a02"/>与人说菩萨法。无非发明此一大事。无非以此事 <lb ed="X" n="0708b03"/><lb ed="R050" n="0109a03"/>指示人。无非要人悟此事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0708b0301" n="0708b0301"/><anchor xml:id="beg0708b0301" n="0708b0301"/>已<anchor xml:id="end0708b0301"/>。然则<persName>如来</persName>不但以 <lb ed="X" n="0708b04"/><lb ed="R050" n="0109a04"/>口舌为众生说菩萨法。却又通身遍身为众生说 <lb ed="X" n="0708b05"/><lb ed="R050" n="0109a05"/>菩萨法。故知<persName>如来</persName>未尝说一乘法。亦未尝说三乘 <lb ed="X" n="0708b06"/><lb ed="R050" n="0109a06"/>法。始终唯以一乘法示人。而使人悟入也。至乎祖 <lb ed="X" n="0708b07"/><lb ed="R050" n="0109a07"/>师门下。摇铃振锡。𨎊球无笏。驴鸣犬吠。吹布毛。擧 <lb ed="X" n="0708b08"/><lb ed="R050" n="0109a08"/>拂子。行棒行喝。现嗔现喜。亦无非为此一事。是一 <lb ed="X" n="0708b09"/><lb ed="R050" n="0109a09"/>也。天得之而淸。地得之而寧。日月得之而明。鬼神 <lb ed="X" n="0708b10"/><lb ed="R050" n="0109a10"/>得之而灵。所谓通于一而万事毕也。古德云。明明 <lb ed="X" n="0708b11"/><lb ed="R050" n="0109a11"/>百草头。明明祖师意是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b12"/><lb ed="R050" n="0109a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0708b1201">舍利弗。一切十方诸<persName>佛</persName>。法亦如是。舍利弗。过去诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0708b13"/><lb ed="R050" n="0109a13"/>以无量无数方便。种种因缘。譬喩言词。而为众生演 <lb ed="X" n="0708b14"/><lb ed="R050" n="0109a14"/>说诸法。是法皆为一<persName>佛</persName>乘故。是诸众生。从诸<persName>佛</persName>闻法。 <lb ed="X" n="0708b15"/><lb ed="R050" n="0109a15"/>究竟皆得一切种智。舍利弗。未来诸<persName>佛</persName>。当出于世。亦 <lb ed="X" n="0708b16"/><lb ed="R050" n="0109a16"/>以无量无数方便。种种因缘。譬喩言词。而为众生演 <lb ed="X" n="0708b17"/><lb ed="R050" n="0109a17"/>说诸法。是法皆为一<persName>佛</persName>乘故。是诸众生。从<persName>佛</persName>闻法。究 <lb ed="X" n="0708b18"/><lb ed="R050" n="0109a18"/>竟皆得一切种智。舍利弗。现在十方无量百千万亿 <lb ed="X" n="0708b19"/><lb ed="R050" n="0109b01"/><persName>佛</persName>土中。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。多所饶益。安乐众生。是诸<persName>佛</persName>亦以 <lb ed="X" n="0708b20"/><lb ed="R050" n="0109b02"/>无量无数方便。种种因缘。譬喩言词。而为众生演说 <lb ed="X" n="0708b21"/><lb ed="R050" n="0109b03"/>诸法。是法皆为一<persName>佛</persName>乘故。是诸众生。从<persName>佛</persName>闻法。究竟 <lb ed="X" n="0708b22"/><lb ed="R050" n="0109b04"/>皆得一切种智。舍利弗。是诸<persName>佛</persName>但教化菩萨。欲以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0708b23"/><lb ed="R050" n="0109b05"/>之知见示众生故。欲以<persName>佛</persName>之知见悟众生故。欲令众 <lb ed="X" n="0708b24"/><lb ed="R050" n="0109b06"/>生入<persName>佛</persName>之知见故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0708c" n="0708c"/> <lb ed="X" n="0708c01"/><lb ed="R050" n="0109b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0708c0101">下廣引十方三世诸<persName>佛</persName>。以证言此法。不独<persName>如来</persName>一 <lb ed="X" n="0708c02"/><lb ed="R050" n="0109b08"/>身在<name role="" type="person">娑婆世界</name>中。作如是说。即我分身散影于十 <lb ed="X" n="0708c03"/><lb ed="R050" n="0109b09"/>方世界中者。亦作如是说也。又不独我分身诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0708c04"/><lb ed="R050" n="0109b10"/>作如是说。即三世诸<persName>佛</persName>亦同如是说也。然则一卷 <lb ed="X" n="0708c05"/><lb ed="R050" n="0109b11"/>大经。穷三世。遍十方。上际于天。下蟠于地。尘尘说。 <lb ed="X" n="0708c06"/><lb ed="R050" n="0109b12"/>刹刹说。人人说。物物说。时时说。念念说。未曾间断。 <lb ed="X" n="0708c07"/><lb ed="R050" n="0109b13"/>人自不识。故开口动舌处。便作语言会。扬眉瞬目 <lb ed="X" n="0708c08"/><lb ed="R050" n="0109b14"/>处。又作道理会。乃至日明雲暗。风动尘起。鸢飞鱼 <lb ed="X" n="0708c09"/><lb ed="R050" n="0109b15"/>跃。鸡鸣犬吠。华药栏。柏树子。一切处。又作境物会。 <lb ed="X" n="0708c10"/><lb ed="R050" n="0109b16"/>辜负<persName>如来</persName>说法。不得<persName>如来</persName>一切种智耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c11"/><lb ed="R050" n="0109b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0708c1101">舍利弗。我今亦复如是。知诸众生。有种种欲。深心所 <lb ed="X" n="0708c12"/><lb ed="R050" n="0109b18"/>著。随其本性。以种种因缘。譬喩言词。方便力而为说 <lb ed="X" n="0708c13"/><lb ed="R050" n="0110a01"/>法。舍利弗。如此皆为得一<persName>佛</persName>乘。一切种智故。舍利弗。 <lb ed="X" n="0708c14"/><lb ed="R050" n="0110a02"/>十方世界中。尙无二乘。何况有三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c15"/><lb ed="R050" n="0110a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0708c1501">由三世十方诸<persName>佛</persName>同如是说。故我亦做效诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0708c16"/><lb ed="R050" n="0110a04"/>仪式。亦作如是说也。问。十方三世诸<persName>佛</persName>既以此事 <lb ed="X" n="0708c17"/><lb ed="R050" n="0110a05"/>为实。<persName>世尊</persName>何不四十年前。就将此法直示与人。何故 <lb ed="X" n="0708c18"/><lb ed="R050" n="0110a06"/>秘而不说。而说种种方便。因缘譬喩。答。随機故。由 <lb ed="X" n="0708c19"/><lb ed="R050" n="0110a07"/>诸众生。根性不同。乐欲各异故。其根性有好大乘 <lb ed="X" n="0708c20"/><lb ed="R050" n="0110a08"/>者。有好小乘者。有好人天乘者。有好货者。好色者。 <lb ed="X" n="0708c21"/><lb ed="R050" n="0110a09"/>好名闻者。好音声者。好滋味者。好夸张者。好俭啬 <lb ed="X" n="0708c22"/><lb ed="R050" n="0110a10"/>者。好鬥者。好勇者。好乘肥衣轻者。好憺泊寂默者。 <lb ed="X" n="0708c23"/><lb ed="R050" n="0110a11"/>好奇者。好伎者。好高洁者。好狷介者。乃至种种好 <lb ed="X" n="0708c24"/><lb ed="R050" n="0110a12"/>乐不同。我悉知之。故就其性之偏僻爱著处。开种 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0709a" n="0709a"/> <lb ed="X" n="0709a01"/><lb ed="R050" n="0110a13"/>种门。说种种法。因其明处而启导之。渐渐令彼皆 <lb ed="X" n="0709a02"/><lb ed="R050" n="0110a14"/>入<persName>佛</persName>乘。得一切智。若导百川而归之海也。若镕甁 <lb ed="X" n="0709a03"/><lb ed="R050" n="0110a15"/>盘钗玔为一金。搅酥酪醍醐为一味也。何以故。十 <lb ed="X" n="0709a04"/><lb ed="R050" n="0110a16"/>方三世无二法故。古德云。撞著道伴交<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a0401" n="0709a0401"/><anchor xml:id="beg0709a0401" n="0709a0401"/>肩<anchor xml:id="end0709a0401"/>过。一生 <lb ed="X" n="0709a05"/><lb ed="R050" n="0110a17"/>参学事毕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a06"/><lb ed="R050" n="0110a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0709a0601">舍利弗。诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世。所谓劫浊。烦恼浊。众生 <lb ed="X" n="0709a07"/><lb ed="R050" n="0110b01"/>浊。见浊。命浊。如是舍利弗。劫浊乱时。众生垢重。悭贪 <lb ed="X" n="0709a08"/><lb ed="R050" n="0110b02"/>嫉妒。成就诸不善根故。诸<persName>佛</persName>以方便力。于一<persName>佛</persName>乘。分 <lb ed="X" n="0709a09"/><lb ed="R050" n="0110b03"/>别说三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a10"/><lb ed="R050" n="0110b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0709a1001">问。<persName>如来</persName>必欲从无三处说三。十方诸<persName>佛</persName>亦于无三 <lb ed="X" n="0709a11"/><lb ed="R050" n="0110b05"/>处说三者何故。答。随时故。由<persName>如来</persName>生此浊恶时世。 <lb ed="X" n="0709a12"/><lb ed="R050" n="0110b06"/>不得不顺其機故也。言劫浊者。劫者。时也。世衰道 <lb ed="X" n="0709a13"/><lb ed="R050" n="0110b07"/>丧。天下纷扰。如鱼鸟不寧。百姓求竭。而求上古无 <lb ed="X" n="0709a14"/><lb ed="R050" n="0110b08"/>为淸净之世不可得矣。此之谓劫浊。冰炭交心。贪 <lb ed="X" n="0709a15"/><lb ed="R050" n="0110b09"/>嗔互出。空花翳眼。狙诈横生。擧天下求一不识不 <lb ed="X" n="0709a16"/><lb ed="R050" n="0110b10"/>知守纯抱扑者不可得矣。此之谓烦恼浊。不奔命 <lb ed="X" n="0709a17"/><lb ed="R050" n="0110b11"/>于名世。即匿心于货财。不淹没乎色声。则羁縻乎 <lb ed="X" n="0709a18"/><lb ed="R050" n="0110b12"/>情识。求其果腹而嬉。击壤而歌者不可得矣。此之 <lb ed="X" n="0709a19"/><lb ed="R050" n="0110b13"/>谓众生浊。淳风雕削。道德浇漓。情窦日开。浑沌日 <lb ed="X" n="0709a20"/><lb ed="R050" n="0110b14"/>死。各私一伎。各守一能。逐好投工。争奇鬥艳。而求 <lb ed="X" n="0709a21"/><lb ed="R050" n="0110b15"/>一人开<persName>佛</persName>知见者不可得矣。此之谓见浊。嗜欲愈 <lb ed="X" n="0709a22"/><lb ed="R050" n="0110b16"/>深。天機愈浅。风雲气少。儿女情多。生死海中。头出 <lb ed="X" n="0709a23"/><lb ed="R050" n="0110b17"/>头没。而求达自然之慧命者不可得矣。此之谓命 <lb ed="X" n="0709a24"/><lb ed="R050" n="0110b18"/>浊。<persName>如来</persName>出世。正値斯时。以<persName>佛</persName>眼观。实可怜愍。况复 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0709b" n="0709b"/> <lb ed="X" n="0709b01"/><lb ed="R050" n="0111a01"/>浑身破碎。满面尘埃。在<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b0101" n="0709b0101"/><anchor xml:id="beg0709b0101" n="0709b0101"/>己<anchor xml:id="end0709b0101"/>躬者。拔一毛而不为。在 <lb ed="X" n="0709b02"/><lb ed="R050" n="0111a02"/>他人者。纵贪婪而无厌。斯实三涂基本。众恶根柢。 <lb ed="X" n="0709b03"/><lb ed="R050" n="0111a03"/>至蠢至愚。难调难伏。若不随其性欲。施设治方。而 <lb ed="X" n="0709b04"/><lb ed="R050" n="0111a04"/>直授以一乘。则不加杖木亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b0401" n="0709b0401"/><anchor xml:id="beg0709b0401" n="0709b0401"/>已<anchor xml:id="end0709b0401"/>幸矣。恶能使之必 <lb ed="X" n="0709b05"/><lb ed="R050" n="0111a05"/>信哉。故诸<persName>佛</persName>曲垂方便。将一方而分三。巧设阶梯。 <lb ed="X" n="0709b06"/><lb ed="R050" n="0111a06"/>设化城而诱进。故内德论云。夫一水无以和羹。一 <lb ed="X" n="0709b07"/><lb ed="R050" n="0111a07"/>木无以构室。一衣不称众体。一药不疗殊疾。一彩 <lb ed="X" n="0709b08"/><lb ed="R050" n="0111a08"/>无以为纹绣。一声无以谐琴瑟。一言无以劝众善。 <lb ed="X" n="0709b09"/><lb ed="R050" n="0111a09"/>一戒无以防多失。何得怪顿渐之各异。令法门而 <lb ed="X" n="0709b10"/><lb ed="R050" n="0111a10"/>专一。如是则方便之门。岂得<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1001" n="0709b1001"/><anchor xml:id="beg0709b1001" n="0709b1001"/>已<anchor xml:id="end0709b1001"/>哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b11"/><lb ed="R050" n="0111a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0709b1101">舍利弗。若我弟子。自谓阿罗汉。辟支<persName>佛</persName>者。不闻不知 <lb ed="X" n="0709b12"/><lb ed="R050" n="0111a12"/>诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。但教化菩萨事。此非<persName>佛</persName>弟子。非阿罗汉。非 <lb ed="X" n="0709b13"/><lb ed="R050" n="0111a13"/>辟支<persName>佛</persName>。又舍利弗。是诸比丘。比丘尼。自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1301" n="0709b1301"/><anchor xml:id="beg0709b1301" n="0709b1301"/>已<anchor xml:id="end0709b1301"/>得阿罗 <lb ed="X" n="0709b14"/><lb ed="R050" n="0111a14"/>汉。是最後身。究竟涅槃。便不复志求阿耨多罗三藐 <lb ed="X" n="0709b15"/><lb ed="R050" n="0111a15"/>三菩提。当知此辈。皆是增上慢人。所以者何。若有比 <lb ed="X" n="0709b16"/><lb ed="R050" n="0111a16"/>丘。实得阿罗汉。若不信此法。无有是处。除<persName>佛</persName>灭度後。 <lb ed="X" n="0709b17"/><lb ed="R050" n="0111a17"/>现前无<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b18"/><lb ed="R050" n="0111a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0709b1801">此以危言激之。以坚其信也。大经云。信为道源功德 <lb ed="X" n="0709b19"/><lb ed="R050" n="0111b01"/>母。信能欢喜入<persName>佛</persName>法。信能增长智功德。信能必到 <lb ed="X" n="0709b20"/><lb ed="R050" n="0111b02"/><persName>如来</persName>地。语云。人而无信。不知其可也。又云。信道不 <lb ed="X" n="0709b21"/><lb ed="R050" n="0111b03"/>笃。焉能为有。焉能为无。信之一字。诸圣入道之门 <lb ed="X" n="0709b22"/><lb ed="R050" n="0111b04"/>也。故未说之前。先以三止发其疑。既说之後。又以 <lb ed="X" n="0709b23"/><lb ed="R050" n="0111b05"/>危言激其信。由是而知。发其疑。正欲坚其信。循循 <lb ed="X" n="0709b24"/><lb ed="R050" n="0111b06"/>善诱。于此可见一斑云。故云若我弟子。自谓得小 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0709c" n="0709c"/> <lb ed="X" n="0709c01"/><lb ed="R050" n="0111b07"/>乘道果以为了当。无所事事。从不曾闻<persName>如来</persName>为一 <lb ed="X" n="0709c02"/><lb ed="R050" n="0111b08"/>大事因缘出世。又不曾闻<persName>如来</persName>但教化菩萨事。还 <lb ed="X" n="0709c03"/><lb ed="R050" n="0111b09"/>当不得<persName>佛</persName>弟子。当不得阿罗汉。不得预弟子数中。 <lb ed="X" n="0709c04"/><lb ed="R050" n="0111b10"/>又有一等。认定所得小果。就是<persName>如来</persName>最後身。所证 <lb ed="X" n="0709c05"/><lb ed="R050" n="0111b11"/>涅槃。就是<persName>如来</persName>究竟涅槃。更无<persName>佛</persName>果可得。涅槃可 <lb ed="X" n="0709c06"/><lb ed="R050" n="0111b12"/>证。纵闻<persName>如来</persName>为一大事因缘出世。不复志求。我自 <lb ed="X" n="0709c07"/><lb ed="R050" n="0111b13"/>有这个在。决不迴心。斯等不但不得<persName>佛</persName>果。亦未得 <lb ed="X" n="0709c08"/><lb ed="R050" n="0111b14"/>阿罗汉果。不得名阿罗汉。谓之增上慢人。言增上 <lb ed="X" n="0709c09"/><lb ed="R050" n="0111b15"/>慢者。决定毘尼经云。若有比丘。作是思惟。我断贪 <lb ed="X" n="0709c10"/><lb ed="R050" n="0111b16"/>欲。我断贪嗔。我断愚痴。名增上慢。贪欲法异。嗔恚 <lb ed="X" n="0709c11"/><lb ed="R050" n="0111b17"/>法异。愚痴法异。诸<persName>佛</persName>法异。名增上慢。谓有所得。谓 <lb ed="X" n="0709c12"/><lb ed="R050" n="0111b18"/>有所证。谓有所解。名增上慢。见诸法空。见于无相。 <lb ed="X" n="0709c13"/><lb ed="R050" n="0112a01"/>见于无愿。见于无生。见无所作。名增上慢。见法无 <lb ed="X" n="0709c14"/><lb ed="R050" n="0112a02"/>常。见有诸法。名增上慢。是名声闻乘增上慢。由此 <lb ed="X" n="0709c15"/><lb ed="R050" n="0112a03"/>一激。遂有下文许多弟子。担当授记作<persName>佛</persName>。所以下。 <lb ed="X" n="0709c16"/><lb ed="R050" n="0112a04"/>复征问云。此辈不信<persName>佛</persName>乘。不得<persName>佛</persName>果宜矣。今现证 <lb ed="X" n="0709c17"/><lb ed="R050" n="0112a05"/>阿罗汉。而不许名阿罗汉。谓之增上慢人者何。故 <lb ed="X" n="0709c18"/><lb ed="R050" n="0112a06"/>复自释云。岂有比丘实得阿罗汉。而不肯信教菩 <lb ed="X" n="0709c19"/><lb ed="R050" n="0112a07"/>萨法。决无此理。由此曹不肯信教菩萨法。故不名 <lb ed="X" n="0709c20"/><lb ed="R050" n="0112a08"/>罗汉。谓之增上慢人亦宜。除<persName>佛</persName>灭度後。现前无<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0709c21"/><lb ed="R050" n="0112a09"/>时。容有阿罗汉不信有<persName>佛</persName>乘者。所谓无<persName>佛</persName>处称尊 <lb ed="X" n="0709c22"/><lb ed="R050" n="0112a10"/>者是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c23"/><lb ed="R050" n="0112a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0709c2301">所以者何。<persName>佛</persName>灭度後。如是等经。受持读诵解義者。是 <lb ed="X" n="0709c24"/><lb ed="R050" n="0112a12"/>人难得。若遇馀<persName>佛</persName>。于此法中。便得决了。舍利弗。汝等 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0710a" n="0710a"/> <lb ed="X" n="0710a01"/><lb ed="R050" n="0112a13"/>当一心信解。受持<persName>佛</persName>语。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。言无虚妄。无有馀 <lb ed="X" n="0710a02"/><lb ed="R050" n="0112a14"/>乘。唯一<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a03"/><lb ed="R050" n="0112a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0710a0301">此又以软言劝之。以发其信也。又征问云。现前虽 <lb ed="X" n="0710a04"/><lb ed="R050" n="0112a16"/>无<persName>佛</persName>。而辟支亦是<persName>佛</persName>弟子。不信有<persName>佛</persName>乘者何。故复 <lb ed="X" n="0710a05"/><lb ed="R050" n="0112a17"/>释云。是一<persName>佛</persName>乘。即<persName>佛</persName>现在说。时人犹不信。尙有闻 <lb ed="X" n="0710a06"/><lb ed="R050" n="0112a18"/>风而退席者。况<persName>佛</persName>灭度不闻<persName>佛</persName>说。而欲要其必信 <lb ed="X" n="0710a07"/><lb ed="R050" n="0112b01"/>哉。若<persName>佛</persName>灭度後。纵不亲闻<persName>佛</persName>说。但肯将此经受持读 <lb ed="X" n="0710a08"/><lb ed="R050" n="0112b02"/>诵解義者。亦为稀有。此时纵不能直下担当。一信 <lb ed="X" n="0710a09"/><lb ed="R050" n="0112b03"/>永信。然借此受持读诵。熏习不忘之力。以为远因。 <lb ed="X" n="0710a10"/><lb ed="R050" n="0112b04"/>若遇他时。<persName>佛</persName>出于世。于彼<persName>佛</persName>边。一闻此法。機教相 <lb ed="X" n="0710a11"/><lb ed="R050" n="0112b05"/>投。千了百当。决得一切种智。由此一劝。遂有下文 <lb ed="X" n="0710a12"/><lb ed="R050" n="0112b06"/>六种法师。流通此法。故知现前肯信此经者。现生 <lb ed="X" n="0710a13"/><lb ed="R050" n="0112b07"/>立地可得成<persName>佛</persName>。若现前不信此经。不肯担当。而肯 <lb ed="X" n="0710a14"/><lb ed="R050" n="0112b08"/>受持读诵解義。作六种法师者。至当来世。亦得菩 <lb ed="X" n="0710a15"/><lb ed="R050" n="0112b09"/>提。此皆<persName>如来</persName>诚谛之语。汝当深信。莫更生疑。所谓 <lb ed="X" n="0710a16"/><lb ed="R050" n="0112b10"/>诚谛语者。无有馀乘唯一<persName>佛</persName>乘八字而<anchor xml:id="nkr_note_add_0710a1601" n="0710a1601"/><anchor xml:id="beg0710a1601" n="0710a1601"/>已<anchor xml:id="end0710a1601"/>。故六祖 <lb ed="X" n="0710a17"/><lb ed="R050" n="0112b11"/>云。汝等诸人。自心是<persName>佛</persName>。莫更狐疑。外无一物而能 <lb ed="X" n="0710a18"/><lb ed="R050" n="0112b12"/>建立。皆是本心。生万种法。若欲成就种智。须达一 <lb ed="X" n="0710a19"/><lb ed="R050" n="0112b13"/>相三昧。一行三昧。若于一切处而不住相。彼相中 <lb ed="X" n="0710a20"/><lb ed="R050" n="0112b14"/>不生憎爱。亦无取捨。不念利益。成壞等事。安闲恬 <lb ed="X" n="0710a21"/><lb ed="R050" n="0112b15"/>静。虚融憺泊。此名一相三昧。若于一切行住坐卧。 <lb ed="X" n="0710a22"/><lb ed="R050" n="0112b16"/>纯一直心。不动道场。真成净土。名一行三昧。若人 <lb ed="X" n="0710a23"/><lb ed="R050" n="0112b17"/>具二三昧。如地有种。能含藏长养。成就其实。一相 <lb ed="X" n="0710a24"/><lb ed="R050" n="0112b18"/>一行。亦复如是。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0710b" n="0710b"/> <lb ed="X" n="0710b01"/><lb ed="R050" n="0113a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0710b0101">尔时<persName>世尊</persName>。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0710b02"/><lb ed="R050" n="0113a02"/><p xml:id="pX31p0710b0201">比丘比丘尼。有怀增上慢。优婆塞我慢。优婆夷不信。 <lb ed="X" n="0710b03"/><lb ed="R050" n="0113a03"/>如是四众等。其数有五千。不自见其过。于戒有缺漏。 <lb ed="X" n="0710b04"/><lb ed="R050" n="0113a04"/>护惜其瑕疵。是小智<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b0401" n="0710b0401"/><anchor xml:id="beg0710b0401" n="0710b0401"/>已<anchor xml:id="end0710b0401"/>出。众中之糟糠。<persName>佛</persName>威德故去。 <lb ed="X" n="0710b05"/><lb ed="R050" n="0113a05"/>斯人尟<note place="interlinear">显少也</note>福德。不堪受是法。此众无枝葉。唯有诸贞实。 <lb ed="X" n="0710b06"/><lb ed="R050" n="0113a06"/>舍利弗善听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b07"/><lb ed="R050" n="0113a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0710b0701">此颂出退席众十种心病也。未得谓得。未证谓证。 <lb ed="X" n="0710b08"/><lb ed="R050" n="0113a08"/>一也。恃我生憍。不能谦下。二也。自甘下劣。不信深 <lb ed="X" n="0710b09"/><lb ed="R050" n="0113a09"/>法。三也。但恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b0901" n="0710b0901"/><anchor xml:id="beg0710b0901" n="0710b0901"/>己<anchor xml:id="end0710b0901"/>长。不知其短。四也。梵行不完。漏卮 <lb ed="X" n="0710b10"/><lb ed="R050" n="0113a10"/>非器。五也。藏瑕匿玷。矫饰形仪。六也。智量狭小。不 <lb ed="X" n="0710b11"/><lb ed="R050" n="0113a11"/>堪大任。七也。喜咽糟糠。不欣精凿。八也。内无福德。 <lb ed="X" n="0710b12"/><lb ed="R050" n="0113a12"/>难受大法。九也。摘葉寻枝。不穷根本。十也。由此等 <lb ed="X" n="0710b13"/><lb ed="R050" n="0113a13"/>众。只解鬼窟裡作活计。不肯向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b1301" n="0710b1301"/><anchor xml:id="beg0710b1301" n="0710b1301"/>己<anchor xml:id="end0710b1301"/>脚跟下推穷。 <lb ed="X" n="0710b14"/><lb ed="R050" n="0113a14"/>故不愿闻而去。今会中既无此辈。皆是真实究<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0710b15"/><lb ed="R050" n="0113a15"/>法者。此我正当说法之时。汝等亦当摄心而听。故 <lb ed="X" n="0710b16"/><lb ed="R050" n="0113a16"/>勉之曰。舍利弗善听也。言善听者。勿以昔日所闻 <lb ed="X" n="0710b17"/><lb ed="R050" n="0113a17"/>缠绕其心。应当句句消归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b1701" n="0710b1701"/><anchor xml:id="beg0710b1701" n="0710b1701"/>己<anchor xml:id="end0710b1701"/>。勿得更以聪明识 <lb ed="X" n="0710b18"/><lb ed="R050" n="0113a18"/>见。作文字语言会也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b19"/><lb ed="R050" n="0113b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0710b1901">诸<persName>佛</persName>所得法。无量方便力。而为众生说。众生心所念。 <lb ed="X" n="0710b20"/><lb ed="R050" n="0113b02"/>种种所行道。若干诸欲性。先世善恶业。<persName>佛</persName>悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0710b2001" n="0710b2001"/><anchor xml:id="beg0710b2001" n="0710b2001"/>已<anchor xml:id="end0710b2001"/>。 <lb ed="X" n="0710b21"/><lb ed="R050" n="0113b03"/>以诸缘譬喩。言词方便力。令一切欢喜。或说修多罗。 <lb ed="X" n="0710b22"/><lb ed="R050" n="0113b04"/>伽陀及本事。本生未曾有。亦说于因缘。譬喩幷祗夜。 <lb ed="X" n="0710b23"/><lb ed="R050" n="0113b05"/>优波提舍经。钝根乐小法。贪著于生死。于诸无量<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0710b24"/><lb ed="R050" n="0113b06"/>不行深妙道。众苦所恼乱。为是说涅槃。我设是方便。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0710c" n="0710c"/> <lb ed="X" n="0710c01"/><lb ed="R050" n="0113b07"/>令得入<persName>佛</persName>慧。未曾说汝等。当得成<persName>佛</persName>道。所以未曾说。 <lb ed="X" n="0710c02"/><lb ed="R050" n="0113b08"/>说时未至故。今正是其时。决定说大乘。我此九部法。 <lb ed="X" n="0710c03"/><lb ed="R050" n="0113b09"/>随顺众生说。入大乘为本。以故说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710c04"/><lb ed="R050" n="0113b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0710c0401">此颂<persName>如来</persName>随宜说法也。诸<persName>佛</persName>所得法三句。总颂如 <lb ed="X" n="0710c05"/><lb ed="R050" n="0113b11"/>来证平等法。而开无量法门为众生说也。所得法 <lb ed="X" n="0710c06"/><lb ed="R050" n="0113b12"/>者。即前文未曾有法。难解之法。甚深微妙法。道场 <lb ed="X" n="0710c07"/><lb ed="R050" n="0113b13"/>所得法。不可思议法。究竟法。正法妙法。此等名虽 <lb ed="X" n="0710c08"/><lb ed="R050" n="0113b14"/>不同。总是<persName>如来</persName>自证自悟法也。谓<persName>如来</persName>证此平等 <lb ed="X" n="0710c09"/><lb ed="R050" n="0113b15"/>无限量法。即以无量种种方便。而为众生说无量 <lb ed="X" n="0710c10"/><lb ed="R050" n="0113b16"/>种种法门也。众生下。正显众生乐欲不同。故说法 <lb ed="X" n="0710c11"/><lb ed="R050" n="0113b17"/>亦不同也。念者思虑也。种种者。多多之谓。所行道 <lb ed="X" n="0710c12"/><lb ed="R050" n="0113b18"/>者。或十善。四谛。十二缘。六度。乃至货利名闻等。若 <lb ed="X" n="0710c13"/><lb ed="R050" n="0114a01"/>干者。不定之数。欣乐名欲。习种名性。欲性所作名 <lb ed="X" n="0710c14"/><lb ed="R050" n="0114a02"/>业。<persName>佛</persName>悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0710c1401" n="0710c1401"/><anchor xml:id="beg0710c1401" n="0710c1401"/>已<anchor xml:id="end0710c1401"/>者。谓<persName>佛</persName>得十力故。以种种解智力。 <lb ed="X" n="0710c15"/><lb ed="R050" n="0114a03"/>知众生所行道。以根勝劣智力。知众生所习欲性。 <lb ed="X" n="0710c16"/><lb ed="R050" n="0114a04"/>信等五根。有软中上。以种种界智力。知众生深心 <lb ed="X" n="0710c17"/><lb ed="R050" n="0114a05"/>所念。谓三乘五性等。以天眼业报智力。知众生所 <lb ed="X" n="0710c18"/><lb ed="R050" n="0114a06"/>造善恶等业。感爱不爱等果。唯<persName>佛</persName>知此。故能以方 <lb ed="X" n="0710c19"/><lb ed="R050" n="0114a07"/>便力。随病投药。令俾服之。皆生欢喜。梵语修多罗。此 <lb ed="X" n="0710c20"/><lb ed="R050" n="0114a08"/>云契经。谓契理契機之教。伽陀者。此云重颂。或为 <lb ed="X" n="0710c21"/><lb ed="R050" n="0114a09"/>钝根说。或为未听者说。本事者。谓无量劫中所行 <lb ed="X" n="0710c22"/><lb ed="R050" n="0114a10"/>事也。本生者。谓无量劫中受生事也。此为迷夙世 <lb ed="X" n="0710c23"/><lb ed="R050" n="0114a11"/>者说。为大根者说未曾有法。即本来无物究竟平 <lb ed="X" n="0710c24"/><lb ed="R050" n="0114a12"/>等法也。为劣根者说因缘。为中根者说譬喩。为事 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0711a" n="0711a"/> <lb ed="X" n="0711a01"/><lb ed="R050" n="0114a13"/>理俱明者说祗夜。即孤起颂也。为事理俱不明者 <lb ed="X" n="0711a02"/><lb ed="R050" n="0114a14"/>说优波提舍。此云议论经。又为一种钝根人天。不 <lb ed="X" n="0711a03"/><lb ed="R050" n="0114a15"/>乐大乘。唯欣小法。耽因著果。不肯放捨。于生死河 <lb ed="X" n="0711a04"/><lb ed="R050" n="0114a16"/>头出头没。虽遇诸<persName>佛</persName>。不行勝法。未超八苦。难免五 <lb ed="X" n="0711a05"/><lb ed="R050" n="0114a17"/>衰。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0711a0501" n="0711a0501"/><anchor xml:id="beg0711a0501" n="0711a0501"/>已<anchor xml:id="end0711a0501"/>而三转四谛法轮。令俾脱生死苦。证涅 <lb ed="X" n="0711a06"/><lb ed="R050" n="0114a18"/>槃乐。然此亦是一时权巧。非决定说。非真实法。其 <lb ed="X" n="0711a07"/><lb ed="R050" n="0114b01"/>实潜施密诱。令入<persName>佛</persName>之智慧。但不曾分明说出。汝 <lb ed="X" n="0711a08"/><lb ed="R050" n="0114b02"/>等当来。皆得成<persName>佛</persName>耳。然我所以不说者由汝等根 <lb ed="X" n="0711a09"/><lb ed="R050" n="0114b03"/>器未纯。说时未至故。今汝等根器既纯。我之说时 <lb ed="X" n="0711a10"/><lb ed="R050" n="0114b04"/>亦至。固宜撤去籓篱。直授大乘平等空法也。汝等 <lb ed="X" n="0711a11"/><lb ed="R050" n="0114b05"/>应知往昔所说此九部法。皆是随他意语非是本 <lb ed="X" n="0711a12"/><lb ed="R050" n="0114b06"/>怀。无非欲令众生入<persName>佛</persName>知见。是以今日说法花经。 <lb ed="X" n="0711a13"/><lb ed="R050" n="0114b07"/>意有在也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a14"/><lb ed="R050" n="0114b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711a1401">有<persName>佛</persName>子心净。柔软亦利根。无量诸<persName>佛</persName>所。而行深妙道。 <lb ed="X" n="0711a15"/><lb ed="R050" n="0114b09"/>为此诸<persName>佛</persName>子。说是大乘经。我记如是人。来世成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0711a16"/><lb ed="R050" n="0114b10"/>以深心念<persName>佛</persName>。修持净戒故。此等闻得<persName>佛</persName>。大喜充遍身。 <lb ed="X" n="0711a17"/><lb ed="R050" n="0114b11"/><persName>佛</persName>知彼心行。故为说大乘。声闻若菩萨。闻我所说法。 <lb ed="X" n="0711a18"/><lb ed="R050" n="0114b12"/>乃至于一偈。皆成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a19"/><lb ed="R050" n="0114b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711a1901">此明对大機说大法也。言<persName>佛</persName>子者。能绍<persName>如来</persName>家业 <lb ed="X" n="0711a20"/><lb ed="R050" n="0114b14"/>故。言心净者。不以万法为侣。诸尘作对。非若贪著 <lb ed="X" n="0711a21"/><lb ed="R050" n="0114b15"/>五欲。若痴蝇粘唾。而不肯放捨者。言柔软者。谓调 <lb ed="X" n="0711a22"/><lb ed="R050" n="0114b16"/>顺柔和。易受化度。非若刚强粗犷。若狂象而难调 <lb ed="X" n="0711a23"/><lb ed="R050" n="0114b17"/>伏者。利根者。摇鞭即去。非若乐著小法。若蹇驴驽 <lb ed="X" n="0711a24"/><lb ed="R050" n="0114b18"/>马。<g ref="#CB15081">策</g>之而不肯前进者。无量<persName>佛</persName>所行深妙道者。闻 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0711b" n="0711b"/> <lb ed="X" n="0711b01"/><lb ed="R050" n="0115a01"/>声即赴。非若遇<persName>佛</persName>而不求勝法。当面蹉过者。如斯根 <lb ed="X" n="0711b02"/><lb ed="R050" n="0115a02"/>器。方是大根。堪称<persName>佛</persName>子。堪受大法。不独为彼说大 <lb ed="X" n="0711b03"/><lb ed="R050" n="0115a03"/>乘法。亦复为彼授<persName>如来</persName>记。何以故。以深心故。念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0711b04"/><lb ed="R050" n="0115a04"/>故。持戒故。深心者。乐修一切善法故。念<persName>佛</persName>者。志求 <lb ed="X" n="0711b05"/><lb ed="R050" n="0115a05"/>无上菩提故。持戒者。具足淸白梵行故。如此等機。 <lb ed="X" n="0711b06"/><lb ed="R050" n="0115a06"/>一闻授记。大喜遍身。一肩担荷。由彼发心既深。念 <lb ed="X" n="0711b07"/><lb ed="R050" n="0115a07"/><persName>佛</persName>又切。戒根又净。<persName>佛</persName>知其心。又知其行。是故为彼 <lb ed="X" n="0711b08"/><lb ed="R050" n="0115a08"/>说大乘也。然此大乘是平等法。无论钝根利根。心 <lb ed="X" n="0711b09"/><lb ed="R050" n="0115a09"/>秽心净。但得一句染神。皆得作<persName>佛</persName>。正如伽陀妙药。 <lb ed="X" n="0711b10"/><lb ed="R050" n="0115a10"/>但得沾唇。疾无不疗。毋得以一毫思虑存乎胸中 <lb ed="X" n="0711b11"/><lb ed="R050" n="0115a11"/>而不肯服也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b12"/><lb ed="R050" n="0115a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711b1201">十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。无二亦无三。除<persName>佛</persName>方便说。 <lb ed="X" n="0711b13"/><lb ed="R050" n="0115a13"/>但以假名字。引导于众生。说<persName>佛</persName>智慧故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b14"/><lb ed="R050" n="0115a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711b1401">此下廣明所以必说大乘者。有五義。一。十方谛求 <lb ed="X" n="0711b15"/><lb ed="R050" n="0115a15"/>无有馀乘故。言诸<persName>佛</persName>国土。际天蟠地。唯有一法。更 <lb ed="X" n="0711b16"/><lb ed="R050" n="0115a16"/>无二物。但诸<persName>佛</persName>以方便力。强立种种假名。不知种 <lb ed="X" n="0711b17"/><lb ed="R050" n="0115a17"/>种假名。都是引导众生。令入<persName>佛</persName>慧。是故必说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b18"/><lb ed="R050" n="0115a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711b1801">诸<persName>佛</persName>出于世。唯此一事实。馀二则非真。终不以小乘。 <lb ed="X" n="0711b19"/><lb ed="R050" n="0115b01"/>济渡于众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b20"/><lb ed="R050" n="0115b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711b2001">二。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同故。言诸<persName>佛</persName>出世本怀。唯此一事。更无 <lb ed="X" n="0711b21"/><lb ed="R050" n="0115b03"/>二事。我寧敢违诸<persName>佛</persName>之仪式。而以非真之法向人 <lb ed="X" n="0711b22"/><lb ed="R050" n="0115b04"/>说乎。故终不用小乘之法度生。必说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b23"/><lb ed="R050" n="0115b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711b2301"><persName>佛</persName>自住大乘。如其所得法。定慧力莊严。以此度众生。 <lb ed="X" n="0711b24"/><lb ed="R050" n="0115b06"/>自证无上道。大乘平等法。若以小乘化。乃至于一人。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0711c" n="0711c"/> <lb ed="X" n="0711c01"/><lb ed="R050" n="0115b07"/>我则堕悭贪。此事为不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c02"/><lb ed="R050" n="0115b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711c0201">三。自住一乘故。谓诸<persName>佛</persName>。浑身住在大乘平等法中。 <lb ed="X" n="0711c03"/><lb ed="R050" n="0115b09"/>当以自<anchor xml:id="nkr_note_add_0711c0301" n="0711c0301"/><anchor xml:id="beg0711c0301" n="0711c0301"/>己<anchor xml:id="end0711c0301"/>所证。度诸众生。方称平等。若自证大法。 <lb ed="X" n="0711c04"/><lb ed="R050" n="0115b10"/>而以小法化人。即是吝惜。即堕悭贪。便不平不等。 <lb ed="X" n="0711c05"/><lb ed="R050" n="0115b11"/>无论以小法化多人为堕悭贪。即以小法化一人 <lb ed="X" n="0711c06"/><lb ed="R050" n="0115b12"/>亦堕落悭贪法中矣。此事岂可为哉。是故必说一 <lb ed="X" n="0711c07"/><lb ed="R050" n="0115b13"/>乘。悭者与小之谓。贪者护大之谓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c08"/><lb ed="R050" n="0115b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711c0801">若人信归<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>不欺诳。亦无贪嫉意。断诸法中恶。 <lb ed="X" n="0711c09"/><lb ed="R050" n="0115b15"/>故<persName>佛</persName>于十方。而独无所畏。我以相严身。光明照世间。 <lb ed="X" n="0711c10"/><lb ed="R050" n="0115b16"/>无量众所尊。为说实相印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c11"/><lb ed="R050" n="0115b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711c1101">四。信心归<persName>佛</persName>故。若人不慕馀乘。唯希大法。信心归 <lb ed="X" n="0711c12"/><lb ed="R050" n="0115b18"/><persName>佛</persName>。信得<persName>如来</persName>。不以人不见而热谩。不以我不知而 <lb ed="X" n="0711c13"/><lb ed="R050" n="0116a01"/>妄语。又信得未尝吝法而不与人。未尝嫉人而不 <lb ed="X" n="0711c14"/><lb ed="R050" n="0116a02"/>与法。何以故。以<persName>如来</persName>五住究尽。在在称尊。故能有 <lb ed="X" n="0711c15"/><lb ed="R050" n="0116a03"/>扣即应。毫无畏怯。寧独不为我说乎。由我不信<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0711c16"/><lb ed="R050" n="0116a04"/>乘。正恐说而无益。故不为我说耳。如是自咎。倍加 <lb ed="X" n="0711c17"/><lb ed="R050" n="0116a05"/>深信。尔时即现相好莊严之身。亦如今日。放白毫 <lb ed="X" n="0711c18"/><lb ed="R050" n="0116a06"/>光。普照世界。为说实相法印。是故必说一乘。言印 <lb ed="X" n="0711c19"/><lb ed="R050" n="0116a07"/>者谓一乘实相。若朝廷印玺。然以此一印。印一切 <lb ed="X" n="0711c20"/><lb ed="R050" n="0116a08"/>法故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c21"/><lb ed="R050" n="0116a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0711c2101">舍利弗当知。我本立誓愿。欲令一切众。如我等无异。 <lb ed="X" n="0711c22"/><lb ed="R050" n="0116a10"/>如我昔所愿。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0711c2201" n="0711c2201"/><anchor xml:id="beg0711c2201" n="0711c2201"/>已<anchor xml:id="end0711c2201"/>满足。化一切众生。皆令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c23"/><lb ed="R050" n="0116a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0711c2301">五。<persName>如来</persName>本愿故。言我从无量劫来。立大誓愿。若我 <lb ed="X" n="0711c24"/><lb ed="R050" n="0116a12"/>成<persName>佛</persName>时。度一切众生。悉皆成<persName>佛</persName>。知我无异。今欲满 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0712a" n="0712a"/> <lb ed="X" n="0712a01"/><lb ed="R050" n="0116a13"/>本愿。是故必说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a02"/><lb ed="R050" n="0116a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0712a0201">若我遇众生。尽教以<persName>佛</persName>道。无智者错乱。迷惑不受教。 <lb ed="X" n="0712a03"/><lb ed="R050" n="0116a15"/>我知此众生。未曾修善本。坚著于五欲。痴爱故生恼。 <lb ed="X" n="0712a04"/><lb ed="R050" n="0116a16"/>以诸欲因缘。坠堕三恶道。轮迴六趣中。备受诸苦毒。 <lb ed="X" n="0712a05"/><lb ed="R050" n="0116a17"/>受胎之微形。世世常增长。薄德少福人。众苦所逼迫。 <lb ed="X" n="0712a06"/><lb ed="R050" n="0116a18"/>入邪见稠林。若有若无等。依止此诸见。具足六十二。 <lb ed="X" n="0712a07"/><lb ed="R050" n="0116b01"/>深著虚妄法。坚受不可捨。我慢自矜高。谄曲心不实。 <lb ed="X" n="0712a08"/><lb ed="R050" n="0116b02"/>于千万亿劫。不闻<persName>佛</persName>名字。亦不闻正法。如是人难度。 <lb ed="X" n="0712a09"/><lb ed="R050" n="0116b03"/>是故舍利弗。我为设方便。说诸尽苦道。示之以涅槃。 <lb ed="X" n="0712a10"/><lb ed="R050" n="0116b04"/>我虽说涅槃。是亦非真灭。诸法从本来。常自寂灭相。</p> <lb ed="X" n="0712a11"/><lb ed="R050" n="0116b05"/><p xml:id="pX31p0712a1101"><persName>佛</persName>子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a1101" n="0712a1101"/><anchor xml:id="beg0712a1101" n="0712a1101"/>已<anchor xml:id="end0712a1101"/>。来世得作<persName>佛</persName>。我有方便力。开示三乘法。 <lb ed="X" n="0712a12"/><lb ed="R050" n="0116b06"/>一切诸<persName>世尊</persName>。皆说一乘道。今此诸大众。皆应除疑惑。 <lb ed="X" n="0712a13"/><lb ed="R050" n="0116b07"/>诸<persName>佛</persName>语无异。唯一无二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a14"/><lb ed="R050" n="0116b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0712a1401">此明<persName>如来</persName>开权也。问。若尔何故又说二说三。答。機 <lb ed="X" n="0712a15"/><lb ed="R050" n="0116b09"/>不同故。若以此法对大智人说。则欢喜领荷。若以 <lb ed="X" n="0712a16"/><lb ed="R050" n="0116b10"/>此法对小根无智人说。则法不设根。谓之错乱顚 <lb ed="X" n="0712a17"/><lb ed="R050" n="0116b11"/>倒。不唯不信。反生迷惑。我知此等众生。未种善根。 <lb ed="X" n="0712a18"/><lb ed="R050" n="0116b12"/>坚著五欲。皆由发业润生。二种无明。复生嗔等种 <lb ed="X" n="0712a19"/><lb ed="R050" n="0116b13"/>种烦恼。由烦恼迷心。耽著五欲。造种种业。由惑业 <lb ed="X" n="0712a20"/><lb ed="R050" n="0116b14"/>故。坠堕三涂。受种种报。此即众生浊也。由转轮故。 <lb ed="X" n="0712a21"/><lb ed="R050" n="0116b15"/>有廣大威神而不能用。向父母胎中。受此眇小形 <lb ed="X" n="0712a22"/><lb ed="R050" n="0116b16"/>躯。世世生生。贪爱相滋。惑业增长。福德日消。于火 <lb ed="X" n="0712a23"/><lb ed="R050" n="0116b17"/>宅中。常为大火之所烧煮。不能自出。即命浊也。即 <lb ed="X" n="0712a24"/><lb ed="R050" n="0116b18"/>有发心。欲出火宅。不遇明师。反修邪道。依止断常。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0712b" n="0712b"/> <lb ed="X" n="0712b01"/><lb ed="R050" n="0117a01"/>复生六十二见。此见浊也。由著诸见报身。为我坚 <lb ed="X" n="0712b02"/><lb ed="R050" n="0117a02"/>爱不捨。恃我生憍。贡高矜诩。各各自谓成无上道。 <lb ed="X" n="0712b03"/><lb ed="R050" n="0117a03"/>不知皆是虚妄浮心。幷非真实。此即烦恼浊也。心 <lb ed="X" n="0712b04"/><lb ed="R050" n="0117a04"/>言不直。毁害潜生。于千万劫不闻<persName>佛</persName>法。如是之人 <lb ed="X" n="0712b05"/><lb ed="R050" n="0117a05"/>猝难得度。此即劫浊也。由彼堕于五浊世中。缠绵 <lb ed="X" n="0712b06"/><lb ed="R050" n="0117a06"/>不断。故我权开种种方便。为说三十七品尽苦之 <lb ed="X" n="0712b07"/><lb ed="R050" n="0117a07"/>道。而复示以涅槃之乐。诱令出苦。然我虽说涅槃 <lb ed="X" n="0712b08"/><lb ed="R050" n="0117a08"/>之乐。是遣生死之苦耳。非实<persName>如来</persName>空事境界自性 <lb ed="X" n="0712b09"/><lb ed="R050" n="0117a09"/>涅槃也。以<persName>如来</persName>自性涅槃。从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b0901" n="0712b0901"/><anchor xml:id="beg0712b0901" n="0712b0901"/>已<anchor xml:id="end0712b0901"/>来。本自寂灭。不 <lb ed="X" n="0712b10"/><lb ed="R050" n="0117a10"/>复更灭。故<persName>佛</persName>子若肯信此涅槃。一肩担荷。力行此 <lb ed="X" n="0712b11"/><lb ed="R050" n="0117a11"/>道。当来世中必得作<persName>佛</persName>。更不待三生六十劫也。我 <lb ed="X" n="0712b12"/><lb ed="R050" n="0117a12"/>虽设种种法门。开示众生。皆是方便。據实而论。三 <lb ed="X" n="0712b13"/><lb ed="R050" n="0117a13"/>世诸<persName>佛</persName>。唯说一乘。无二法故。今此大众。更莫存留 <lb ed="X" n="0712b14"/><lb ed="R050" n="0117a14"/>一念疑情。固当虚心领受。以诸<persName>佛</persName>异口同音。唯说 <lb ed="X" n="0712b15"/><lb ed="R050" n="0117a15"/>一乘。无二乘故。仰山作沙弥时。念经声高。乳源和 <lb ed="X" n="0712b16"/><lb ed="R050" n="0117a16"/>尙咄云。这沙弥念经恰似哭。曰。慧寂只<anchor xml:id="nkr_note_orig_0712001" n="0712001"/>甚么。和尙 <lb ed="X" n="0712b17"/><lb ed="R050" n="0117a17"/>却如何。师乃顾视。仰曰。若<anchor xml:id="note_star_1" n="0712001" type="star"/>甚么与哭何异。师乃休。 <lb ed="X" n="0712b18"/><lb ed="R050" n="0117a18"/>所谓唯一无二乘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b19"/><lb ed="R050" n="0117b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0712b1901">过去无数劫。无量灭度<persName>佛</persName>。百千万亿种。其数不可量。 <lb ed="X" n="0712b20"/><lb ed="R050" n="0117b02"/>如是诸<persName>世尊</persName>。种种缘譬喩。无数方便力。演说诸法相。 <lb ed="X" n="0712b21"/><lb ed="R050" n="0117b03"/>是诸<persName>世尊</persName>等。皆说一乘法。化无量众生。令入于<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712b22"/><lb ed="R050" n="0117b04"/>又诸大圣主。知一切世间。天人群生类。深心之所欲。 <lb ed="X" n="0712b23"/><lb ed="R050" n="0117b05"/>更以异方便。助显第一義。若有众生类。値诸过去<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0712b24"/><lb ed="R050" n="0117b06"/>若闻法佈施。或持戒忍辱。精进禅智等。种种修<persName>佛</persName>慧。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0712c" n="0712c"/> <lb ed="X" n="0712c01"/><lb ed="R050" n="0117b07"/>如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0101" n="0712c0101"/><anchor xml:id="beg0712c0101" n="0712c0101"/>已<anchor xml:id="end0712c0101"/>成<persName>佛</persName>道。诸<persName>佛</persName>灭度後。若人善软心。 <lb ed="X" n="0712c02"/><lb ed="R050" n="0117b08"/>如是诸众生。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0201" n="0712c0201"/><anchor xml:id="beg0712c0201" n="0712c0201"/>已<anchor xml:id="end0712c0201"/>成<persName>佛</persName>道。诸<persName>佛</persName>灭度<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0202" n="0712c0202"/><anchor xml:id="beg0712c0202" n="0712c0202"/>已<anchor xml:id="end0712c0202"/>。供养舍利者。 <lb ed="X" n="0712c03"/><lb ed="R050" n="0117b09"/>起万亿种塔。金银及玻璃。砗磲与玛瑙。玫<note place="interlinear">梅</note>瑰<note place="interlinear">规</note>琉璃珠。 <lb ed="X" n="0712c04"/><lb ed="R050" n="0117b10"/>淸净廣严饰。莊挍于诸塔。或有起石庙。栴檀及沉水。 <lb ed="X" n="0712c05"/><lb ed="R050" n="0117b11"/>木榓<note place="interlinear">眉</note>幷馀材。砖<note place="interlinear">专</note>瓦泥土等。若于旷野中。积土成<persName>佛</persName>庙。 <lb ed="X" n="0712c06"/><lb ed="R050" n="0117b12"/>乃至童子戏。聚沙为<persName>佛</persName>塔。如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0601" n="0712c0601"/><anchor xml:id="beg0712c0601" n="0712c0601"/>已<anchor xml:id="end0712c0601"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c07"/><lb ed="R050" n="0117b13"/>若人为<persName>佛</persName>故。建立诸形像。雕刻成众相。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0701" n="0712c0701"/><anchor xml:id="beg0712c0701" n="0712c0701"/>已<anchor xml:id="end0712c0701"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c08"/><lb ed="R050" n="0117b14"/>或以七宝成。鍮<note place="interlinear">偷</note>妒<note place="interlinear">十</note>赤白铜。白镴<note place="interlinear">拏</note>及铅<note place="interlinear">元</note>锡。铁木及与泥。 <lb ed="X" n="0712c09"/><lb ed="R050" n="0117b15"/>或以胶漆布。严饰作<persName>佛</persName>像。如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0901" n="0712c0901"/><anchor xml:id="beg0712c0901" n="0712c0901"/>已<anchor xml:id="end0712c0901"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c10"/><lb ed="R050" n="0117b16"/>彩画作<persName>佛</persName>像。百福莊严相。自作若使人。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c1001" n="0712c1001"/><anchor xml:id="beg0712c1001" n="0712c1001"/>已<anchor xml:id="end0712c1001"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c11"/><lb ed="R050" n="0117b17"/>乃至童子戏。若草木及芛。或以指爪甲。而画作<persName>佛</persName>像。 <lb ed="X" n="0712c12"/><lb ed="R050" n="0117b18"/>如是诸人等。渐渐积功德。具足大悲心。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c1201" n="0712c1201"/><anchor xml:id="beg0712c1201" n="0712c1201"/>已<anchor xml:id="end0712c1201"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c13"/><lb ed="R050" n="0118a01"/>但化诸菩萨。度脱无量众。若人于塔庙。宝像及画像。 <lb ed="X" n="0712c14"/><lb ed="R050" n="0118a02"/>以花香幡盖。敬心而供养。若使人作乐。击鼓吹角贝。 <lb ed="X" n="0712c15"/><lb ed="R050" n="0118a03"/>箫笛琴箜<note place="interlinear">空</note>篌<note place="interlinear">侯</note>。琵琶铙铜钹<note place="interlinear">钵</note>。如是众妙音。尽持以供养。 <lb ed="X" n="0712c16"/><lb ed="R050" n="0118a04"/>或以欢喜心。歌呗颂<persName>佛</persName>德。乃至一小音。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c1601" n="0712c1601"/><anchor xml:id="beg0712c1601" n="0712c1601"/>已<anchor xml:id="end0712c1601"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0712c17"/><lb ed="R050" n="0118a05"/>若人散乱心。乃至以一花。供养于画像。渐见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0712c18"/><lb ed="R050" n="0118a06"/>或有人礼拜。或复但合掌。乃至擧一手。或复小低头。 <lb ed="X" n="0712c19"/><lb ed="R050" n="0118a07"/>以此供养像。渐见无量<persName>佛</persName>。自成无上道。廣度无数众。 <lb ed="X" n="0712c20"/><lb ed="R050" n="0118a08"/>入无馀涅槃。如薪尽火灭。若人散乱心。入于塔庙中。 <lb ed="X" n="0712c21"/><lb ed="R050" n="0118a09"/>一称南无<persName>佛</persName>。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c2101" n="0712c2101"/><anchor xml:id="beg0712c2101" n="0712c2101"/>已<anchor xml:id="end0712c2101"/>成<persName>佛</persName>道。于诸过去<persName>佛</persName>。在世或灭後。 <lb ed="X" n="0712c22"/><lb ed="R050" n="0118a10"/>若有闻是法。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c2201" n="0712c2201"/><anchor xml:id="beg0712c2201" n="0712c2201"/>已<anchor xml:id="end0712c2201"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c23"/><lb ed="R050" n="0118a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0712c2301">此明过去诸<persName>佛</persName>。亦以方便说法。唯一无二也。更以 <lb ed="X" n="0712c24"/><lb ed="R050" n="0118a12"/>下。言不但说三乘法。是方便。是助发。又不但以放 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0713a" n="0713a"/> <lb ed="X" n="0713a01"/><lb ed="R050" n="0118a13"/>光为方便。为助发。更有多种奇异方便助发也。如 <lb ed="X" n="0713a02"/><lb ed="R050" n="0118a14"/>起塔庙。造<persName>佛</persName>像。或供一花。或擧一手。或合掌或低 <lb ed="X" n="0713a03"/><lb ed="R050" n="0118a15"/>头。无非助显众生日用一件大事。悉与<persName>如来</persName>放光。 <lb ed="X" n="0713a04"/><lb ed="R050" n="0118a16"/>等无差别。所谓诸有所作。常为一事。庞居士云。日 <lb ed="X" n="0713a05"/><lb ed="R050" n="0118a17"/>用事无别。唯吾自偶谐。神通及妙用。运水幷搬柴。 <lb ed="X" n="0713a06"/><lb ed="R050" n="0118a18"/>正此義也。由众生视此为寻常。<persName>世尊</persName>赞之为奇异。 <lb ed="X" n="0713a07"/><lb ed="R050" n="0118b01"/>要人知此一段奇异事。正在寻常日用中。故于放光 <lb ed="X" n="0713a08"/><lb ed="R050" n="0118b02"/>处助发。又于日用处助显也。若有下。先明修六度 <lb ed="X" n="0713a09"/><lb ed="R050" n="0118b03"/>万行者。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0713a0901" n="0713a0901"/><anchor xml:id="beg0713a0901" n="0713a0901"/>已<anchor xml:id="end0713a0901"/>成<persName>佛</persName>道。<anchor xml:id="nkr_note_add_0713a0902" n="0713a0902"/><anchor xml:id="beg0713a0902" n="0713a0902"/>已<anchor xml:id="end0713a0902"/>成二字。是言自<anchor xml:id="nkr_note_add_0713a0903" n="0713a0903"/><anchor xml:id="beg0713a0903" n="0713a0903"/>己<anchor xml:id="end0713a0903"/>具有<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0713a10"/><lb ed="R050" n="0118b04"/>性为因。其六度万行皆缘也。正如木中之火。矿中 <lb ed="X" n="0713a11"/><lb ed="R050" n="0118b05"/>之金。是因其钻之消之者是缘也。诸<persName>佛</persName>下。次明修 <lb ed="X" n="0713a12"/><lb ed="R050" n="0118b06"/>十善四谛十二缘者。皆成<persName>佛</persName>道。诸<persName>佛</persName>下。三明供舍 <lb ed="X" n="0713a13"/><lb ed="R050" n="0118b07"/>利。起七宝塔。造栴檀庙。乃至积土为庙。聚沙为塔。 <lb ed="X" n="0713a14"/><lb ed="R050" n="0118b08"/>皆成<persName>佛</persName>道者。虽精粗不同。等妙刹故。<persName>世尊</persName>与众行次。 <lb ed="X" n="0713a15"/><lb ed="R050" n="0118b09"/>以手指地云。此处宜建梵刹。帝释将一茎草插于 <lb ed="X" n="0713a16"/><lb ed="R050" n="0118b10"/>地上云。建梵刹<anchor xml:id="nkr_note_add_0713a1601" n="0713a1601"/><anchor xml:id="beg0713a1601" n="0713a1601"/>已<anchor xml:id="end0713a1601"/>竟。便是这个道理。若人下。四明 <lb ed="X" n="0713a17"/><lb ed="R050" n="0118b11"/>造<persName>佛</persName>像者。皆成<persName>佛</persName>道。彩画下。五明画<persName>佛</persName>像者。皆成 <lb ed="X" n="0713a18"/><lb ed="R050" n="0118b12"/><persName>佛</persName>道。若人下。六明敬心供养<persName>佛</persName>像者。皆成<persName>佛</persName>道。有 <lb ed="X" n="0713a19"/><lb ed="R050" n="0118b13"/>以香花幢盖敬心供养者。有以众妙声音敬心供 <lb ed="X" n="0713a20"/><lb ed="R050" n="0118b14"/>养者。有以欢喜歌呗颂<persName>佛</persName>德者。七明散心供养画 <lb ed="X" n="0713a21"/><lb ed="R050" n="0118b15"/>像者。有以散心合掌低头作供养者。有以散心一 <lb ed="X" n="0713a22"/><lb ed="R050" n="0118b16"/>称南无<persName>佛</persName>作供养者。此等微因。皆成<persName>佛</persName>道。虽敬散 <lb ed="X" n="0713a23"/><lb ed="R050" n="0118b17"/>不同。等妙心故。所谓融甁盘钗玔为一金。搅酥酪 <lb ed="X" n="0713a24"/><lb ed="R050" n="0118b18"/>醍醐为一味者。灯明之力欤。抑妙光之力欤。谓之 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0713b" n="0713b"/> <lb ed="X" n="0713b01"/><lb ed="R050" n="0119a01"/>奇异。不亦宜乎。昔调达临终称南无。未及<persName>佛</persName>字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b0101" n="0713b0101"/><anchor xml:id="beg0713b0101" n="0713b0101"/>已<anchor xml:id="end0713b0101"/> <lb ed="X" n="0713b02"/><lb ed="R050" n="0119a02"/>堕地狱。<persName>佛</persName>记其地狱出。当作辟支<persName>佛</persName>。字曰南无。又 <lb ed="X" n="0713b03"/><lb ed="R050" n="0119a03"/>外国事天神者。以金为像头。贼来取之。称南无<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0713b04"/><lb ed="R050" n="0119a04"/>便得像金头。明日众聚。天像失头。众云。我虽造像。 <lb ed="X" n="0713b05"/><lb ed="R050" n="0119a05"/>无天来著。若天著者。云何失头。天即降一人云。贼 <lb ed="X" n="0713b06"/><lb ed="R050" n="0119a06"/>来取头时。称南无<persName>佛</persName>。诸天惊动。故得我便。是故失 <lb ed="X" n="0713b07"/><lb ed="R050" n="0119a07"/>头。众人云。天不如<persName>佛</persName>耶。既不如<persName>佛</persName>。何不尊事。贼称 <lb ed="X" n="0713b08"/><lb ed="R050" n="0119a08"/>南无<persName>佛</persName>。尙得天头。况贤者称南无<persName>佛</persName>。不得无上菩 <lb ed="X" n="0713b09"/><lb ed="R050" n="0119a09"/>提乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b10"/><lb ed="R050" n="0119a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0713b1001">未来诸<persName>世尊</persName>。其数无有量。是诸<persName>如来</persName>等。亦方便说法。 <lb ed="X" n="0713b11"/><lb ed="R050" n="0119a11"/>一切诸<persName>如来</persName>。以无量方便。度脱诸众生。入<persName>佛</persName>无漏智。 <lb ed="X" n="0713b12"/><lb ed="R050" n="0119a12"/>若有闻法者。无一不成<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>本誓愿。我所行<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0713b13"/><lb ed="R050" n="0119a13"/>普欲令众生。亦同得此道。未来世诸<persName>佛</persName>。虽说百千亿。 <lb ed="X" n="0713b14"/><lb ed="R050" n="0119a14"/>无数诸法门。其实为一乘。诸<persName>佛</persName>两足尊。知法常无性。 <lb ed="X" n="0713b15"/><lb ed="R050" n="0119a15"/><persName>佛</persName>种从缘起。是故说一乘。是法住法位。世间相常住。 <lb ed="X" n="0713b16"/><lb ed="R050" n="0119a16"/>于道场知<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b1601" n="0713b1601"/><anchor xml:id="beg0713b1601" n="0713b1601"/>已<anchor xml:id="end0713b1601"/>。导师方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b17"/><lb ed="R050" n="0119a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0713b1701">此明未来诸<persName>佛</persName>。亦以方便说法。唯一无二。故一触 <lb ed="X" n="0713b18"/><lb ed="R050" n="0119a18"/>耳根。无不成<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>本誓下。言诸<persName>佛</persName>本愿。故说一 <lb ed="X" n="0713b19"/><lb ed="R050" n="0119b01"/>乘。诸<persName>佛</persName>两足下。为发起大根故说一乘。言两足者。 <lb ed="X" n="0713b20"/><lb ed="R050" n="0119b02"/>福足慧足也。知法常无性者。知者觉也。法者即众 <lb ed="X" n="0713b21"/><lb ed="R050" n="0119b03"/>生心也。常者真常不变也。无性者无自性他性也。 <lb ed="X" n="0713b22"/><lb ed="R050" n="0119b04"/>若此法不常。即成断灭。何有五性。若性定有五。则 <lb ed="X" n="0713b23"/><lb ed="R050" n="0119b05"/>声闻缘觉。及诸众生。决定不得作<persName>佛</persName>。由知此法常 <lb ed="X" n="0713b24"/><lb ed="R050" n="0119b06"/>而无性。故随熏习而各自成性。所谓不变随缘。随 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0713c" n="0713c"/> <lb ed="X" n="0713c01"/><lb ed="R050" n="0119b07"/>不变也。故涅槃云。无性之性。即是<persName>佛</persName>性。唯此<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0713c02"/><lb ed="R050" n="0119b08"/>虽是众生具有。必以大乘法。久远熏习。方能发起。 <lb ed="X" n="0713c03"/><lb ed="R050" n="0119b09"/>此<persName>世尊</persName>所以必说一乘也。故六祖云。汝等<persName>佛</persName>性。譬 <lb ed="X" n="0713c04"/><lb ed="R050" n="0119b10"/>如种子。我今说法。犹如时雨。遇兹霑洽。悉得发生。 <lb ed="X" n="0713c05"/><lb ed="R050" n="0119b11"/>承吾旨者。决得菩提。依吾行者。定证妙果。是法下。 <lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R050" n="0119b12"/>开权也。言此法是无位真人。本无位次。然四圣六 <lb ed="X" n="0713c07"/><lb ed="R050" n="0119b13"/>凡。诸法位中。皆是此法所住之位。故知头头法法。 <lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R050" n="0119b14"/>无非皆是平等一寂灭相。然必待坐道场。开<persName>佛</persName>慧 <lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R050" n="0119b15"/>时。方知此法。成<persName>等正觉</persName>。知此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0713c0901" n="0713c0901"/><anchor xml:id="beg0713c0901" n="0713c0901"/>已<anchor xml:id="end0713c0901"/>。以方便力。开种 <lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R050" n="0119b16"/>种门。说种种法。故知说大说小。无非一法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R050" n="0119b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0713c1101">天人所供养。现在十方<persName>佛</persName>。其数如恒沙。出现于世间。 <lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R050" n="0119b18"/>安稳众生故。亦说如是法。知第一寂灭。以方便力故。 <lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R050" n="0120a01"/>虽示种种道。其实为<persName>佛</persName>乘。知众生诸行。深心之所念。 <lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R050" n="0120a02"/>过去所习业。欲性精进力。及诸根利钝。以种种因缘。 <lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R050" n="0120a03"/>譬喩亦言词。随应方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R050" n="0120a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0713c1601">此明现在诸<persName>佛</persName>。亦先证寂灭法。後以方便说三乘。 <lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R050" n="0120a05"/>其实皆为一乘也。知众生所行者。即种种所行道 <lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R050" n="0120a06"/>也。深心之所念者。即众生心所念也。过去所习业 <lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R050" n="0120a07"/>者。即先世善恶业也。欲性精进等者。即若干诸欲 <lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R050" n="0120a08"/>性也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R050" n="0120a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0713c2101">今我亦如是。安稳众生故。以种种法门。宣示于<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R050" n="0120a10"/>我以智慧力。知众生性欲。方便说诸法。皆令得欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R050" n="0120a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0713c2301">此释迦自谓亦是先说三乘实为一乘也。众苦不 <lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R050" n="0120a12"/>逼之谓安。乱想不生之谓隐。铺文演義之谓宣。放 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0714a" n="0714a"/> <lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R050" n="0120a13"/>光入定之谓示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R050" n="0120a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0714a0201">舍利弗当知。我以<persName>佛</persName>眼观。见六道众生。穷贫无福慧。 <lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R050" n="0120a15"/>入生死险道。相续苦不断。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0714001" n="0714001"/>身著于五欲。如<g ref="#CB16818">牦</g>牛爱尾。 <lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R050" n="0120a16"/>以贪爱自蔽。盲瞑无所见。不求大势<persName>佛</persName>。及与断苦法。 <lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R050" n="0120a17"/>深入诸邪见。以苦欲捨苦。为是众生故。而起大悲心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R050" n="0120a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0714a0601">此明开权之所以。无福曰贫。无慧曰穷。生死险道。 <lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R050" n="0120b01"/>即三恶道也。相续苦不断者苦果也。五欲者苦因 <lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R050" n="0120b02"/>也。言我所以说三乘者有故。由我初成道时。开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R050" n="0120b03"/>知见。即以<persName>佛</persName>眼洞观十方。见六道众生。不修<persName>佛</persName>慧。 <lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R050" n="0120b04"/>转轮生死。无有间断。推其所因。皆由身著五欲。譬 <lb ed="X" n="0714a11"/><lb ed="R050" n="0120b05"/>如<g ref="#CB16818">牦</g>牛自爱其尾。而𣨛为人害也。众生既以贪爱 <lb ed="X" n="0714a12"/><lb ed="R050" n="0120b06"/>自蔽。耽著五欲。只见其乐。不见其苦。如盲瞑然。既 <lb ed="X" n="0714a13"/><lb ed="R050" n="0120b07"/>眷恋于受胎微形。复匍匐于生死险道。遂将自<anchor xml:id="nkr_note_add_0714a1301" n="0714a1301"/><anchor xml:id="beg0714a1301" n="0714a1301"/>己<anchor xml:id="end0714a1301"/> <lb ed="X" n="0714a14"/><lb ed="R050" n="0120b08"/>一尊巍巍堂堂。大势力<persName>佛</persName>。弃之弗顾。又不肯求断 <lb ed="X" n="0714a15"/><lb ed="R050" n="0120b09"/>苦之方。甘心就死。即有灵知发露。欲出三界。然而 <lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R050" n="0120b10"/>不遇明师。不闻正法。入邪见网。更修邪戒邪定。为 <lb ed="X" n="0714a17"/><lb ed="R050" n="0120b11"/>出世因。求出三界。止如掘地觅天。索冰于火。恶可 <lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R050" n="0120b12"/>得哉。<persName>如来</persName>愍此顚倒众生。所以兴起大悲。悉令拔 <lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R050" n="0120b13"/>济也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R050" n="0120b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0714a2001">我始坐道场。观树亦经行。于三七日中。思惟如是事。 <lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R050" n="0120b15"/>我所得智慧。微妙最第一。众生诸根钝。著乐痴所盲。 <lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R050" n="0120b16"/>如斯之等类。云何而可度。尔时诸梵王。及诸天帝释。 <lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R050" n="0120b17"/>护世四天王。及大自在天。幷馀诸天众。眷属百千万。 <lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R050" n="0120b18"/>恭敬合掌礼。请我转法轮。我即自思惟。若但赞<persName>佛</persName>乘。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0714b" n="0714b"/> <lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R050" n="0121a01"/>众生没在苦。不能信是法。破法不信故。坠于三恶道。 <lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R050" n="0121a02"/>我寧不说法。疾入于涅槃。寻念过去<persName>佛</persName>。所行方便力。 <lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R050" n="0121a03"/>我今所得道。亦应说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R050" n="0121a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0714b0401">此下追叙三七思惟也。是<persName>世尊</persName>四十年来心事。复 <lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R050" n="0121a05"/>将尽情吐露一番。以见说三说一。悉依古<persName>佛</persName>法式。 <lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R050" n="0121a06"/>非自撰也。言我见此受苦众生而兴拔济。犹有许 <lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R050" n="0121a07"/>多难处。故我初坐菩提树下。成正觉时。观树经行 <lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R050" n="0121a08"/>者。欲以菩提大树。荫覆淸凉一切众生也。然而必 <lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R050" n="0121a09"/>三思者。熟思细审而後行也。我所下。叙初七思惟。 <lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R050" n="0121a10"/>言我所得智慧。甚深无量。是未曾有。是最殊勝。复 <lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R050" n="0121a11"/>观众生。信等五根。浅薄陋劣既为五欲所缠。又为 <lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R050" n="0121a12"/>无明所翳。我法如此。其機如此。众生云何而得度 <lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R050" n="0121a13"/>脱。由我在三昧中兴此一念说法度生之心。梵释 <lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R050" n="0121a14"/>诸天。一时齐赴。请转法轮。所以龙兴雲起。虎啸风 <lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R050" n="0121a15"/>生也。我即下。二七思惟也。我若即转最上法轮。众 <lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R050" n="0121a16"/>生正没大苦海中。则法不称機。機不达法。不但不 <lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R050" n="0121a17"/>能令彼生信。抑且反令生谤。破壞正法。彼若谤法。 <lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R050" n="0121a18"/>必堕三涂。是说法无益于生。而反有害于生。故我 <lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R050" n="0121b01"/>寧不说法。速入涅槃之为愈也。寻念下。三七思惟 <lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R050" n="0121b02"/>也。过去诸<persName>佛</persName>。证道果时。即开种种方便法门。化度 <lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R050" n="0121b03"/>众生。今我说法。亦当以过去诸<persName>佛</persName>而为仪式也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R050" n="0121b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0714b2201">作是思惟时。十方<persName>佛</persName>皆现。梵音慰谕我。善哉释迦文。 <lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R050" n="0121b05"/>第一之导师。得是无上法。随诸一切<persName>佛</persName>。而用方便力。 <lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R050" n="0121b06"/>我等亦皆得。最妙第一法。为诸众生类。分别说三乘。 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0714c" n="0714c"/> <lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R050" n="0121b07"/>少智乐小法。不自信作<persName>佛</persName>。是故以方便。分别说诸果。 <lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R050" n="0121b08"/>虽复说三乘。但为教菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R050" n="0121b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0714c0301">此叙诸<persName>佛</persName>慰谕也。言我三七思惟。欲行方便。契合 <lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R050" n="0121b10"/><persName>佛</persName>心。故诸<persName>佛</persName>现身。安慰晓喩。且称赞云释迦既得 <lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R050" n="0121b11"/><persName>如来</persName>平等道法。而为世出世间第一导师。尙不肯 <lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R050" n="0121b12"/>自专自用。能随诸<persName>佛</persName>所行方便。不亦善哉。即我等 <lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R050" n="0121b13"/>诸<persName>佛</persName>。悉得最妙第一平等之法。亦为众生根性不 <lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R050" n="0121b14"/>同。好乐各别。亦向无分别中分别说三。何以故。由 <lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R050" n="0121b15"/>彼智慧狭劣。但乐贫所乐法。不信自<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c0901" n="0714c0901"/><anchor xml:id="beg0714c0901" n="0714c0901"/>己<anchor xml:id="end0714c0901"/>是<persName>佛</persName>。不肯 <lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R050" n="0121b16"/>承当。故是<persName>如来</persName>以方便力说三乘道。而为中途小 <lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R050" n="0121b17"/>歇场地。其实但为教菩萨法。非实化以小乘道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R050" n="0121b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0714c1201">舍利弗当知。我闻圣狮子。深净微妙音。称南无诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R050" n="0122a01"/>复作如是念。我出浊恶世。如诸<persName>佛</persName>所说。我亦随顺行。 <lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R050" n="0122a02"/>思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c1401" n="0714c1401"/><anchor xml:id="beg0714c1401" n="0714c1401"/>已<anchor xml:id="end0714c1401"/>。即趣波罗奈。诸法寂灭相。不可以言宣。 <lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R050" n="0122a03"/>以方便力故。为五比丘说。是名转法轮。便有涅槃音。 <lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R050" n="0122a04"/>及以阿罗汉。法僧差别名。从久远劫来。赞示涅槃法。 <lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R050" n="0122a05"/>生死苦永尽。我常如是说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R050" n="0122a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0714c1801">此明<persName>如来</persName>昔日说三。是仿效古<persName>佛</persName>仪式也。一闻慰 <lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R050" n="0122a07"/>喩而称南无<persName>佛</persName>者。归敬之辞也。既归敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c1901" n="0714c1901"/><anchor xml:id="beg0714c1901" n="0714c1901"/>已<anchor xml:id="end0714c1901"/>。复作念 <lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R050" n="0122a08"/>云。我今既出五浊世中。如<persName>佛</persName>所说开方便门。我今 <lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R050" n="0122a09"/>决定随顺<persName>如来</persName>。依而行之。作念<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c2101" n="0714c2101"/><anchor xml:id="beg0714c2101" n="0714c2101"/>已<anchor xml:id="end0714c2101"/>毕。即趣<name role="" type="person">鹿野苑</name> <lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R050" n="0122a10"/>中。三转四谛法轮。然我所证一乘道法。本来寂灭。 <lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R050" n="0122a11"/>不容有声。安有所谓法僧差别之名。由我权设方 <lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R050" n="0122a12"/>便。巧合機宜。故为憍陈如等。五比丘说四谛时。于 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0715a" n="0715a"/> <lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R050" n="0122a13"/>是寂灭之法。始得变通运转。便有转法轮之名。即 <lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R050" n="0122a14"/>以所证之法为涅槃。复以能证之人为罗汉。又以 <lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R050" n="0122a15"/>能转法轮者为<persName>佛</persName>。于是将此一味之法。裂而为三。 <lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R050" n="0122a16"/>名曰别相三宝。复赞之曰。此涅槃法。是我从久远 <lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R050" n="0122a17"/>劫中。赞扬开示者。汝等若得此法。生死永尽。不受 <lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R050" n="0122a18"/>後有。有此利益。故我于四十年中。常作如是说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R050" n="0122b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0715a0701">舍利弗当知。我见<persName>佛</persName>子等。志求<persName>佛</persName>道者。无量千万亿。 <lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R050" n="0122b02"/>咸以恭敬心。皆来至<persName>佛</persName>所。曾从诸<persName>佛</persName>闻。方便所说法。 <lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R050" n="0122b03"/>我即作是念。<persName>如来</persName>所以出。为说<persName>佛</persName>慧故。今正是其时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R050" n="0122b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0715a1001">此<persName>如来</persName>自陈今日说一乘。亦是仿效古<persName>佛</persName>仪式也。 <lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R050" n="0122b05"/>言我又见大根器人。不乐小法。信力坚固。志求无 <lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R050" n="0122b06"/>上菩提。以恭敬心。来至我所。此等<persName>佛</persName>子。于过去劫。 <lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R050" n="0122b07"/>曾闻诸<persName>佛</persName>。说方便法。根器调熟。迴心慕大。我即作 <lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R050" n="0122b08"/>念。<persName>如来</persName>实为一大事因缘出现于世。非为二乘小 <lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R050" n="0122b09"/>小因缘也。欲说<persName>佛</persName>慧。正当其时。岂得不说。所谓若 <lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R050" n="0122b10"/>人信归<persName>佛</persName>。为说实相印也。由我具足方便知见二 <lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R050" n="0122b11"/>波罗蜜。故我曲大小而不遗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R050" n="0122b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0715a1801">舍利弗当知。钝根小智人。著相憍慢者。不能信是法。 <lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R050" n="0122b13"/>今我喜无畏。于诸菩萨中。正直捨方便。但说无上道。 <lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R050" n="0122b14"/>菩萨闻是法。疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a2001" n="0715a2001"/><anchor xml:id="beg0715a2001" n="0715a2001"/>已<anchor xml:id="end0715a2001"/>除。千二百罗汉。悉亦当作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R050" n="0122b15"/>如三世诸<persName>佛</persName>。说法之仪式。我今亦如是。说无分别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R050" n="0122b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0715a2201">此下结上文说大说小之意。言汝应知我此时。正 <lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R050" n="0122b17"/>当演说<persName>佛</persName>慧。尙有一等不肯迴心钝根罗汉。守一 <lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R050" n="0122b18"/>隅而不反。闻大法而惊疑。住涅槃而不捨。踞法我 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0715b" n="0715b"/> <lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R050" n="0123a01"/>而生憍。如此等人。于甚深法不能生信。乃有拂衣 <lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R050" n="0123a02"/>而去者。今有捨故习慕大乘。以恭敬心。来至我所。 <lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R050" n="0123a03"/>求殊勝法。岂易得哉。故我喜其不生畏怯。自肯承 <lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R050" n="0123a04"/>当。是菩萨器。我即为彼捨去枝岐。直下指出长安 <lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R050" n="0123a05"/>大道。是故菩萨一闻是法。即生敬信。疑网皆除。若 <lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R050" n="0123a06"/>罗汉亦闻是法而生敬信。亦得授记。如是。则我对 <lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R050" n="0123a07"/>小说三。对大说一。原原本本。悉依古<persName>佛</persName>恒规。非自 <lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R050" n="0123a08"/>创也。故我今日。说无分别法者。亦是仿古<persName>佛</persName>之仪 <lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R050" n="0123a09"/>式耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R050" n="0123a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0715b1001">诸<persName>佛</persName>兴出世。悬远値遇难。正使出于世。说是法复难。 <lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R050" n="0123a11"/>无量无数劫。闻是法亦难。能听是法者。斯人亦复难。 <lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R050" n="0123a12"/>譬如优昙花。一切皆爱乐。天人诸稀有。时时乃一出。 <lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R050" n="0123a13"/>闻法欢喜赞。乃至发一言。则为<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1301" n="0715b1301"/><anchor xml:id="beg0715b1301" n="0715b1301"/>已<anchor xml:id="end0715b1301"/>供养。一切三世<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R050" n="0123a14"/>是人甚稀有。过于优昙花。汝等勿有疑。我为诸法王。 <lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R050" n="0123a15"/>普告诸大众。但以一乘道。教化诸菩萨。无声闻弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R050" n="0123a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0715b1601">长行以危言激其信。颂中又以四难坚其信。先言 <lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R050" n="0123a17"/><persName>佛</persName>出世难。如下文云。一百八十劫。空过无有<persName>佛</persName>。又 <lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R050" n="0123a18"/>云。过于百千劫。未曾见是相。又云。于昔无量劫。空 <lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R050" n="0123b01"/>过无有<persName>佛</persName>是也。正使下。次言说法者难。四十年来。 <lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R050" n="0123b02"/>能为下劣取相凡夫。忍于斯事。未曾吐露。直至根 <lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R050" n="0123b03"/>熟志纯。心相体信。然後方说。岂不是难。无量下。三 <lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R050" n="0123b04"/>言闻法者难。具威音之馀绩。带智勝之遗尘者。尙 <lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R050" n="0123b05"/>不能<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b2301" n="0715b2301"/><anchor xml:id="beg0715b2301" n="0715b2301"/>眨<anchor xml:id="end0715b2301"/>起眉毛。承当此事。岂不是难。能听下。四言 <lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R050" n="0123b06"/>听法者难。不但一闻顿悟者难。即历耳根而不生 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0715c" n="0715c"/> <lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R050" n="0123b07"/>诽谤。不起怨嫉者亦难。如不轻高唱。瓦石乱加。灵 <lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R050" n="0123b08"/>山会上尙有退席。岂不是难。故知巴歌和众。雪曲 <lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R050" n="0123b09"/>应稀也。且无论<persName>佛</persName>出世难。说法难。闻法而悟入者 <lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R050" n="0123b10"/>难値。如优昙钵花。即听而不生诽谤怨嫉者。是优 <lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R050" n="0123b11"/>昙出现。岂易易哉。无论闻法而悟入者。过于优昙。 <lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R050" n="0123b12"/>即闻法而不起怨嫉而生欢喜。不生诽谤而兴赞 <lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R050" n="0123b13"/>歎者。此人稀有。过于优昙。则为供养诸<persName>佛</persName>功德。等 <lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R050" n="0123b14"/>无有异。何以故。一切诸<persName>佛</persName>皆从此经流出。故四难 <lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R050" n="0123b15"/>如此利益如此。汝等今日既闻此法。岂有不生难 <lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R050" n="0123b16"/>遭之想。而复疑生惑者耶。故勉之曰。汝等无有疑 <lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R050" n="0123b17"/>也。且我为法王。于法自在。决不赚误後人。故我今 <lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R050" n="0123b18"/>日于人天中。出大音声。普告大众云。三世诸<persName>佛</persName>。出 <lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R050" n="0124a01"/>现于世。唯以一乘平等道法。教化菩萨。无有馀乘。 <lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R050" n="0124a02"/>汝等当深信而无疑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R050" n="0124a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0715c1501">汝等舍利弗。声闻及菩萨。当知是妙法。诸<persName>佛</persName>之秘要。 <lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R050" n="0124a04"/>以五浊恶世。但乐著诸欲。如是等众生。终不成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R050" n="0124a05"/>当来世恶人。闻<persName>佛</persName>说一乘。迷惑不信受。破法堕恶道。 <lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R050" n="0124a06"/>有惭愧淸净。志求<persName>佛</persName>道者。当为如是等。廣赞一乘道。 <lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R050" n="0124a07"/>舍利弗当知。诸<persName>佛</persName>法如是。以万亿方便。随宜而说法。 <lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R050" n="0124a08"/>其不习学者。不能晓了此。汝等既<anchor xml:id="nkr_note_add_0715c2001" n="0715c2001"/><anchor xml:id="beg0715c2001" n="0715c2001"/>已<anchor xml:id="end0715c2001"/>知。诸<persName>佛</persName>世之师。 <lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R050" n="0124a09"/>随宜方便事。无复诸疑惑。心生大欢喜。自知当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R050" n="0124a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0715c2201">此下付嘱流通也。秘要者。拟心即差。岂不是秘。开 <lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R050" n="0124a11"/>口便是。岂不是要。正如轮王髻珠。国之利器。不肯 <lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R050" n="0124a12"/>轻易授人。何以故。以恶世中人。耽著诸欲。唯求人 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0716a" n="0716a"/> <lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R050" n="0124a13"/>天因果。不求<persName>佛</persName>道。故秘而不说也。昔初祖达摩。初 <lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R050" n="0124a14"/>见梁王。王即问云。朕印经造像。有何功德。答。实无 <lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R050" n="0124a15"/>功德。又问如何是圣谛第一義谛。答曰。廓然无圣。 <lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R050" n="0124a16"/>曰。对朕者谁。答曰。不识。帝不契。遂人少林。面壁九 <lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R050" n="0124a17"/>年。此便是一个样子。故勉之曰。如此妙法。三世诸 <lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R050" n="0124a18"/><persName>佛</persName>。尙不肯轻泄。汝等亦当保持覆护。勿妄宣传。当 <lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R050" n="0124b01"/>来下。正明非器莫传。言恶人者。不但造五逆十恶 <lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R050" n="0124b02"/>者名恶人。但是闻此经而不信。反生毁谤者。此人 <lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R050" n="0124b03"/>即与造五逆十恶者无异。此等断<persName>佛</persName>种姓。堕无间 <lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R050" n="0124b04"/>狱。故遇斯等人。断不可说。有惭下。又明遇人即授。 <lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R050" n="0124b05"/>惭者。言我巍巍堂堂大丈夫相。如何甘为下劣之 <lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R050" n="0124b06"/>事。愧者。见人授记作<persName>佛</persName>时。即自念云。彼既丈夫。我 <lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R050" n="0124b07"/>胡不尔。有惭愧者。即是寻常。自咎自责。如舍利弗 <lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R050" n="0124b08"/>者是也。无法相曰淸。无非法相曰净。既有惭愧。又 <lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R050" n="0124b09"/>不著相。而志求<persName>佛</persName>道。不乐馀乘。如此等人。心专志 <lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R050" n="0124b10"/>一。的是大乘法器。方堪授受。汝当为彼廣赞此经。 <lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R050" n="0124b11"/>令生欢喜。舍利下。总结诸<persName>佛</persName>所得道法。不过证此 <lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R050" n="0124b12"/>一法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a1801" n="0716a1801"/><anchor xml:id="beg0716a1801" n="0716a1801"/>已<anchor xml:id="end0716a1801"/>。更无奇特。故曰诸<persName>佛</persName>法如是。所谓谛观 <lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R050" n="0124b13"/>法王法。法王法如是也。不但诸<persName>佛</persName>所证是一。即诸 <lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R050" n="0124b14"/><persName>佛</persName>度生。亦不过将此一法。左支右吾。随人解缚而 <lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R050" n="0124b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0716a2101" n="0716a2101"/><anchor xml:id="beg0716a2101" n="0716a2101"/>已<anchor xml:id="end0716a2101"/>。更无实法与人。临济所谓<persName>佛</persName>法无多子是也。此 <lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R050" n="0124b16"/>等法门。其未学者固不知此。今我既为汝等满盘 <lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R050" n="0124b17"/>托出。无复馀蕴。汝等<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a2301" n="0716a2301"/><anchor xml:id="beg0716a2301" n="0716a2301"/>已<anchor xml:id="end0716a2301"/>知诸<persName>佛</persName>。为世间导师。不过 <lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R050" n="0124b18"/>将此一法。随人授与。更无别事。亦无奇特。汝等更 <pb ed="X" xml:id="X31.0614.0716b" n="0716b"/> <lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R050" n="0125a01"/>莫生疑。当生大喜。直下承当。决定自知。成<persName>佛</persName>不谬。 <lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R050" n="0125a02"/>故六祖云。自心作<persName>佛</persName>。更莫狐疑。李都尉云。学道须 <lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R050" n="0125a03"/>是铁汉。把手心头便判。直取无上菩提。一切是非 <lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R050" n="0125a04"/>莫管。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R050" n="0125a05"/> <lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R050" n="0125a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经大<g ref="#CB15673">窾</g>卷一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0674c0201" to="#end0674c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675a1901" to="#end0675a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675a2101" to="#end0675a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b0501" to="#end0675b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b0701" to="#end0675b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b0901" to="#end0675b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b2001" to="#end0675b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676b2301" to="#end0676b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676c0901" to="#end0676c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676c1301" to="#end0676c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676c1601" to="#end0676c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677a1501" to="#end0677a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677a2001" to="#end0677a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677a2101" to="#end0677a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677b0401" to="#end0677b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0678a0901" to="#end0678a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0679a0601" to="#end0679a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0679b1501" to="#end0679b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0679c0401" to="#end0679c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0679c0901" to="#end0679c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0679c1701" to="#end0679c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680a0701" to="#end0680a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680a1901" to="#end0680a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680a2401" to="#end0680a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680b0501" to="#end0680b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680b1201" to="#end0680b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c0701" to="#end0680c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c1001" to="#end0680c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c1201" to="#end0680c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c1501" to="#end0680c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c1901" to="#end0680c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c2001" to="#end0680c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681a0401" to="#end0681a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681a1901" to="#end0681a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681b1201" to="#end0681b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681b2201" to="#end0681b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c1901" to="#end0681c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c2001" to="#end0681c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c2002" to="#end0681c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c2301" to="#end0681c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0681c2302" to="#end0681c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0682a0501" to="#end0682a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0682c2101" to="#end0682c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683a0701" to="#end0683a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683a1701" to="#end0683a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683b1801" to="#end0683b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683c2101" to="#end0683c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0684b1901" to="#end0684b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0684b2401" to="#end0684b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0684c0101" to="#end0684c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685a0801" to="#end0685a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685a1501" to="#end0685a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685c0101" to="#end0685c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685c1501" to="#end0685c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0686a0501" to="#end0686a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688a1501" to="#end0688a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688a2001" to="#end0688a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688a2101" to="#end0688a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688b0501" to="#end0688b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688c1101" to="#end0688c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688c1501" to="#end0688c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB03157">蟆</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05316">蟆</g></rdg></app> <app from="#beg0688c1701" to="#end0688c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0688c2201" to="#end0688c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689a2401" to="#end0689a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c0901" to="#end0689c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c0902" to="#end0689c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a1701" to="#end0690a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690b1201" to="#end0690b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690b1601" to="#end0690b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0691b0301" to="#end0691b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0691b0501" to="#end0691b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692a1101" to="#end0692a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692a1701" to="#end0692a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692b1001" to="#end0692b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0692b1601" to="#end0692b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693a2001" to="#end0693a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693b1901" to="#end0693b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693b2401" to="#end0693b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0694001" to="#end0694001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">昼<note type="cf1">X31n0614_p0694b07 註解[01]</note></lem><rdg wit="#wit.orig">画</rdg></app> <app from="#beg0694b1701" to="#end0694b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0694c1101" to="#end0694c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a1701" to="#end0695a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a2101" to="#end0695a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a2301" to="#end0695a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a2302" to="#end0695a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695a2401" to="#end0695a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695b1601" to="#end0695b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696a2001" to="#end0696a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696a2101" to="#end0696a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696b0501" to="#end0696b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696b0701" to="#end0696b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696001" to="#end0696001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">壤</lem><rdg wit="#wit.orig">壞</rdg></app> <app from="#beg0696c1701" to="#end0696c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697a0501" to="#end0697a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697a1301" to="#end0697a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697b0401" to="#end0697b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c0101" to="#end0697c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c0801" to="#end0697c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c0901" to="#end0697c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c1901" to="#end0697c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c2001" to="#end0697c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0697c2401" to="#end0697c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698a0501" to="#end0698a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698a0701" to="#end0698a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698a1901" to="#end0698a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698b1001" to="#end0698b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698c2401" to="#end0698c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699a0701" to="#end0699a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699a0901" to="#end0699a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB03157">蟆</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05316">蟆</g></rdg></app> <app from="#beg0699c0701" to="#end0699c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699c0901" to="#end0699c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699c1001" to="#end0699c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699c1201" to="#end0699c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699c1301" to="#end0699c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699c1302" to="#end0699c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700a0501" to="#end0700a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700b0701" to="#end0700b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700b0901" to="#end0700b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700c0901" to="#end0700c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700c1801" to="#end0700c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700c2301" to="#end0700c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0701a0301" to="#end0701a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0701a2301" to="#end0701a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">拈</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB03635">拈</g></rdg></app> <app from="#beg0701b2301" to="#end0701b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0702a0501" to="#end0702a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0702a0901" to="#end0702a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0702a2001" to="#end0702a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0702c1801" to="#end0702c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a0501" to="#end0703a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a0701" to="#end0703a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a0801" to="#end0703a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a1501" to="#end0703a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703b0201" to="#end0703b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703b0801" to="#end0703b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703b0802" to="#end0703b0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c1101" to="#end0703c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704a0301" to="#end0704a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704a2401" to="#end0704a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704b0301" to="#end0704b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704b0801" to="#end0704b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704c0401" to="#end0704c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704c0501" to="#end0704c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0101" to="#end0705a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c1401" to="#end0705c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c1801" to="#end0705c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c2101" to="#end0705c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706a0201" to="#end0706a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c0601" to="#end0707c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c0801" to="#end0707c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c0901" to="#end0707c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c1001" to="#end0707c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c1101" to="#end0707c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c1201" to="#end0707c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c2301" to="#end0707c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708a0501" to="#end0708a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708a1501" to="#end0708a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708b0301" to="#end0708b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a0401" to="#end0709a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：观世心 (2023-02-13)">肩<note type="cf1">X67n1301_p0236a24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">有</rdg></app> <app from="#beg0709b0101" to="#end0709b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709b0401" to="#end0709b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709b1001" to="#end0709b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709b1301" to="#end0709b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710a1601" to="#end0710a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710b0401" to="#end0710b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710b0901" to="#end0710b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710b1301" to="#end0710b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710b1701" to="#end0710b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710b2001" to="#end0710b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0710c1401" to="#end0710c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0711a0501" to="#end0711a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0711c0301" to="#end0711c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0711c2201" to="#end0711c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712a1101" to="#end0712a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712b0901" to="#end0712b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0101" to="#end0712c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0201" to="#end0712c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0202" to="#end0712c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0601" to="#end0712c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0701" to="#end0712c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0901" to="#end0712c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c1001" to="#end0712c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c1201" to="#end0712c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c1601" to="#end0712c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c2101" to="#end0712c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c2201" to="#end0712c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713a0901" to="#end0713a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713a0902" to="#end0713a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713a0903" to="#end0713a0903"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713a1601" to="#end0713a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713b0101" to="#end0713b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713b1601" to="#end0713b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713c0901" to="#end0713c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714a1301" to="#end0714a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714c0901" to="#end0714c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714c1401" to="#end0714c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714c1901" to="#end0714c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714c2101" to="#end0714c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715a2001" to="#end0715a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715b1301" to="#end0715b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715b2301" to="#end0715b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">眨</lem><rdg wit="#wit.orig">贬</rdg></app> <app from="#beg0715c2001" to="#end0715c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716a1801" to="#end0716a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716a2101" to="#end0716a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716a2301" to="#end0716a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0694001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0694001">昼【CB】，画【卍续】，画疑昼</note> <note n="0696001" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0696001">壤【CB】，壞【卍续】，壞应作壤</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0674001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0674001">须与鬚通</note> <note n="0681001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0681001">九下应有十九二字</note> <note n="0682001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0682001">阅应作阎</note> <note n="0684001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0684001">促疑捉</note> <note n="0684002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0684002">那应作罗</note> <note n="0684003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0684003">家疑生</note> <note n="0685001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0685001">道疑进</note> <note n="0686001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0686001">俱疑颇</note> <note n="0686002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0686002">于疑于</note> <note n="0686003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0686003">界下疑脱顶字</note> <note n="0686004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0686004">顶字疑剩</note> <note n="0694001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0694001">画疑昼</note> <note n="0696001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0696001">壞应作壤</note> <note n="0702001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0702001">唯疑摧</note> <note n="0712001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0712001 #note_star_1">甚疑恁次同</note> <note n="0714001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0714001">身应作深</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0674c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0678a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0678a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0679a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0679a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0679b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0679b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0679c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0679c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0679c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0679c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0679c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0679c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681c2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0681c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0681c2302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0682a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0682a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0682c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0682c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0684b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0684b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0684b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0684b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0684c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0684c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0686a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0686a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688c1501"><g ref="#CB03157">蟆</g>【CB】，<g ref="#CB05316">蟆</g>【卍续】</note> <note n="0688c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0688c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0688c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c0902">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0691b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0691b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0691b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0691b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692b1001">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0692b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0694b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0694c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695a2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0697c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699a0901"><g ref="#CB03157">蟆</g>【CB】，<g ref="#CB05316">蟆</g>【卍续】</note> <note n="0699c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699c1302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0701a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0701a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0701a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0701a2301">拈【CB】，<g ref="#CB03635">拈</g>【卍续】</note> <note n="0701b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0701b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0702a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0702a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0702a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0702c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703b0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0709a04.16" target="#nkr_note_add_0709a0401">肩【CB】，有【卍续】</note> <note n="0709b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0710c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0711a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0711c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0711c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713a0903" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713a0903">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715b2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X31.0715b23.03" target="#nkr_note_add_0715b2301">眨【CB】，贬【卍续】</note> <note n="0715c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>